Μόνο βήμα, το κτίριο της πρεσβείας στην Άγκυρα

Η άδεια της Άγκυρας για να χτιστεί επιτέλους το κτίριο της ελληνικής πρεσβείας
στην τουρκική πρωτεύουσα είναι το μόνο που περιμένουν στο υπουργείο Εξωτερικών
από την επίσκεψη του Ισμαήλ Τζεμ στην Αθήνα.

Κατά τα λοιπά, όπως εκτιμούν διπλωματικές πηγές, η επίσκεψη του Τούρκου
υπουργού θα εξελιχθεί κατά πάσα πιθανότητα όπως εξελίχθηκε κι η αντίστοιχη
επίσκεψη του Γιώργου Παπανδρέου στην Άγκυρα: πολλά θερμά λόγια και φιλικές
κινήσεις, χωρίς επί της ουσίας να υπάρξει κάτι σημαντικό. Η προοπτική αυτή δεν
ανετράπη ούτε από τη 15λεπτη συνάντηση που είχε ο Γιώργος Παπανδρέου με τον
Ισμαήλ Τζεμ στο Νταβός.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και το θέμα της άδειας για την πρεσβεία ­ το
οποίο, μαζί με την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, θεωρείται
από τις κινήσεις καλής θέλησης που θα μπορούσε να κάνει η Άγκυρα,
ανταποκρινόμενη στην απόφαση του Ελσίνκι ­ δεν θεωρείται δεδομένο. Η
αισιοδοξία της ελληνικής πλευράς πηγάζει στην πραγματικότητα από το γεγονός
ότι ο Ισμαήλ Τζεμ συνοδεύεται στην Αθήνα από τον αρμόδιο του τουρκικού
υπουργείου Εξωτερικών για το θέμα.

Στο ίδιο σημείο βρίσκονται και τα δυο “μεγάλα” θέματα που ανοίχθηκαν στην
Άγκυρα: τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) που πρότειναν οι Τούρκοι και η
επαναλειτουργία της Επιτροπής των Σοφών που πρότεινε η ελληνική πλευρά.

Οι προτάσεις του κ. Τζεμ για σύσταση μεικτής διμερούς επιτροπής από διπλωμάτες
και στρατιωτικούς, που θα συζητήσει μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης στο Αιγαίο,
όπως οι πτήσεις χωρίς οπλισμό, οι κοινές ασκήσεις και οι επισκέψεις πολεμικών
πλοίων στα λιμάνια, διαβιβάσθηκαν από το υπουργείο Εξωτερικών στο υπουργείο
Άμυνας μόλις τα τελευταία 24ωρα. Και, μάλιστα, το σχετικό έγγραφο αρκείται
στην περιγραφή της τουρκικής πρότασης – χωρίς θετική ή αρνητική εισήγηση του
υπουργείου Εξωτερικών.

Ο υπουργός Άμυνας Άκης Τσοχατζόπουλος, ωστόσο, πριν λάβει το σχετικό έγγραφο,
είχε δηλώσει ότι οποιαδήποτε συζήτηση θα πρέπει να αφορά στην εφαρμογή αυτών
που περιλαμβάνονται στο μνημόνιο Παπούλια – Γιλμάζ – ή και στα κοινώς αποδεκτά
ΜΟΕ που έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Πρόσθεσε μάλιστα ότι κάθε άλλη
συζήτηση για θέματα στρατιωτικής συνεργασίας δεν είναι ούτε χρήσιμη ούτε
έξυπνη. Η επίσημη απάντηση του κ. Τσοχατζόπουλου δεν αναμένεται να φθάσει στη
Βασιλίσσης Σοφίας πριν από το τέλος της επίσκεψης Τζεμ. Την ίδια στιγμή,
άλλωστε, κύκλοι του υπουργείου Άμυνας έλεγαν ότι τέτοια θέματα πρέπει να
αποφασίζονται στα κυβερνητικά όργανα – κάνοντας σαφές ότι ο κ. Τσοχατζόπουλος
δεν προτίθεται να “πάρει πάνω του” την σχετική απόφαση.

Σε στασιμότητα βρίσκεται και η πρόταση για επαναλειτουργία της Επιτροπής των
Σοφών, καθώς η τουρκική επιχειρηματολογία ­ ότι πρόκειται για έναν θεσμό
“ψυχροπολεμικό”, που δεν ανταποκρίνεται στη νέα κατάσταση των ελληνοτουρκικών
σχέσεων ­ συναντά ευήκοα ώτα και στην Αθήνα.

Τούτων δοθέντων, για ορισμένους στο υπουργείο Εξωτερικών έχει γίνει σαφές πως,
εάν είναι να διατηρηθεί η υπάρχουσα δυναμική στις ελληνοτουρκικές σχέσεις,
πρέπει να υπάρξει μια σύγχρονη στρατηγική για τα επόμενα βήματα. Στο πλαίσιο
αυτό, ο κ. Παπανδρέου δέχεται εισηγήσεις για δημιουργία ενός task-force,
αποτελούμενου από διπλωμάτες και επιστήμονες, που θα επεξεργασθεί σε βάθος
ολόκληρη τη διαδικασία των ελληνοτουρκικών σχέσεων από εδώ και πέρα.