Οι έφηβοι που πληγώναμε…

Αισθάνονται μοναξιά, συχνά νιώθουν άκεφοι, εκνευρισμένοι ή ευερέθιστοι. Το
σχολείο οι μικρότεροι το βαριούνται και οι λίγο μεγαλύτεροι το θεωρούν
«βάρος». Εύκολη διέξοδος η τηλεόραση, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια ή, στη
χειρότερη περίπτωση, το αλκοόλ και το τσιγάρο ­ με τα οποία αντιμετωπίζουν
πρόβλημα ακόμη και οι… εντεκάχρονοι.

Τα χρόνια της εφηβείας δεν είναι ιδιαίτερα εύκολα, αλλά οι εντεκάχρονοι, οι
δεκατριάχρονοι και οι δεκαπεντάρηδες, ό,τι και να συμβεί, έχουν τη… μαμά και
τους φίλους τους. Μαζί τους μπορούν με άνεση να κουβεντιάσουν τα πάντα. Μαζί
τους τουλάχιστον αισθάνονται ασφαλείς. Μόνο μαζί τους. Γιατί ούτε καν στον
χώρο του σχολείου δεν αισθάνονται πια ασφαλείς οι έφηβοι. Ένα στα τρία
κορίτσια φοβούνται, ενώ την ίδια αίσθηση έχει και το 46% των αγοριών στην
ηλικία των 15 ετών.

Κι έχουν λόγους να νιώθουν ανασφάλεια… Σύμφωνα με την έρευνα που
πραγματοποίησε στην Ελλάδα το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής
Υγιεινής για λογαριασμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, είναι πολλοί οι
μικροί μαθητές που πέφτουν θύματα «καζούρας» και βίαιης συμπεριφοράς από
συμμαθητές ή μεγαλύτερούς τους. Είναι το 34% των εντεκάχρονων και το 39% των
δεκατριάχρονων. Οι μεγαλύτεροι, οι δεκαπεντάρηδες, αναλαμβάνουν συνήθως τον
ρόλο του… θύτη. Η ίδια έρευνα αποκαλύπτει πως όχι ένας και δύο, αλλά περίπου
τέσσερις στους δέκα (37%) δεκαπεντάχρονοι παραδέχονται πως συμμετέχουν σε
ομάδες που κάνουν καζούρα σε άλλους ή χρησιμοποιούν βία.

Αφιλόξενο το σχολείο

Ίσως με τον τρόπο αυτό να προσπαθούν να βρουν ενδιαφέρον στο σχολείο, σε έναν
χώρο που οι ίδιοι οι δεκαπεντάχρονοι χαρακτηρίζουν αφιλόξενο, σ’ έναν χώρο
όπου δυσκολεύονται να διακρίνουν ακόμη κι αυτό το ενδιαφέρον των καθηγητών ή
το αίσθημα δικαίου. Ένας στους τρεις μαθητές της Α’ Λυκείου θεωρεί πως το
σχολείο είναι αυστηρό και ο σχολικός κανονισμός άδικος. Ένας στους τρεις
απαντά πως οι καθηγητές είναι άδικοι απέναντί στους μαθητές, δεν προσφέρουν
πρόθυμα τη βοήθειά τους, δεν ενδιαφέρονται για τους μαθητές ως άτομα. «Πάλι
καλά που υπάρχουν και οι συμμαθητές και οι… κοπάνες», καταλήγουν οι
ερευνητές, σημειώνοντας πως το 62% των αγοριών και το 56% των κοριτσιών,
ηλικίας 15 ετών, το έχουν σκάσει από το σχολείο τουλάχιστον μια φορά μέσα στο
τρίμηνο, ενώ το 41% και το 31% αντίστοιχα έχουν απουσιάσει περισσότερες από
δύο φορές, στο ίδιο χρονικό διάστημα.

11χρονοι που πίνουν και καπνίζουν

Την επιστημονική ευθύνη για τη διεξαγωγή της συγκεκριμένης έρευνας (η οποία
έγινε για να προσφέρει την εικόνα των εφήβων της Ελλάδας στον Παγκόσμιο
Οργανισμό Υγείας και στη δική του παγκόσμια έρευνα για την υγεία και τη
συμπεριφορά του μαθητικού πληθυσμού) είχε η αναπληρώτρια καθηγήτρια του
Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Άννα Κοκκέβη. Μεταξύ άλλων συμπερασμάτων, ανιχνεύθηκε
για πρώτη φορά πως μικρά παιδιά, ηλικίας 11 ετών, πίνουν και καπνίζουν! Το 69%
των 11χρονων έχει δοκιμάσει αλκοόλ, ενώ το 17% πίνει μπίρα και το 14% κρασί,
τουλάχιστον μια φορά τον μήνα. Το 4% των 11χρονων έχει δοκιμάσει τσιγάρο, το
1% καπνίζει.

Φαίνεται πως τα προβλήματα της εφηβείας τούς βαραίνουν πολύ και το περιβάλλον
γύρω τους (με εξαίρεση, σε ορισμένες περιπτώσεις, την οικογένεια) δεν βοηθά…
Ιδιαίτερα οι δεκαπεντάρηδες, κι ακόμη περισσότερο τα κορίτσια (σε ποσοστό 50%)
δηλώνουν πως αισθάνονται μοναξιά. Το πρόβλημα αντιμετωπίζουν λιγότερο έντονο
τα αγόρια (την ίδια απάντηση δίνει το 20% των αγοριών).

Και το ένα φέρνει τ’ άλλο… Το αίσθημα μοναξιάς διαδέχεται ο εκνευρισμός, η
κακή διάθεση και ψυχολογία. Το 53% των νεαρών νιώθουν νευρικότητα, το 48%,
αισθάνονται ευερέθιστοι και το 41% είναι συχνά άκεφοι.

Οι ερευνητές σημειώνουν επίσης πως ακόμη και σ’ αυτές τις μικρές ηλικίες,
είναι σημαντικό το ποσοστό των παιδιών που εμφανίζει ψυχοσωματικά συμπτώματα,
τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα. Μεταξύ αυτών, η δυσκολία στον ύπνο (σε
ποσοστό 26%), οι πονοκέφαλοι (26%), οι πόνοι στο στομάχι (15%) ή στη μέση
(15,5%) και ζαλάδες (13%).