ΠΡΟΣΩΠΑ Αρχιτεκτονική και ζωή

Σερένα Ομοντέο. Προτείνει τη βιοαρχιτεκτονική για την κατασκευή λαϊκών πολυκατοικιών

Ιδρύτρια της ένωσης «Αρχιτεκτονική και Φύση», η Ιταλίδα αρχιτεκτόνισσα Σερένα
Ομοντέο ασχολείται εδώ και χρόνια με τη βιοαρχιτεκτονική. Ως τώρα ήταν μια
πολυτέλεια για λίγους, ένα «οικολογικό καπρίτσιο» πλουσίων. Τα πράγματα όμως
αλλάζουν. Σε τρεις μήνες, αρχίζει η παράδοση των 140 διαμερισμάτων μιας
«λαϊκής» πολυκατοικίας στην Τσινκουίνα, στις πύλες της Ρώμης, η οποία
οικοδομήθηκε όπως επιτάσσει η βιοαρχιτεκτονική: με ζητούμενο την εξοικονόμηση
ενέργειας και με υλικά που δεν μολύνουν το περιβάλλον.

Η Σερένα Ομοντέο συμμετείχε αυτή την εβδομάδα σε ένα συνέδριο που έγινε στη
Ρώμη με τίτλο «Βιοαρχιτεκτονική, μεσογειακότητα, οικοδόμηση λαϊκών κατοικιών».
Γιατί «μεσογειακότητα»; Επειδή οι επιταγές της βιοαρχιτεκτονικής ­ χρήση
συγκεκριμένων υλικών, επιλογή του προσανατολισμού του σπιτιού λαμβάνοντας
υπόψη τα στοιχεία της φύσης όπως ο άνεμος, το φως, ο ήχος ­ υπήρχαν ανέκαθεν
στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική των ακτών της Μεσογείου. «Η βιοαρχιτεκτονική
δεν κοστίζει περισσότερο», λέει η αρχιτεκτόνισσα. «Είναι μάλιστα συμφέρουσα,
επειδή η συντήρηση των κτιρίων που είναι κατασκευασμένα με οικολογικά κριτήρια
είναι σημαντικά μικρότερη. Καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια και, με τα χρόνια, η
εμπορική αξία τους μειώνεται πολύ λιγότερο απ’ ό,τι των συμβατικών. Η
βιοαρχιτεκτονική, αυτή η θαυμάσια λέξη που συνδέει την αρχιτεκτονική με τη
ζωή, θέτει το επάγγελμά μας ενώπιον των ευθυνών του». Μπορούμε συνεπώς να
ζήσουμε σε πιο υγιείς και «φυσικές» κατοικίες, οι οποίες ωστόσο να μην είναι
πιο ακριβές. Αντί να κατασκευάζουμε σπίτια που είναι ζεστά το καλοκαίρι και
κρύα τον χειμώνα και οι τοίχοι τους σκοτεινιάζουν τον χώρο, θα αρκούσε να
προτιμήσουμε οικοδομικές προσεγγίσεις που προκρίνουν τα σωστά υλικά. «Υπάρχουν
θαυμάσια παραδοσιακά υλικά, η άργιλος, ο ασβέστης, ο πηλός, το ξύλο, τα οποία
όμως συνδυάζονται με μονωτικά που δεν αναπνέουν, με συνθετικούς σοβάδες,
ανθυγιεινούς, που δεν επιτρέπουν να αλλάζει ο αέρας», εξηγεί η αρχιτεκτόνισσα.
«Στις στέγες, συχνά ξεχνούν να φτιάξουν κάτω από το στρώμα των κεραμιδιών μια
απλή δίοδο για τον αέρα, η οποία επιτρέπει στη θερμότητα που συγκεντρώνεται
στα κεραμίδια να φεύγει προς τα επάνω. Με ελάχιστο κόστος μπορεί κανείς να
βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα της ζωής των ανθρώπων που θα ζήσουν χρόνια
κάτω από τη στέγη αυτή».

Όλα τούτα ακούγονται αυτονόητα και απλά. Αλλά η διάδοση χιλιάδων νέων υλικών
με χαμηλό κόστος, η ανάγκη να κτίζονται σε ελάχιστο χρόνο χιλιάδες καινούργια
σπίτια, κάνουν τους αρχιτέκτονες να ξεχνούν τις παλιές γνώσεις, να
χρησιμοποιούν υλικά τα χαρακτηριστικά των οποίων καλά-καλά δεν γνωρίζουν.
«Πολλά ακούγονται για την ποιότητα του αέρα στους εσωτερικούς χώρους, για
αλλεργίες», λέει η Σερένα Ομοντέο. «Εκείνο που πρέπει να προσέξουμε είναι τα
υλικά. Έχω βρει κεραμικά για οικιακή χρήση φτιαγμένα από τα κατάλοιπα των
υψικαμίνων και συνεπώς ραδιενεργά. Πρέπει να προσέχουμε λίγο περισσότερο τι
βάζουμε μέσα στο σπίτι μας».