Ελληνικές εταιρείες στον προθάλαμο της σερβικής αγοράς

Οι επαφές με το καθεστώς του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς Ευρωπαίων και Ελλήνων
επιχειρηματιών μπορεί να μην ανακοινώνονται, λόγω του εμπάργκο που έχουν
επιβάλει οι συμμαχικές δυνάμεις στο «άτακτο παιδί» της Βαλκανικής Χερσονήσου,
αλλά η ύπαρξή τους είναι κοινό μυστικό και αφορούν ­ στο μεγαλύτερο μέρος τους
­ συμφωνίες κυρίων για τη συμμετοχή των εταιρειών στις διαδικασίες
ιδιωτικοποιήσεων ­ που θα δρομολογηθούν εν ευθέτω χρόνω ­ των μεγάλων κρατικών
επιχειρήσεων και οργανισμών της Σερβίας.

Παράλληλα, οι ελληνικές επιχειρήσεις, διατηρώντας στο ακέραιο τις προσδοκίες
τους για πρωταγωνιστικό ρόλο στην υπόθεση της ανασυγκρότησης των Βαλκανίων,
ισχυροποιούν συνεχώς την παρουσία τους στις γειτονικές χώρες ­ Βουλγαρία,
Σκόπια και Αλβανία ­ καθώς εκτιμούν ότι η αναπόφευκτη άρση του εμπάργκο θα
τους επιτρέψει να διεισδύσουν, από καλύτερες θέσεις, στη μεγάλη αγορά της
Σερβίας. Είναι αυτονόητο, εξηγεί ανώτατο διοικητικό στέλεχος ελληνικής
εταιρείας που δραστηριοποιείται ήδη στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων, ότι
όταν έχεις έτοιμες υποδομές στις γειτονικές με τη Σερβία χώρες, έχεις
εξασφαλίσει ισχυρό πλεονέκτημα έναντι των Ευρωπαίων ανταγωνιστών σου, οι
οποίοι διεκδικούν εξίσου την είσοδό τους στην αγορά της χώρας αυτής. παράλληλα
με τις κινήσεις των Ελλήνων επιχειρηματιών, συνεχίζεται η πολιτική στήριξης
του πρωταγωνιστικού ρόλου της Ελλάδας στην ανασυγκρότηση της ευρύτερης
περιοχής των Βαλκανίων.

Στο πλαίσιο της πολιτικής αυτής η ελληνική κυβέρνηση, επισημαίνει στην
«ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» η υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Ροδούλα Ζήση, εξαντλεί πλήρως
τα μέτρα που έχει στη διάθεσή της (εξαγωγικές πιστώσεις, αναπτυξιακή βοήθεια
για έργα υποδομής, συμμετοχή του ΥΠΕΘΟ στα προγράμματα εκσυγχρονισμού της
Δημόσιας Διοίκησης των βαλκανικών χωρών) προκειμένου να ενισχυθούν οι
προϋποθέσεις και το περιβάλλον για τις δραστηριότητες των ελληνικών
επιχειρήσεων στις χώρες αυτές. Η κ. Ζήση διαβεβαιώνει ότι ο πρωταγωνιστικός
ρόλος της Ελλάδας στα Βαλκάνια είναι δεδομένος, ενώ ανάλογος θα είναι και ο
ρόλος της στην ανοικοδόμηση της Σερβίας, όταν θα αρθεί το εμπάργκο για τη χώρα
αυτή.

Η αγορά της Σερβίας

Μπορεί η συλλογική πολιτική ηγεσία των «συμμαχικών δυνάμεων» να επιδιώκει την
ανατροπή του καθεστώτος του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, μέσω και του εμπάργκο, αλλά
ο επιχειρηματικός ρεαλισμός δεν περιμένει την απομάκρυνση από την εξουσία του
Σέρβου ηγέτη για να κερδίσει θέσεις στην αγορά της χώρας αυτής. Στο πλαίσιο
του ρεαλισμού αυτού, Ευρωπαίοι αλλά και Έλληνες επιχειρηματίες έχουν ανοιχτή
γραμμή με τη σημερινή κυβέρνηση της Σερβίας με προφανή στόχο όχι μόνο να
διατηρήσουν τις θέσεις που κατέκτησαν πριν από την έναρξη των βομβαρδισμών,
αλλά και να τις διευρύνουν όταν αργά η γρήγορα θα έχει αποδυναμωθεί ή ακόμη
και καταργηθεί το εμπάργκο.

Σε ό,τι αφορά την ελληνική επιχειρηματική δραστηριότητα στη Σερβία, το
μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει αυτή την περίοδο η περίπτωση του Ομίλου
Μυτιληναίου, ο οποίος αναζητεί την καλύτερη δυνατή λύση για την επένδυση των
50 εκατομμυρίων δολαρίων που είχε πραγματοποιήσει πριν από τους βομβαρδισμούς
σε ορυχεία της περιοχής του Κοσόβου. Η επένδυση αυτή έχει καταστεί πλέον
ανενεργός και ο όμιλος διεκδικεί σε αντιστάθμισμα του κόστους της επένδυσης
μεγάλο ξενοδοχείο της περιοχής και συγκεκριμένα το Ιντερκοντινένταλ.

Σε κάθε περίπτωση ο Όμιλος Μυτιληναίου αποκλείει το ενδεχόμενο παραίτησής του
από τα δικαιώματα που απορρέουν από την επένδυσή του αυτή. Μια άλλη ελληνική
επιχείρηση που σχεδιάζει να εισβάλει στην αγορά της Σερβίας είναι η
τσιμεντοβιομηχανία Τιτάν, η οποία εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο νά διεκδικήσει
τον ρόλο του στρατηγικού επενδυτή στη σερβική τσιμεντοβιομηχανία Κόστεριτς.

Επισημαίνεται ότι στην περίπτωση που η ελληνική εταιρεία αποκτήσει και τον
έλεγχο της τσιμεντοβιομηχανίας αυτής, θα ενισχύσει τη θέση της στην αγορά
τσιμέντου της περιοχής των Βαλκανίων καθώς κατέχει από κοινού με την ελβετική
Holderbank, παραγωγική μονάδα στα Σκόπια. Βεβαίως, μία από τις σημαντικότερες
ελληνικές επενδύσεις στη Σερβία είναι αυτή του ΟΤΕ, ο οποίος κατέχει το 20%
του τηλεπικοινωνιακού οργανισμού της χώρας, και κατά συνέπεια η διοίκηση της
ελληνικής επιχείρησης είναι υποχρεωμένη νά διατηρεί σχέσεις καλής συνεργασίας
με την κυβέρνηση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς.