Πολυεθνικό «καλάθι» οι εξοπλισμοί μας…

Κάποτε οι «αμερικανικές αγορές» ­ στα Χαυτεία και πέριξ ­ ήταν η εύκολη και
φτηνή λύση για αγορά ρούχων απ’ όλα τα φτωχά στρώματα της Αθήνας.

Ταχεία μεταφορά. 500 στρατιώτες ή 3 τανκς μπορεί να μεταφέρει καθένα από τα 4 Χόβερκραφτ με ταχύτητα 50 κόμβους και σε απόσταση 500 ν. μίλια, πετώντας ακόμα και πάνω από εμπόδια 1,5 μέτρου!

Το ίδιο ακριβώς συνέβαινε και σ’ ένα άλλο επίπεδο, πολύ πιο ακριβό όμως, την
αγορά όπλων. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τη συντριπτική πλειονότητα, αν όχι
όλο το κύριο αμυντικό υλικό της, η Ελλάδα το αγόραζε από τις ΗΠΑ.

Και οι δύο αυτές… συνήθειες ανήκουν πια στο παρελθόν. Ειδικά για τα όπλα, η
Ελλάδα άφησε τον μονόδρομο της Ουάσιγκτον και τα τελευταία χρόνια… ψωνίζει
από το παγκόσμιο σούπερ μάρκετ.

Χθες, για παράδειγμα, στην αίθουσα τελετών του υπουργείου Άμυνας, οι Ουκρανοί
έβγαιναν και οι Ρώσοι έμπαιναν για να υπογράψουν διαδοχικά δύο συμβάσεις για
την προμήθεια από την Ελλάδα 4 αερόστρωμνων πλοίων ταχείας μεταφοράς
(Χόβερκραφτ) συνολικής αξίας άνω των 65 δισ. δραχμών. Ήταν δύο τελετές για τις
οποίες ο κ. Ν. Μπερνς δεν θα ένιωθε πολύ άνετα…

Δεύτερη παραγγελία

Με τα αντίθετα συναισθήματα πάντως από τον Αμερικανό συνάδελφό του, θα άκουσε
τις χθεσινές ανακοινώσεις ο Βρετανός πρέσβης κ. Μάντεν. Ο κ. Α.
Τσοχατζόπουλος, λίγο πριν τσουγκρίσει τα ποτήρια με τη σαμπάνια με Ουκρανούς
και Ρώσους, ανακοίνωσε ότι τα 10 μικρότερα Χόβερκραφτ (αξίας 10 δισ. δρχ. κατά
το Ναυτικό) θα αγορασθούν από τη Βρετανία. Ήταν η δεύτερη παραγγελία σε
βρετανική εταιρεία από την εποχή τού… Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η πρώτη μόλις
15 ημέρες πριν με την παραγγελία ύψους 150 δισ. δρχ., για τρεις πυραυλακάτους.

Οι απιστίες αυτές, από τις ΗΠΑ, δεν είναι οι μόνες: το τρέχον εξοπλιστικό
πρόγραμμα 1996-2000, που ολοκληρώνεται σε ένα-δύο μήνες, έχει μια αρκετά
μεγάλη διασπορά. Παραγγελίες, και μάλιστα μεγάλες, έχουν ανατεθεί στη Γερμανία
­ η οποία άλλωστε πάντα είχε καλό μερίδιο της ελληνικής αγοράς ­ τη Γαλλία, τη
Σουηδία, την Ολλανδία, την Ιταλία, την Τσεχία, τον Καναδά, τη Βραζιλία, το
Ισραήλ, τη Νορβηγία. Ακόμα και η Σλοβακία είναι πολύ κοντά να πωλήσει στο ΓΕΣ
τις «Σουζάνες» της, το γνωστό πυροβόλο της…

Πάντα τα πρωτεία

Βεβαίως ούτε και τώρα οι ΗΠΑ χάνουν τα πρωτεία τους στις προτιμήσεις των
ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Νιώθουν ωστόσο ότι η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία
έχει αρχίσει να κερδίζει συστηματικά πόντους στην Ελλάδα ­ και όχι μόνον.

Πώς γίνονται όμως οι επιλογές; Το κριτήριο της επιχειρησιακής αρτιότητας και
υπεροχής πάντα παίζει τον κυρίαρχο ρόλο, διαβεβαιώνουν οι αρμόδιοι της
Διεύθυνσης Εξοπλισμών, αλλά ποιος μπορεί να παραβλέψει τον παράγοντα ισορροπία
και διπλωματία;

Οι πιέσεις, άλλωστε, είναι τόσο ισχυρές και σε τόσα επίπεδα, που πολλές φορές
ο μεγάλος τρώει τον μικρό. Η μόνη παγκόσμια δύναμη όλους τους άλλους. Έτσι η
«πολυχρωμία», όπως παραστατικά χαρακτήρισε χθες ο κ. Άκης Τσοχατζόπουλος τις
πολλές πηγές προμηθειών που έχει τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα, ξαφνιάζει. Κατά
τον υπουργό Άμυνας, οι επιλογές γίνονται με βάση τις ανάγκες και τη βέλτιστη
λύση «χωρίς περιορισμούς» και «ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης». Μια επιλογή
που έχει βέβαια το «κόστος» της όχι μόνο διπλωματικά, αλλά και τεχνικά, αφού
στις περιπτώσεις αγοράς από τις πρώην Ανατολικές χώρες, πρέπει να
αποκατασταθεί η συμβατότητα με τα δυτικής προέλευσης.

Τα κριτήρια

Κάτι που η Ελλάδα ασφαλώς μέτρησε προτού προχωρήσει στην αξιολόγηση των
ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-300, τα οποία τελικά προμηθεύτηκε μέσω
Κύπρου και τα λειτουργεί παράλληλα με τα αμερικανικά Πάτριοτ. Ή όταν πήρε την
απόφαση για τα επίσης ρωσικά αντιαεροπορικά OSA (μικρού βεληνεκούς) και TOR-Μ1
(μεσαίου βεληνεκούς). Το κριτήριο αυτό (μη συμβατότητα κ.λπ.) μέτρησε και στην
περίπτωση του ουκρανικού μεταγωγικού «Αντόνοφ», που αποκλείστηκε τις προάλλες
από τη λίστα επιλογής του ΚΥΣΕΑ. Παρ’ όλο που λέγεται πως το κυβερνητικό
όργανο ήθελε σώνει και καλά «ευρωπαϊκή λύση» εν όψει της ΟΝΕ… Έτσι ο
αποκλεισμός του φθηνότερου ουκρανικού έχει φέρει αντιμέτωπους τους Ιταλούς και
τους Ισπανούς.

Μεγάλα ποσά

Με κίνητρο ή όχι την υποστήριξη της ευρωπαϊκής πορείας και των εθνικών θεμάτων
γενικώς, η «πίτα» είναι αρκετά μεγάλη και δελεαστική για να μη διεκδικούν το
κομμάτι τους πολλές χώρες. Άλλωστε, το εξοπλιστικό πρόγραμμα το οποίο
«τρέχει», όπως και το επόμενο, είναι από τα μεγαλύτερα που είχε ποτέ η Ελλάδα.
Το 1998, όπως έγραψαν χθες «ΤΑ ΝΕΑ», ήταν η τρίτη χώρα στον κόσμο σε εισαγωγές
όπλων με αγορές 1.566 εκατ. δολαρίων. Αναλυτικά, όπως ανακοίνωσε χθες ο
γενικός διευθυντής Εξοπλισμών κ. Γ. Σμπώκος, διατέθηκαν:

* Τη διετία 1997-98 περίπου 820 δισ. δρχ.

*Το 1999 οι συμβάσεις ξεπέρασαν τα 1.200 δισ. δρχ.

* Το 2000, μέχρι σήμερα, έχουν υπογραφεί συμβάσεις αξίας 250 δισ. δρχ.

* Μέχρι την άνοιξη του 2000 θα υπογραφούν συμβάσεις συνολικού ύψους 1.500 δισ.
δρχ. ­ πέραν της αγοράς των Γιουροφάιτερ, που θα κοστίσουν άλλα 1.600 δισ.
δρχ…

Από αυτά ένα ποσοστό, που σήμερα είναι περίπου 35% (και πιθανώς κατεβεί στο
20%), αφορά παραγγελίες στην Ελλάδα.