Γιώργο μου, Ισμαήλ μου

Χάρη «στη φροντίδα, την καλοσύνη και τη σοφία σας» επήλθε το νέο κλίμα στις
ελληνοτουρκικές σχέσεις, είπε ο ένας. Θέλω να σε ευχαριστήσω, Ισμαήλ, για την
προσωπική σου εργασία, είπε ο άλλος. Και ουδείς εκ των δύο έδειξε να δίνει
σημασία στην αυστηρή φυσιογνωμία που τους παρακολουθούσε από πάνω ­ το
δυσθεώρητο πορτρέτο του Κεμάλ Ατατούρκ.

ΑΓΚΥΡΑ

Περίσσεψαν οι αβρότητες και το θερμό ­ παρά τους μείον δέκα βαθμούς και το
χιόνι που κάλυψε μέχρι και το κόκκινο χαλί ­ κλίμα κατά τη χθεσινή υποδοχή του
Γιώργου Παπανδρέου από τον Ισμαήλ Τζεμ στο αεροδρόμιο της Άγκυρας. Μολονότι
και οι δύο υπουργοί έσπευσαν να πουν ότι δεν θέλουν να καλλιεργούν υπερβολικές
προσδοκίες, δύσκολα κρυβόταν αυτό που ένας διπλωμάτης χαρακτήρισε «η καλή
χημεία μεταξύ τους»: ο «διανοούμενος» κ. Τζεμ και ο γόνος της μεγαλύτερης
πολιτικής οικογένειας της Ελλάδας δείχνουν να… εκπέμπουν στο ίδιο μήκος
κύματος.

Και από σήμερα οι δύο υπουργοί Εξωτερικών θα «παντρέψουν» τα επιτεύγματα με
τους επόμενους στόχους: θα υπογράψουν τις τέσσερις διμερείς συμφωνίες για
θέματα «χαμηλής πολιτικής» ­ η επεξεργασία των οποίων έχει ολοκληρωθεί πριν
από το Ελσίνκι ­ και θα συζητήσουν για το «από δω και πέρα».

Αυτό το τελευταίο, ωστόσο, μοιάζει… αχανές ­ και η κάθε πλευρά έχει
διαφορετικές προτεραιότητες. Η Άγκυρα, λόγου χάριν, θα έβλεπε με πολύ καλό
μάτι την έναρξη συζήτησης για τα προβλήματα στο Αιγαίο, είτε στο πλαίσιο
κάποιων Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης είτε και ευρύτερα. Η Αθήνα, αντίθετα,
πιστεύει ότι πολλά από αυτά τα προβλήματα θα επιλυθούν στην πράξη, μέσω της
νέας δομής του ΝΑΤΟ. Για δε τα υπόλοιπα, ανησυχεί μήπως η συζήτηση πάρει
τελικώς τη μορφή εφ’ όλης της ύλης διαλόγου ­ με άγνωστη τελική έκβαση.

Για το Κυπριακό

Για πρώτη φορά ύστερα από 38 χρόνια Έλληνας υπουργός Εξωτερικών επισκέπτεται επίσημα την Άγκυρα. Και η υποδοχή τού Ισμαήλ Τζεμ στον Γιώργο Παπανδρέου ήταν θερμή

Ο κ. Παπανδρέου, από την άλλη μεριά, θα ήθελε να δώσει μια ώθηση στις
διαδικασίες περί το Κυπριακό ­ εν όψει και της επανάληψης των εκ του σύνεγγυς
συνομιλιών στη Γενεύη. Αντιθέτως, η Άγκυρα είναι μάλλον ευτυχής με την
ακινησία, επιμένοντας στη θέση της περί συνομοσπονδίας. Παρ’ όλα αυτά, και
στην Τουρκία έχουν αρχίσει να ακούγονται κάποιες πιο «συναινετικές» φωνές,
όπως του πρώην υπουργού Εξωτερικών κ. Τουρκμέν.

Ένα θέμα που και οι δύο πλευρές αντιμετωπίζουν με ενδιαφέρον είναι το
ενδεχόμενο επανενεργοποίησης της λεγόμενης «Επιτροπής των σοφών». Ωστόσο, δεν
είναι σαφές ποιο θα μπορούσε να είναι το έργο αυτής της Επιτροπής, υπό τις
νέες συνθήκες, ενώ υπάρχει ένα ακόμη πρόβλημα: οι δύο Τούρκοι «σοφοί», οι κ.κ.
Ελεγκτάκ και Μπιλγκέ, είναι διαβόητοι θιασώτες της ακραίας και σκληρής
γραμμής.

Αντικείμενο των συνομιλιών που θα έχει ο κ. Παπανδρέου στην Άγκυρα θα είναι
και η πορεία της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Αθήνα θα προτείνει
ελληνοτουρκικές συνεργασίες στο πλαίσιο διαφόρων κοινοτικών προγραμμάτων και
θα προσφερθεί να συνδράμει την Άγκυρα στην εναρμόνισή της με το κοινοτικό
κεκτημένο, με βάση και τη δική της, μάλλον πρόσφατη εμπειρία.

Όπως και να έχει, και τα δύο υπουργεία Εξωτερικών γνωρίζουν ότι αργά ή γρήγορα
θα υποχρεωθούν να αντιμετωπίσουν τα «μεγάλα αγκάθια» στις μεταξύ τους σχέσεις
­ αν μη τι άλλο, διότι αυτό επιτάσσει η απόφαση του Ελσίνκι…

Οι Πορτογάλοι

Τη σύγκληση του Συμβουλίου Σύνδεσης Ε.Ε. – Τουρκίας προωθεί η πορτογαλική
προεδρία ύστερα από πολλά χρόνια παγώματος, εξαιτίας της έντασης στις
ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Το θέμα πρόκειται να συζητηθεί τη Δευτέρα στο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών
και ήδη οι πρώτες βολιδοσκοπήσεις της προεδρίας στην Άγκυρα και στην Αθήνα
έδειξαν ότι η Ελλάδα δεν θα είχε ουσιαστική αντίρρηση, αλλά και η Τουρκία
αποδέχεται. Συνεπώς, προγραμματίζεται για τα τέλη Μαρτίου ή αρχές Απριλίου.
Στην τουρκική πρωτεύουσα ήταν ο υφυπουργός της Πορτογαλίας κ. Ντε Κόστα, ο
οποίος συζήτησε το θέμα και σύμφωνα με πληροφορίες οι «15» θα επιχειρήσουν να
μη δημιουργηθούν προβλήματα με την κοινή θέση, η οποία ενδιαφέρει άμεσα την
ελληνική πλευρά.