Τρία μέτωπα ανοιχτά εν όψει της ένταξης

Τυπικά το κριτήριο του πληθωρισμού θα ικανοποιείται, όπως όλα δείχνουν, τον
επόμενο μήνα, ουσιαστικά θα εξακολουθεί να υπάρχει μια εκκρεμότητα, εξαιτίας
της οποίας οι εταίροι μας θα συνεχίσουν να πιέζουν και να ζητούν νέες
προσπάθειες. Η εκκρεμότητα αυτή αφορά τον όρο της λεγόμενης “διατηρησιμότητας”
του χαμηλού πληθωρισμού. Η Συνθήκη δεν αρκείται στην εφάπαξ εκπλήρωση του
κριτηρίου. Η ζώνη του ευρώ πρέπει να είναι πρωτίστως μια ζώνη χαμηλού
πληθωρισμού και αυτό σημαίνει ότι σε καμία χώρα δεν γίνεται ανεκτός
πληθωρισμός πάνω από 2% για μεγάλο διάστημα, σύμφωνα με τον ορισμό της
Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τη σταθερότητα των τιμών.

Έτσι, λοιπόν, η Ελλάδα πρέπει να αποδείξει ότι έχει διαρρήξει οριστικά τους
δεσμούς της με το πληθωριστικό της παρελθόν και βαδίζει με συνέπεια στον δρόμο
της σταθερότητας των τιμών. Στην πραγματικότητα, αυτό θα είναι το μοναδικό
θέμα γύρω από το οποίο θα περιστραφεί η συζήτηση στο κρίσιμο τρίμηνο, πριν από
την απόφαση ένταξης στην ΟΝΕ, στις 20 Ιουνίου, στο Πόρτο.

Προσοχή σε τρία σημεία

Ήδη, άλλωστε, τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ξεκινώντας από το ΕΚΟΦΙΝ και
φθάνοντας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στη Νομισματική Επιτροπή, έχουν
αποκαλύψει τις προθέσεις τους για το θέμα. Με αφορμή την ανατίμηση της
κεντρικής ισοτιμίας της δραχμής και την έγκριση του Προγράμματος Σύγκλισης, τα
όργανα αυτά έχουν επιστήσει την προσοχή τής ελληνικής κυβέρνησης σε τρία
σημεία, τα οποία συνδέουν με τον πληθωρισμό:

1. Στην εισοδηματική πολιτική, όχι μόνο στον δημόσιο τομέα αλλά και
στον ιδιωτικό, εν όψει της υπογραφής των νέων συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Οι αυξήσεις μισθών πρέπει να υπηρετούν τον στόχο της σταθερότητας των τιμών,
σύμφωνα με την απόφαση των 15 υπουργών Οικονομίας για την έγκριση της αίτησης
ένταξης στην ΟΝΕ.

2. Στη δημοσιονομική πολιτική. Όπως επισήμανε το ΕΚΟΦΙΝ, παρά τη
σημαντική μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, η Ελλάδα εξακολουθεί να
βρίσκεται στο όριο σε ό,τι αφορά τη δημοσιονομική πειθαρχία και θα πρέπει να
είναι έτοιμη να την επαυξήσει, αν ο πληθωρισμός επιβάλει αυτή την ανάγκη.
Βεβαίως, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας διευκρίνισε σχετικώς, μιλώντας μετά το
ΕΚΟΦΙΝ, ότι δεν θεωρεί πιθανή μια τέτοια εξέλιξη. Όπως είπε, κατά πάσα
πιθανότητα, το έλλειμμα, στο τέλος του χρόνου, θα είναι χαμηλότερο από το
προβλεπόμενο στον προϋπολογισμό, καθώς τα έσοδα προβλέπονται αυξημένα. Ακόμη,
όμως, και αν χρειασθεί παρέμβαση, αυτή θα αφορά τον προϋπολογισμό του 2000. ο
ίδιος διευκρίνισε ότι θα γίνει μέ περικοπή των δαπανών και όχι με την αύξηση
των εσόδων, που θα οδηγούσε σε σκέψεις περί νέων φορολογικών επιβαρύνσεων,
αντί των αναμενόμενων φοροαπαλλαγών.

3. Στις διαρθρωτικές αλλαγές. Η απελευθέρωση των αγορών ενέργειας,
τηλεπικοινωνιών και μεταφορών, καθώς και η αναμόρφωση του ασφαλιστικού
συστήματος είναι οι βασικές παρεμβάσεις που αναμένονται από την Ευρωπαϊκή
Ένωση και “υποκρύπτονται” κάτω από τη γενική διατύπωση περί αναγκαίων
διαρθρωτικών αλλαγών. Σε ό,τι αφορά τις απελευθερώσεις των αγορών, το
χρονοδιάγραμμά τους είναι ήδη προσδιορισμένο, με βάση τις Οδηγίες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά αναμένεται πλέον η συγκεκριμενοποίηση του τρόπου με
τον οποίο θα γίνουν αυτές. Μεγάλο είναι, εξάλλου, το ενδιαφέρον για το
Ασφαλιστικό, καθώς από αυτό θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό η μακροπρόθεσμη
δημοσιονομική εξυγίανση της χώρας.

Αυτά θα είναι, τα θέματα της διαπραγμάτευσης για την εποχή μετά την ένταξη
στην ΟΝΕ. Αυτά θα κληθεί να συζητήσει με την Ευρωπαϊκή Ένωση η κυβέρνηση που
θα προκύψει από τις εκλογές της 9ης Απριλίου.

Τα περιθώρια για παρεκκλίσεις δεν είναι μεγάλα. Το Σύμφωνο Σταθερότητας, που
διέπει τις χώρες-μέλη της ΟΝΕ και ορίζει ότι τα δημοσιονομικά ελλείμματα
πρέπει να τείνουν στο μηδέν, καθώς και ο ορισμός της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τράπεζας για τη σταθερότητα των τιμών προσδιορίζουν το πλαίσιο στο οποίο θα
μπορέσει να κινηθεί οποιαδήποτε κυβέρνηση. Φυσικά, υπάρχουν διαφορετικοί
τρόποι για να φτάσει κανείς στο ίδιο αποτέλεσμα, αλλά το αποτέλεσμα αυτό καθ’
εαυτό δεν μπορεί να αμφισβητηθεί.

Οριακή πτώση του πληθωρισμού τον Ιανουάριο

Στο 2,6% έπεσε ο πληθωρισμός τον Ιανουάριο, από
2,7% τον Δεκέμβριο, όπως ανακοίνωσε χθες ο γενικός γραμματέας της ΕΣΥΕ κ. Ν.
Καραβίτης. Η μικρή αυτή υποχώρηση, σε συνδυασμό με την αντίστροφη πορεία του
δείκτη στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δημιουργεί ελπίδες για επίταυξη του
κριτηρίου ήδη από τον ιανουάριο και βεβαιότητα ότι αυτό θα συμβεί τον επόμενο
μήνα.

Συγκεκριμένα, όπως ανακοινώθηκε χθες, ο εναρμονισμένος με την Ευρωπαϊκή Ένωση
δείκτης διαμορφώθηκε τον Ιανουάριο στο 2,4%, ενώ σε μέσο δωδεκάμηνο επίπεδο
(Φεβρουάριος 1999-Ιανουάριος 2000) ήταν 2,3%. Ο τελευταίος είναι ο δείκτης που
μετράει για την ικανοποίηση ή μη του κριτηρίου σύγκλισης. Το κριτήριο
προβλέπει ότι πρέπει να απέχει το πολύ κατά 1,5 ποσοστιαίες μονάδες από τον
μέσο πληθωρισμό των τριών χωρών με τις καλύτερες επιδόσεις.

Ο κ. Καραβίτης είπε ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο μέσος δείκτης των τριών
καλύτερων χωρών θα διαμορφωθεί σε επίπεδο τουλάχιστον 0,7%, αν και δεν είναι
γνωστά ακόμη τα ακριβή στοιχεία. Έτσι, αν επαληθευθεί το 0,7%, η Ελλάδα θα
βρίσκεται σε απόσταση μόλις 0,1 της μονάδας από την ικανοποίηση του κριτηρίου
τον Ιανουάριο.

Ο ίδιος προέβλεψε ότι τον Φεβρουάριο θα υπάρξει περαιτέρω μείωση στην Ελλάδα
και περαιτέρω άνοδος στην Ευρώπη, οπότε η ικανοποίηση του κριτηρίου είναι
εξασφαλισμένη.

Η διαμόρφωση του δείκτη στο 2,6% τον Ιανουάριο είναι αποτέλεσμα αυξήσεων στα
τσιγάρα, στην ένδυση και υπόδηση, στα διαρκή αγαθά, στις ιατρικές υπηρεσίες,
στα ενοίκια, στη βενζίνη και στο κόμιστρο των ταξί, καθώς και στα κρέατα,
γαλακτοκομικά και στο ελαιόλαδο.

Αντίθετα, μειώθηκαν οι τιμές στα νωπά φρούτα και στα λαχανικά, στο ηλεκτρικό
ρεύμα, στα αυτοκίνητα και στα τηλεφωνικά τέλη.