Πόλεμος για τον Ελιάν

Η εικόνα ενός 6χρονου παιδιού που έπαιζε ανέμελα με ένα κουτάβι, έκανε μέσω
τηλεόρασης τον γύρο του κόσμου. Ο μικρός Ελιάν δεν μπορούσε να ξέρει ότι
βρισκόταν στο επίκεντρο μιας πολιτικής και διπλωματικής διαμάχης, ούτε πως
ήταν το τελευταίο προπαγανδιστικό όπλο του ψυχρού πολέμου που μαίνεται εδώ και
41 χρόνια μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κούβας.

Πολιτική εκμετάλλευση.Ο μικρός Ελιάν δείχνει χαμογελώντας την κλήτευση που έλαβε για να εμφανιστεί ενώπιον του Κογκρέσου

Για τους αντικαθεστωτικούς του Μαϊάμι, το εξάχρονο παιδί έγινε το λάβαρο της
ατέρμονης αντιπαράθεσής τους με τον Φιντέλ Κάστρο. Για τους Κουβανούς, το
σύμβολο του αντιαμερικανισμού, που εξακολουθεί να τους συσπειρώνει γύρω από
τον ηγέτη τους. Αλλά, για τους πιο ψύχραιμους, ο Ελιάν είναι το αθώο θύμα μιας
ανελέητης πολιτικής εκμετάλλευσης.

Από τις 25 Νοεμβρίου, που βρέθηκε γαντζωμένος σε μια σαμπρέλα στα ανοιχτά των
ακτών του Μαϊάμι, ο Ελιάν ζει μία οικογενειακή τραγωδία με πολιτικές
διαστάσεις. Η μητέρα του Ελίζαμπετ και οι άλλοι φυγάδες πνίγηκαν, όταν
αναποδογύρισε η βάρκα που θα τους έφερνε στη γη της ελευθερίας. Ο πατέρας του,
Χουάν Γκονζάλες, χωρισμένος από τη μητέρα του εδώ και τέσσερα χρόνια, με την
οποία όμως μοιραζόταν την επιμέλεια του παιδιού, υποστηρίζει ότι ο γιος του
απήχθη και εξαναγκάστηκε να κάνει το μοιραίο ταξίδι. Και όπως είναι φυσικό,
ζητεί την επιστροφή του στην Αβάνα.

Αν ήταν ένας οποιοσδήποτε άλλος παράνομος μετανάστης, ο Ελιάν θα είχε αμέσως
απελαθεί. Είναι, όμως, Κουβανός φυγάς ­ γεγονός αρκετό για να προκαλέσει
γιγαντιαίες συγκεντρώσεις, δικαστικές αποφάσεις και κλητεύσεις στο Κογκρέσο
και να γίνει κεντρικό θέμα προεκλογικής εκστρατείας.

Λαμβάνοντας υπόψη του ότι ο Ελιάν είναι ανήλικος, του οποίου ζει ο πατέρας, η
αμερικανική Υπηρεσία Μετανάστευσης ανακοίνωσε ότι θα πρέπει να επιστρέψει στην
Κούβα μέχρι τις 14 Ιανουαρίου. «Η επιστροφή του στον πατέρα του είναι η σωστή
απόφαση, τόσο από νομική όσο και από ηθική άποψη», δήλωσε η επίτροπος της
Υπηρεσίας Μετανάστευσης Ντόρις Μέσνερ. Ο πατέρας του μπόρεσε να αποδείξει στις
αμερικανικές αρχές ότι όχι μόνο μοιραζόταν την επιμέλεια του παιδιού με τη
χωρισμένη γυναίκα του, αλλά και ότι ο μικρός Ελιάν ζούσε τις περισσότερες
ημέρες της βδομάδας μαζί του. Η Ντόρις Μέσνερ ζήτησε απ’ όλους τους
ενδιαφερόμενους να «κατανοήσουν και να σεβαστούν τον δεσμό ανάμεσα στον πατέρα
και στο παιδί».

Ούτε τον κατανόησαν ούτε τον σεβάστηκαν. Υποστηριζόμενοι από
Κουβανοαμερικανούς πολιτικούς, οι συγγενείς του Ελιάν στο Μαϊάμι προσέλαβαν
μια στρατιά δικηγόρων για να ανατρέψουν την απόφαση. «Το παιδί είναι
ευτυχισμένο και αισθάνεται εδώ σαν στο σπίτι του. Δοκίμασε τη γεύση της
ελευθερίας και δεν θέλει να γυρίσει πίσω», λέει ο Λάζαρο Γκονζάλες, αδελφός
του παππού του, ο οποίος έχει αναλάβει προσωρινά την επιμέλεια ενός αγοριού,
που δεν είχε γνωρίσει ποτέ στο παρελθόν.

Εφ’ όσον η ψήφος των Κουβανοαμερικανών είναι αποφασιστική για τις
προκριματικές εκλογές της Φλόριδας, η υπόθεση Ελιάν ήταν φυσικό να
πολιτικοποιηθεί. Οι διεκδικητές του χρίσματος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος,
Τζορτζ Μπους και Τζον Μακέιν επικρίνουν τη στάση της κυβέρνησης Κλίντον και
υποστηρίζουν ότι το παιδί θα ζήσει καλύτερα στην ελεύθερη και πλούσια Αμερική
με τους μακρινούς συγγενείς του, παρά στην καταπιεστική και εξαθλιωμένη Κούβα
με τον πατέρα του. Διατείνονται δηλαδή ότι ένας άνδρας είναι ακατάλληλος για
πατέρας, απλώς και μόνον επειδή είναι πολίτης της Κούβας. Αντίθετα, οι
υποψήφιοι πρόεδροι του Δημοκρατικού Κόμματος, Αλ Γκορ και Μπιλ Μπράντλεϊ,
συμφωνούν με τον Μπιλ Κλίντον, ο οποίος επιμένει να μη δίνει πολιτική διάσταση
σε μια «τόσο δύσκολη υπόθεση».

Τον κλήτευσαν στο Κογκρέσο

Για να ενισχύσουν τον αγώνα των αντικαθεστωτικών του Μαϊάμι, Ρεπουμπλικανοί
βουλευτές, υπό τον Νταν Μπάρτον της Ιντιάνα, κλήτευσαν το παιδί να εμφανιστεί
ενώπιον του Κογκρέσου, πριν αποφασισθεί το μέλλον του. «Γελοιότητες», δήλωσε
αξιωματούχος της κυβέρνησης Κλίντον. Αλλά η κλήτευση θα αναβάλει τον
επαναπατρισμό τού Ελιάν και θα δώσει στους δικηγόρους των συγγενών του στο
Μαϊάμι χρόνο για να προετοιμάσουν τα επόμενα βήματά τους. Σχεδιάζουν π.χ. να
καταφύγουν σε ειδικευμένο στους μεταναστευτικούς νόμους δικαστή, για να
χορηγήσει στον 6χρονο το καθεστώς του πρόσφυγα.

Στο μεταξύ, ο Ελιάν αναζητεί τη νεκρή μητέρα του και τον χαμένο πατέρα του,
χωρίς να συνειδητοποιεί τι πολιτικά παιχνίδια παίζονται πάνω του.