Πρωταγωνίστρια στις μεγάλες εξαγορές του 1999 η Ευρώπη

Με τη συγχώνευση των Τράβελερς Γκρουπ και Σίτιγκρουν στον κλάδο των
χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και αυτή της ΑΤ&Τ με την Τελεκομιουνικέισονς
στον χώρο των τηλεπικοινωνιών, το έτος 1998 θεωρήθηκε ιστορικό. Το έτος 1999,
όμως, μπορεί να θεωρηθεί κάτι παραπάνω από ιστορικό. Η αξία των ­ φιλικών και
επιθετικών ­ εξαγορών και συγχωνεύσεων ξεπέρασε το 1998 τα 2,6 τρισ. δολάρια,
ενώ το αντίστοιχο ποσό το 1999 έφθασε τα 3,16 τρισ.

Αυτό που διαχωρίζει το 1999 από το 1998 είναι ότι πέρυσι τον πρώτο λόγο στην
πάλη των επιχειρηματικών συγχωνεύσεων και εξαγορών είχε η Ευρώπη, η οποία ήταν
ο βασικός κινητήρας αυτής της αλματώδους αύξησης. Η συνολική αξία των
επιχειρηματικών κινήσεων στις οποίες εμπλέκονται ευρωπαϊκές επιχειρήσεις
διπλασιάστηκε το 1999. Η δημόσια προσφορά εξαγοράς του γερμανικού ομίλου
τηλεπικοινωνιών Μάνεσμαν, που ανακοίνωσε η βρετανική εταιρεία Βόνταφον Αιρ
Τατς, αποτελεί σημαντικό δείγμα της κινητικότητας που επικράτησε στο ευρωπαϊκό
επιχειρηματικό τοπίο: είναι η μεγαλύτερη προσφορά επιθετικής εξαγοράς που
εκδηλώθηκε ποτέ, μετά βέβαια τη συγχώνευση της αμερικανικής εταιρείας του
Ίντερνετ Αμέρικα ον Λάιν με τον κολοσσό της ενημέρωσης και της ψυχαγωγίας Τάιμ
Γουόρνερ, που ανακοινώθηκε την περασμένη Δευτέρα.

Η αξία της προσφοράς της Βόνταφον φθάνει τα 148 δισ. δολάρια. Η δεύτερη
μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συγχώνευση είναι το ίδιο εντυπωσιακή: πρόκειται για τη
συγχώνευση των γαλλικών πετρελαϊκών εταιρειών Τόταλ Φίνα και Ελφ (περίπου 58,8
δισ. δολάρια).

Στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο επιχειρηματικός πυρετός έπεσε κατά τη
διάρκεια του 1999, αφού η αγορά σταθεροποιήθηκε. Παρ’ όλα αυτά, οι Ηνωμένες
Πολιτείες πραγματοποίησαν νέο ρεκόρ με τις εξαγορές και συγχωνεύσεις αξίας
1.720 δισ. δολαρίων που ανακοινώθηκαν το 1999 (έναντι 1.630 πριν από ένα
χρόνο).

Στην Ιαπωνία οι στατιστικές έδειξαν μια εντυπωσιακή άνοδο ως προς την αξία των
εξαγορών και των συγχωνεύσεων. Οι πιο δραστήριοι στη χώρα του Ανατέλλοντος
Ηλίου ήταν οι Αμερικανοί και αμέσως μετά ακολουθούν οι Γάλλοι. Η εξαγορά
σημαντικού μετοχικού τής ιαπωνικής αυτοκινητοβιομηχανίας Νισάν από τη γαλλική
Ρενό είναι η τρίτη σημαντικότερη επιχειρηματική συμφωνία στην Ιαπωνία το 1999.
Στις δύο πρώτες θέσεις βρίσκονται η εξαγορά της αμερικανικής καπνοβιομηχανίας
Αρ Τζέι Ρέινολντς από την ιαπωνική Τζαπάν Τομπάκο και η εξαγορά τής Τζαπάν
Λίζινγκ από την Τζένεραλ Ελέκτρικ Κάπιταλ.

Το βασικό χαρακτηριστικό του 1999 ήταν η αλματώδης αύξηση του αριθμού των
προτάσεων επιθετικών εξαγορών. Ο τίτλος του πρωταθλητή για τις περισσότερες
επιθετικές εξαγορές ανήκει στο 1999. Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί, μέχρι και
πριν από δύο χρόνια, τον μεγάλο αριθμό επιθετικών εξαγορών που εκδηλώθηκε το
1999 στον τραπεζικό τομέα; Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι η γερμανική
αγορά θα ήταν η σκηνή όπου θα παιζόταν μια μεγάλη επιθετική εξαγορά, στην
οποία στόχος θα ήταν μια γερμανική εταιρεία και κατακτητής μια ξένη εταιρεία,
η οποία μάλιστα προέρχεται από χώρα εκτός της ζώνης του ευρώ;

Αξίζει να σημειωθεί ότι από το 1990 και μετά, μόνο μία στις πέντε επιχειρήσεις
που εξαπέλυσαν προσφορές επιθετικών εξαγορών κατάφερε να θέσει τελικά υπό τον
έλεγχό της τις εταιρείες στόχους. Η αμερικανική τράπεζα Γκόλντμαν Σαξ, η οποία
είχε τη φήμη ότι αποφεύγει να αναλαμβάνει κινήσεις επιθετικής εξαγοράς, το
1999 ανέλαβε δύο: αυτήν της γαλλικής τράπεζας ΒΝΡ εναντίον της Σοσιετέ Ζενεράλ
Παριμπά και αυτήν της Βόνταφον Αιρ Τάτς.

Τα ταμπού καταρρίφθηκαν

Στην Ευρώπη, η ανοικτή προσφορά επιθετικής εξαγοράς της Τελεκόμ Ιτάλια από την
Ολιβέτι ­ και οι δύο ανήκουν στον χώρο των τηλεπικοινωνιών ­ έδωσε τον τόνο.
Μέσα στην τρέλα αυτής της επιχειρηματικής κίνησης που απέδειξε ότι μια
εταιρεία μπορεί να επιτεθεί σε μια άλλη πολύ πιο μεγάλη από την ίδια, η ΒΝΡ
εξαπέλυσε τη διπλή προσφορά της για την εξαγορά των Σοσιετέ Ζενεράλ και
Παριμπά. Παρόμοιες εξελίξεις είδαμε και στη Βρετανία, όπου δύο σκωτσέζικες
τράπεζες προσπάθησαν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους ­ με επιθετικό τρόπο ­ τη
μεγάλη βρετανική τράπεζα Νάτγουεστ.

Στον χώρο των φαρμάκων η Πφίτσερ προσπάθησε να εξαγοράσει με επιθετικό τρόπο
τη Γουόρνερ Λάμπερτ. Οι δύο μεγαλύτερες επιχειρηματικές κινήσεις που
ανακοινώθηκαν τον περασμένο χρόνο ήταν επίσης επιθετικές. Η γαλλική εταρεία
πετρελαιοειδών πήρε τον έλεγχο της επίσης γαλλικής Ελφ, παρά την αντίθετη
βούληση της διοίκησης της δεύτερης. Παράλληλα, η βρετανική Βόνταφον σκοπεύει
με τον ίδιο τρόπο να πάρει στα χέρια της το τιμόνι της γερμανικής Μάνεσμαν.

Μια άλλη σημαντική τάση που εκδηλώθηκε το 1999: τα λάθη δεν συγχωρούνται και
ιδίως από τις χρηματιστηραικές αγορές. Η συγχώνευση της Σοσιετέ Ζενεράλ και
της Παριμπά στη Γαλλία έγινε με φιλικά αισθήματα και υπό τις ευλογίες των
επενδυτικών τραπεζών. Μόνο που το Χρηματιστήριο είχε διαφορετική άποψη. Οι
τιμές των μετοχών και των δύο εταιρειών σημείωσαν μεγάλη πτώση μετά την
ανακοίνωση της σχετικής είδησης. Η μειωμένη τιμή των μετοχών των δύο γαλλικών
τραπεζών τις έκανε ευάλωτες, με αποτέλεσμα η ΒΝΡ να αδράξει την ευκαιρία για
να εξαπολύσει την επίθεσή της.

Κάτι ανάλογο συνέβη και στη Βρετανία. Η αγορά ερμήνευσε με αρνητικό τρόπο την
προσέγγιση της βρετανικής τράπεζας Νάτγουεστ με τη βρετανική εταιρεία Λίγκαλ
αντ Τζένεραλ. Γι’ αυτό και οι προσπάθειες των δύο εταιρειών εγκαταλείφθηκαν.
Παρά τις δύο επιθετικές προσφορές εξαγοράς που έχει δεχθεί η βρετανική
τράπεζα, το πιθανότερο είναι ότι θα παραμείνει ανεξάρτητη.

Ο Τιερί Ντεμαρέ, διευθύνων σύμβουλος της Τοτάλ Φινά, βρέθηκε σε ανάλογη θέση,
όταν είδε ότι το γαλλικό Χρηματιστήριο δεν εγκρίνει την προσέγγιση της
εταιρείας του με την Πετροφίνα, μια επιχειρηματική κίνηση που προωθούσε η
επενδυτική Τράπεζα Κρεντί Σουίς Φερστ Μπόστον, προσέλαβε την αμερικανική
Τράπεζα Μέριλ Λιντς και της ανέθεσε το δύσκολο έργο να πείσει τη
χρηματιστηριακή αγορά για τα οφέλη που θα προκύψουν από τη συγχώνευση των δύο
εταιρειών.

Με ανταλλαγή μετοχών

Ένα άλλο χαρακτηριστικό του 1999, που πιθανότατα θα ενταθεί το 2000, είναι ότι
οι περισσότερες επιχειρηματικές συμφωνίες γίνονται «με χαρτιά». Πρόκειται για
τις συγχωνεύσεις που πραγματοποιούνται με ανταλλαγή μετοχών των δύο εταιρειών.
Οι επιχειρήσεις εκμεταλλεύονται έτσι με τον καλύτερο τρόπο τις υψηλές
χρηματιστηριακές του αξίες και προχωρούν σε συγχωνεύσεις από τις οποίες οι
περισσότεροι εμπλεκόμενοι ­ επιχειρήσεις, μέτοχοι, διοικήσεις ­ βγαίνουν
πλουσιότεροι.

Οι κλάδοι που παρουσίασαν τη μεγαλύτερη κινητικότητα ήταν οι τηλεπικοινωνίες,
οι οποίες αντιπροσωπεύουν περισσότερη από τη μισή συνολική αξία των εξαγορών
και συγχωνεύσεων που πραγματοποιήθηκαν το 1999. Είναι χαρακτηριστικό ότι η
αξία μόνο δύο επιχειρηματικών κινήσεων ξεπερνά τα 100 δισ. ευρώ. Στις επόμενες
θέσεις βρίσκεται ο κλάδος των επιχειρήσεων μέσων μαζικής ενημέρωσης και οι
τράπεζες.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η Ευρώπη αρχίζει να παίρνει τα σκήπτρα των
επιχερηματικών κινήσεων συγχωνεύσεων και εξαγορών από τις Ηνωμένες Πολιτείες
λόγω της απελευθέρωσης της ευρωπαϊκής αγοράς, που προχωρεί με ταχείς ρυθμούς.