[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Πριν από λίγες ημέρες προοδευτικός αναλυτής προσπαθούσε να πείσει ότι στην
Αμερική «τα πάντα αγοράζονται». Δυστυχώς ήταν η ημέρα που ο γερουσιαστής
Μακαίην είχε κερδίσει τον Μπους στις προκριματικές του Νιου Χάμσαϊρ ­ και αυτό
παρά το ότι ο κυβερνήτης του Τέξας διέθετε πολλαπλάσια οικονομικά μέσα. Αλλά,
ως γνωστόν, όταν η πραγματικότητα δεν συμφωνεί με τις απόψεις μας, τόσο το
χειρότερο για την πραγματικότητα. Κανείς φυσικά δεν μπορεί να παραγνωρίσει ότι
τα χρήματα παίζουν σημαντικό ρόλο στην πολιτική. Είναι ωστόσο ενδεχόμενο ­ ως
υπόθεση… εργασίας έστω ­ οι πολίτες να μην είναι τα πρόβατα που κάποιοι
πιστεύουν και να μπορούν ενίοτε να κρίνουν με τα δικά τους και όχι με
υπαγορευμένα κριτήρια. Άποψη που ασφαλώς θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας όταν
συζητάμε και για τον περιορισμό των εκλογικών δαπανών στην Ελλάδα.
Διαφορετικά, αν δηλαδή πούμε δογματικά ότι το χρήμα είναι το παν, κινδυνεύουμε
να οδηγηθούμε σε λύσεις υποκριτικές, που μόνο τη διαιώνιση των κατεστημένων
συμφερόντων εξυπηρετούν. Ένα θεωρητικό, αλλά ρεαλιστικό παράδειγμα: ας πούμε
ότι γίνονται δεκτές οι πιο ριζοσπαστικές προτάσεις και μπαίνουν πολύ αυστηρά
πλαφόν δαπανών και δραστικοί περιορισμοί στη διαφήμιση των υποψηφίων. Ποιο θα
είναι το αποτέλεσμα; Ο άγνωστος υποψήφιος που θα τηρεί τους κανόνες θα
παραμείνει άγνωστος και οι γνωστοί ­ ή όσοι θα καταστρατηγούν τους κανόνες ­
θα είναι διαρκώς και με πολλούς τρόπους στην επικαιρότητα. Πώς; Μα με τις
δωρεές «φίλων». Για να έχει π.χ. ένα καλό εκλογικό κέντρο στην Αθήνα, ο κ. Χ
θα πρέπει να πληρώσει κάποια εκατομμύρια. Ο υπουργός όμως θα το πάρει ­ αν
θέλει ­ δωρεάν και στα εκλογικά έξοδα θα δηλωθεί με την… αντικειμενική του
αξία. Όπως δωρεάν θα πάρει την αίθουσα των 2.000 ατόμων για να μιλήσει ή την
πρόσκληση σε συνέντευξη στην τηλεόραση. Τι ανάγκη λοιπόν έχει να ξοδεύει;
Απεναντίας κάποιοι είναι γνωστό ότι καταφέρνουν και… κερδίζουν χρήματα από
τις εκλογές. Με αυτά τα δεδομένα φυσικά το να μιλούν ­ ορισμένα τουλάχιστον ­
μεγαλοστελέχη των κομμάτων για έλεγχο των δαπανών όχι μόνο είναι υποκριτικό,
αλλά αντιστρατεύεται και μία από τις βασικές επιταγές του Συντάγματος. Την
ελεύθερη δηλαδή και ισότιμη διακίνηση των ιδεών. Εύκολες λύσεις ασφαλώς δεν
υπάρχουν. Ίσως όμως να είναι προτιμότερο αντί των ατελέσφορων περιορισμών να
επιδιώξουμε τη διαφάνεια των δαπανών. Κι οι ψηφοφόροι ας κρίνουν…