ΔΝΤ: Μεγάλοι κίνδυνοι πετρέλαιο και Γουώλ Στρητ

Μισέλ Καμντεσί. Ο απερχόμενος γενικός διευθυντής του ΔΝΤ πιστεύει ότι η παγκόσμια οικονομία απειλείται από τη Γουώλ Στρητ και την τιμή του πετρελαίου.

Η παγκόσμια οικονομία βελτιώνεται συνεχώς μετά τις οικονομικές και
χρηματοπιστωτικές κρίσεις της δεκαετίας του ’90. Αυτό τόνισε πρόσφατα ο
απερχόμενος επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου κατά τη διάρκεια της
τελευταίας του συνέντευξης Τύπου από αυτό το πόστο.

Ο Μισέλ Καμντεσί, γενικός διευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, τόνισε
επίσης ότι ένα μέρος αυτής της θετικής εξέλιξης στην παγκόσμια οικονομία
πρέπει να πιστωθεί στον Οργανισμό του. Ανέφερε ωστόσο και κινδύνους. Οι
ανοδικές τάσεις της τιμής του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές μπορεί να
απειλήσουν τα οφέλη από την ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας. Το γενικότερο
μήνυμά του όμως ήταν θετικό. Ο ίδιος χαρακτήρισε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο
σαν παράγοντα οικονομικής μεταρρύθμισης και προόδου σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ο Καμντεσί παρεχώρησε αυτή τη συνέντευξη Τύπου την περασμένη Τρίτη, μόλις έξι
ημέρες από την οριστική αποχώρησή του από το τιμόνι του Διεθνούς Οργανισμού. Η
αποχώρηση γίνεται σε μια περίοδο έντονης αμφισβήτησης του Διεθνούς Οργανισμού
που εδρεύει στην Ουάσιγκτον, την πρωτεύουσα των Ηνωμένων Πολιτειών. Το ΔΝΤ
είναι ένας οργανισμός παροχής δανείων στα 182 κράτη-μέλη του, ο οποίος
κατάφερε να αντιμετωπίσει τις χρηματοπιστωτικές κρίσεις που ξέσπασαν κατά τη
διάρκεια της δεκαετίας του ’90 σε πολλά μέρη του κόσμου. Ο Αμερικανός υπουργός
Οικονομικών Λόρενς Σάμερς θέλει να περικόψει τις δραστηριότητες του ΔΝΤ
(υπολογίζεται ότι τα δάνεια που έχει χορηγήσει και δεν έχουν ακόμη εξοφληθεί
ανέρχονται σε περίπου 90 δισεκατομμύρια δολάρια). Από την άλλη, το αμερικανικό
Κογκρέσο υποστηρίζει ότι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είναι υπερβολικά
δαπανηρό, πανίσχυρο και μυστικοπαθές. Ο Μισέλ Καμντεσί είναι τα τελευταία
δεκατρία χρόνια επικεφαλής του ΔΝΤ. Στην αποχαιρετιστήρια συνέντευξή του
υποστήριξε ότι νιώθει περήφανος που επί των ημερών του το Διεθνές Νομισματικό
Ταμείο έγινε περισσότερο «διαφανές» και ο τρόπος λήψεως των αποφάσεών του πιο
ανοιχτός στους πολίτες όλου του κόσμου. Ωστόσο, τόνισε ότι η μεγαλύτερη
απογοήτευσή του ήταν η αποτυχία του να αλλάξει τη δημόσια εικόνα του
οργανισμού.

«Υπάρχουν ακόμη άνθρωποι σε πολλά μέρη του κόσμου που λένε ότι το Διεθνές
Νομισματικό Ταμείο δολοφονεί μωρά», είπε ο Καμντεσί απαντώντας στις φωνές
διαμαρτυρίας που υποστηρίζουν ότι τα σταθεροποιητικά οικονομικά προγράμματα
που επιβάλλει το Ταμείο στις χώρες που δανείζει τα κεφάλαιά του μπορεί να
προκαλέσουν τη μείωση των κοινωνικών δαπανών. «Έχουμε όλη τη δημαγωγία του
κόσμου εναντίον μας. Υποστηρίζουν ότι δεν εξυπηρετούμε το κοινό καλό».

Τα συμφέροντα

Ο Καμντεσί τόνισε ότι μεγάλο μέρος της κριτικής προκλήθηκε από τις πολιτικές
του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου που προωθούσαν τις οικονομικές
μεταρρυθμίσεις. «Έχουμε παλιά και ριζωμένα συμφέροντα σε όλο τον κόσμο που
προσπαθούν να μας καταστρέψουν επειδή ακριβώς γνωρίζουν ότι θα τα
καταστρέψουμε», τόνισε αναφέροντας οικογενειακά μονοπώλια στην Ινδονησία και
τη Νότια Κορέα.

‘Όσον αφορά τη Ρωσία, ένας από τους μεγαλύτερους «πελάτες» του Διεθνούς
Νομισματικού Ταμείου, ο Καμντεσί δήλωσε ότι δυσαρεστήθηκε σχετικά για τις
«δειλές» οικονομικές μεταρρυθμίσεις από την ρωσική κυβέρνηση. Ωστόσο,
αναφέροντας τις δυσκολίες της απαλλαγής από τα 70 χρόνια κομμουνιστικού
καθεστώτος, έπλεξε το εγκώμιο της Ρωσίας για το γεγονός ότι έφτασε σε ένα
σημείο όπου κανείς δεν αμφισβήτησε την πορεία της προς τη δημοκρατική τάξη και
τις ελεύθερες αγορές. Σε μια συνέντευξη που παραχώρησε στο διεθνές
ειδησεογραφικό πρακτορείο Ρώυτερ ο Καμντεσί ανέφερε επίσης την «υπερτιμημένη»
αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά και τον χαμηλό ρυθμό αποταμίευσης στις
Ηνωμένες Πολιτείες ως πιθανούς κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία: «Υπάρχει
πράγματι ένας κίνδυνος από την υπερτιμημένη χρηματοπιστωτική αγορά -με βάση
οποιοδήποτε παραδοσιακό μέτρο σύγκρισης- που δημιουργεί μια κατάσταση η οποία
μας επιβάλει να είμαστε πολύ προσεκτικοί».

Στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στα κεντρικά γραφεία του Διεθνούς
Νομισματικού Ταμείου απέφυγε τις ερωτήσεις σχετικά με τα προβλήματα επιλογής
του διαδόχου του. Μάλιστα αστειεύτηκε λέγοντας ότι ενώ ο γενικός διευθυντής
του Ταμείου έχει τη δυνατότητα απολύσεων και διορισμών, «το μοναδικό άτομο που
δεν μπορεί να επιλέξει είναι ο διάδοχός του».

Με βάση την παράδοση, η θέση του γενικού διευθυντή του Διεθνούς Νομισματικού
Ταμείου καταλαμβάνεται από κάποιο Ευρωπαίο. Αμέσως μετά την ανακοίνωση τον
περασμένο Νοέμβριο της απόφασης του Καμντεσί να αποχωρήσει, η Γερμανία άρχισε
να «κυκλοφορεί» το όνομα του υφυπουργού Οικονομικών της Κάιο Κοχ-Βέσερ, χωρίς
όπως ιδιαίτερη επιτυχία στο εξωτερικό.

Κάθε φορά που οι Γερμανοί φαίνεται να υποχωρούν, τότε «πετούν» στο τραπέζι του
όνομα του Κοχ Βέσερ. Σε τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ του Γερμανού καγκελαρίου
Γκέρχαρντ Σρέντερ και του Αμερικανού προέδρου Μπιλ Κλίντον, που
πραγματοποιήθηκε τον προηγούμενο μήνα, ο πρώτος ζήτησε αμερικανική βοήθεια
λέγοντας ότι η τοποθέτηση του Κοχ Βέσερ στη θέση του γενικού διευθυντή του
Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου είναι κρίσιμης σημασίας για τις
αμερικανογερμανικές σχέσεις.

Ο διορισμός του νέου γενικού διευθυντή είναι εξαιρετικά αβέβαιος σε σημείο που
μπορεί να επιλεγεί ακόμη και την τελευταία στιγμή από το 24μελές Διοικητικό
Συμβούλιο.

Ο κατάλληλος

Εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι ο Κοχ Βέσερ έχει το είδος των προσόντων που
απαιτούνται για τη θέση του «ισχυρότερου ανθρώπου» του Διεθνούς Νομισματικού
Ταμείου. Μια διεθνή καριέρα σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, πολλές ξένες
γλώσσες, επαφές με την κοινότητα της Ουάσιγκτον (για 26 χρόνια εργαζόταν στην
Παγκόσμια Τράπεζα, αδελφό οργανισμό του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου όπου
έφτασε μέχρι και τη θέση του γενικού διευθυντή, δηλαδή ελάχιστες βαθμίδες κάτω
από τη θέση του προέδρου).

Επιπλέον υπάρχει γενικότερη συναίνεση ότι η Γερμανία θα πάρει τη θέση. Ποτέ
στο παρελθόν δεν έχει ηγηθεί του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ένας Γερμανός.
Ένας Βρετανός διευθύνει το ΝΑΤΟ, ένας Ιταλός την Ευρωπαϊκή Ένωση και ένας
Ολλανδός την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Ωστόσο, εκτός Γερμανίας υπάρχουν σοβαρές αμφιβολίες για το αν θα πρέπει ο Κοχ
Βέσερ να πάρει την κορυφαία θέση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Σε
ιδιωτικές συζητήσεις πολλοί αξιωματούχοι κυβερνήσεων υποστηρίζουν ότι ο
Γερμανός δεν έχει αρκετή εμπειρία. Ποτέ στο παρελθόν δεν έχει διατελέσει
διοικητής κεντρικής τράπεζας ή υπουργός Οικονομικών.

Τέλος, η υποψηφιότητα του Κοχ Βέσερ έχει εμπλακεί και στον παραδοσιακό
ανταγωνισμό μεταξύ του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας
Τράπεζας. Κάποιοι αναρωτιούνται αν η εμπειρία του σε παροχή βραχυπρόθεσμων
αναπτυξιακών δανείων -στη θητεία του στην Παγκόσμια Τράπεζα- του δίνει την
εμπειρία χειρισμού θεμάτων παροχής δανείων έκτακτης ανάγκης. Αυτών δηλαδή των
δανείων που κατά κύριο λόγο παρέχει σε χώρες με χρηματοπιστωτικά προβλήματα.
Άλλες ευρωπαϊκές χώρες τηρούν στάση αναμονής ελπίζοντας ότι οι Γερμανοί θα
υποχωρήσουν προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για την εξέταση και άλλων
υποψηφίων. Μέχρι τώρα ωστόσο δεν υπάρχει διάθεση από την πλευρά των Γερμανών
για κάτι τέτοιο.