Οι Γάλλοι αντιστέκονται στα αμερικανικά κεφάλαια

Οι γαλλοαμερικανικές σχέσεις αντιμετωπίζουν πολλά εμπόδια, μεταξύ των οποίων και η αντίδραση των Γάλλων για την εισροή αμερικανικών επενδυτικών κεφαλαίων στη χώρα τους. Στο στιγμιότυπο, ο Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ και ο Αμερικανός ομόλογός του Μπιλ Κλίντον σε παλαιότερη συνάντησή τους

Όταν το περασμένο καλοκαίρι η Ελφ Ακιτέν, η μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία της
Γαλλίας, παραδόθηκε στην επιθετική προσφορά εξαγοράς της που εξαπέλυσε μια
γαλλική εταιρεία, ο απερχόμενος διευθύνων σύμβουλος της Ελφ πήρε ως αμοιβή
μετοχές αξίας περίπου 38 εκατομμυρίων δολαρίων. Λίγο καιρό αργότερα, η
Μισελέν, η υψηλής κερδοφορίας διάσημη γαλλική εταιρεία κατασκευής ελαστικών
για οχήματα, ανακοίνωσε ότι θα περικόψει περίπου 7.500 θέσεις εργασίας από τα
εργοστάσιά της σε ολόκληρη την Ευρώπη. Και μόλις πριν από ένα χρόνο η
κυβερνητική στήριξη στη συγχώνευση τριών μεγάλων γαλλικών τραπεζών ακυρώθηκε
όταν οι μέτοχοι αντέδρασαν.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αυτό το είδος των επιχειρηματικών ειδήσεων
είναι ρουτίνα. Ωστόσο, στη Γαλλία και την υπόλοιπη Ευρώπη αποτελούν τροφή του
διαλόγου για τον ρόλο των ξένων επενδυτών, μεταξύ των οποίων και τα κεφάλαια
των αμερικανικών ασφαλιστικών ταμείων, στον ευρωπαϊκό επιχειρηματικό στίβο.
Στην Ευρώπη πιστεύουν ότι τα αμερικανικά ασφαλιστικά ταμεία επιδιώκουν
υπερβολικά υψηλά κέρδη με αντίτιμο την περικοπή θέσεων εργασίας, μέσω της
παροχής αστρονομικών πριμ στα επιχειρηματικά στελέχη. Σε γενικές γραμμές, οι
Αμερικανοί επενδυτές αποτελούν ­ για τους Ευρωπαίους ­ απειλή για τον
ευρωπαϊκό τρόπο ζωής.

Τον Οκτώβριο, όταν ο Ουίλιαμ Κριστ, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του
ασφαλιστικού ταμείου των δημοσίων υπαλλήλων της Καλιφόρνιας, του μεγαλύτερου
στις Ηνωμένες Πολιτείες, πήγε στη Γαλλία για μια επίσκεψη ρουτίνας, η παρισινή
καθημερινή εφημερίδα «Λε Μοντ» δημοσίευσε ένα άρθρο που έφερε τον τίτλο «Τα
ασφαλιστικά ταμεία που φοβίζουν τους Γάλλους».

«Για τους Γάλλους που με αγωνία ανακαλύπτουν την παγκοσμιοποίηση της
οικονομίας τους, αυτά τα κεφάλαια των ξένων ασφαλιστικών ταμείων είναι τα
αφεντικά αυτού του νέου κόσμου», αναφερόταν στο δημοσίευμα.

Συνήθης πρακτική στις ΗΠΑ

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα ασφαλιστικά ταμεία είναι μακροπρόθεσμοι επενδυτές
σε επιχειρήσεις για πολλές δεκαετίες. Είναι αποδεκτό, ακόμη και επιθυμητό,
μέρος του επιχειρηματικού τοπίου και χαρακτηρίζονται ως προστάτες των
αποταμιεύσεων εκατομμυρίων εργαζομένων και ως περισσότερο συντηρητικά και
αξιόπιστα από πολλά άλλα επενδυτικά κεφάλαια. Ωστόσο, στην Ευρώπη, όπου οι
συνταξιοδοτούμενοι βασίστηκαν σε δημόσια συνταδιοτικά συστήματα τα οποία ως
βασική αρχή τους είχαν την καταβολή συνταξιοδοτικών εισφορών και πολλοί κλάδοι
της οικονομίας χρηματοδοτούνταν από την κυβέρνηση ή μέσω των φιλικών σχέσεων
με τοπικές τράπεζες, η αυξανόμενη επιρροή τέτοιων ξένων και τεράστιων θεσμικών
επενδυτών δημιουργεί σοβαρές εντάσεις.

Πρόσφατα, η γερμανική κυβέρνηση καταδίκασε την προσφορά επιθετικής εξαγοράς
που εξαπέλυσε η βρετανική Βόνταφον Ερ Τατς εναντίον του γερμανικού
τηλεπικοινωνιακού κολοσσού Μάνεσμαν ως μια επίθεση εναντίον των γερμανικών
κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η επιθετική προσφορά απέσπασε τα θετικά σχόλια πολλών
θεσμικών επενδυτών.

Στην Ιταλία, η κυβέρνηση εξέφρασε την ανησυχία της για την ελεύθερη ροή των
επενδύσεων, δηλώνοντας ότι ο πρώην κρατικός τηλεπικοινωνιακός γίγαντας Τελεκόμ
Ιτάλια έχει γίνει ευάλωτος σε ξένες προσφορές επιθετικής εξαγοράς του.

Πάντως, η Γαλλία ήταν η χώρα στην οποία τα ξένα επενδυτικά κεφάλαια
δραστηριοποιήθηκαν περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρώπης. Καθώς η
γαλλική οικονομία και βιομηχανία αναδιαρθρώνεται για να βελτιώσει την
παγκόσμια ανταγωνιστικότητά της, προσελκύει δισεκατομμύρια δολάρια επενδυτικών
κεφαλαίων, πολλά από τα οποία προέρχονται από αμερικανικά και βρετανικά
ασφαλιστικά ταμεία. Τώρα, ο ρόλος των κεφαλαίων αυτών στη γαλλική οικονομία
αποτελεί το επίκεντρο της τελευταίας σε μία σειρά από σκληρές διαμάχες μεταξύ
των παραδοσιακών γαλλικών επιχειρηματικών αξιών και των επιταγών της διεθνούς
οικονομίας.

Ακόμη και ο Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ παραπονέθηκε δημόσια ότι οι Γάλλοι
εργαζόμενοι έπρεπε να υποβληθούν σε θυσίες μόνο και μόνο «για να προστατευθούν
τα επενδυτικά οφέλη των Σκωτσέζων και Καλιφορνέζων συνταξιούχων». Ο Ζαν Κλοντ
Τρισέ, διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Γαλλίας, προσπάθησε να εξηγήσει
αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε «γαλλικό παράδοξο». Ενώ η Γαλλία εμφανίζεται
τελευταία ως η ατμομηχανή της ευρωπαϊκής οικονομίας, είπε πρόσφατα σε μια
συνέντευξή του, «το προφίλ αυτό μπορεί να είναι παραπλανητικό, καθώς η
οπισθοφυλακή της οικονομίας διαφημίζεται πολύ περισσότερο σε σχέση με το πιο
επιτυχημένο κομμάτι της».

Αγκάθια στις σχέσεις Γαλλίας – ΗΠΑ

Το ζήτημα αυτό παίζει ρόλο και στις γαλλοαμερικανικές σχέσεις, οι οποίες ήδη
αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα. Τα προβλήματα αυτά περιλαμβάνουν την
απαγόρευση εισαγωγής στις Ηνωμένες Πολιτείες γαλλικών προϊόντων πολυτελείας,
τη γαλλική απροθυμία για την εισαγωγή αμερικανικού βοδινού που έχει ανατραφεί
με ορμόνες και την άρνηση της Γαλλίας να εισάγει γενετικά μεταλλαγμένα
αμερικανικά τρόφιμα.

Ωστόσο, η διαμάχη για τον ρόλο των ξένων επενδυτικών κεφαλαίων στη Γαλλία
κάνει δύσκολη και τη ζωή της κυβέρνησης του σοσιαλιστή πρωθυπουργού Λιονέλ
Ζοσπέν. Τον περασμένο μήνα δημιουργήθηκαν εντάσεις στην κυβέρνησή του όταν οι
κομμουνιστές, ένα μικρό κομμάτι του κυβερνητικού συνασπισμού, ζήτησαν την
ψήφιση νόμων που απαγόρευαν τις απολύσεις εργαζομένων από κερδοφόρες
επιχειρήσεις.

Η οικονομική τάση είναι ξεκάθαρη. Τους πρώτους οκτώ μήνες του 1999, οι ξένες
επενδύσεις σε γαλλικές μετοχές και ομόλογα έφθαναν τα 457 δισεκατομμύρια
γαλλικά φράγκα ή τα 70,3 δισεκατομμύρια δολάρια, πολύ περισσότερα από το
σύνολο των ξένων επενδυτικών εισροών του 1998, που ήταν περίπου 400
δισεκατομμύρια φράγκα. Και οι εισροές του 1998 ήταν κατά 50% αυξημένες σε
σχέση με αυτές του 1997.

Η αύξηση αυτή, υποστηρίζει ο Τρισέ, εξηγεί κατά ένα μέρος τα πρόσφατα
οικονομικά οφέλη της Γαλλίας. Οι ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας αναμένεται το
2000 να φθάσουν το 3%, ενώ το 1999 ήταν 2,8%. Η ανεργία αναμένεται να πέσει
για πρώτη φορά ύστερα από πολλά χρόνια κάτω από το 10%.

Πολλές από τις επενδύσεις, οι οποίες ηγούνται της γαλλικής ανάκαμψης,
προέρχονται από θεσμικούς επενδυτές: το 35% των μετοχών των 40 μεγαλύτερων
εταιρειών, που είναι εισηγμένες στο παρισινό Χρηματιστήριο, βρίσκονται στα
χαρτοφυλάκια Αμερικανών και Βρετανών θεσμικών επενδυτών και ασφαλιστικών
ταμείων.

Αντί όμως να πανηγυρίζουν για την επιτυχία τους, πολλοί Γάλλοι εμφανίζονται
εξαιρετικά επιφυλακτικοί για τον ρόλο των ξένων επενδυτών. Ο Ζαν Λουί Μπεφά,
πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Κομπανί ντε Σαν Γκομπέν, του ομίλου
παραγωγής κατασκευαστικών υλικών, κατηγόρησε τα ξένα επενδυτικά ασφαλιστικά
ταμεία ότι αναγκάζουν τις γαλλικές επιχειρήσεις να αλλάξουν πολύ γρήγορα,
γεγονός που δημιουργεί σοβαρά κοινωνικά και ανθρώπινα προβλήματα.

Για πολλά χρόνια, η γαλλική κυβέρνηση πωλούσε σταδιακά τον έλεγχο πολλών
μεγάλων επιχειρήσεων, όπως τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, βιομηχανίες,
ακόμη και του εθνικού αερομεταφορέα Αιρ Φράνς. Ακόμη και ο Λιονέλ Ζοσπέν, ο
οποίος δεσμευόταν στην προεκλογική εκστρατεία του 1997 ότι θα βάλει τέλος στις
ιδιωτικοποιήσεις, έχει πωλήσει γαλλικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία αξίας
περίπου 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Για να κάνει την εκποίηση της γαλλικής
εθνικοποιημένης ιδιοκτησίας περισσότερο ελκυστική στους σοσιαλιστές και τους
κομμουνιστές συμμάχους του, ο Ζοσπέν προώθησε την ιδέα της παροχής μετοχών
στους εργαζομένους. Τώρα, περίπου τα τρία τέταρτα των εργαζομένων σε
ιδιωτικοποιημένες επιχειρήσεις είναι μέτοχοι των εταιρειών τους.