Και όμως, τα κομπιούτερ έχουν… αισθήματα

Ποντίκια που καταλαβαίνουν τα αισθήματά μας, τιμόνια που βλέπουν ότι μας
παίρνει ο ύπνος και μας ξυπνάνε, μπρελόκ που νιώθουν τον φόβο μας και
ειδοποιούν την Αστυνομία: Στα εργαστήριά τους, οι επιστήμονες ετοιμάζουν
μηχανήματα με συναισθήματα, για να γίνουν οι πιστοί μας σύντροφοι.

Ένα κομπιούτερ που καταλαβαίνει πώς αισθάνεται ο χρήστης του μπορεί να προσαρμόσει την εμφάνιση της οθόνης και τις λειτουργίες του για να μειώσει την απογοήτευσή του ή ακόμα να καταλάβει πότε ένας υπάλληλος δεν μπορεί να αποδώσει στη δουλειά του

Στα εργαστήρια της ΙΒΜ, στο Σαν Χοσέ της Καλιφόρνιας, βρίσκεται ένα ποντίκι
με… αισθήματα. Το emotion mouse μοιάζει με όλα τα άλλα, εκτός από την
επένδυση από χαλκό στα κουμπιά και μία θύρα υπέρυθρων ακτίνων στο πλάι.

Με αυτά, ανιχνεύει τη θερμοκρασία του χρήστη, τους παλμούς της καρδιάς και την
παραμικρή κίνηση του χεριού μαζί με ηλεκτρικά σήματα που στέλνει το δέρμα, τα
οποία αλλάζουν ανάλογα με την υγρασία και την εφίδρωση. Αυτές τις πληροφορίες
τις στέλνει στον υπολογιστή, ο οποίος, όπως κάνουν οι ανιχνευτές στο τεστ της
αλήθειας, αναλύει τα δεδομένα, προσπαθώντας να καταλάβει τη συναισθηματική
κατάσταση του χρήστη.

«Οι υπολογιστές πρέπει να κατανοούν τις διαθέσεις του χρήστη τους για να
μπορέσουν να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις του», εξηγεί η Γουέντι Αρκ,
δημιουργός του mouse. «Άλλωστε, πολλοί άνθρωποι αγγίζουν το ποντίκι
περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο ή άνθρωπο μέσα στην ημέρα». Ένα
παρόμοιο ποντίκι σχεδιάζεται στο Media Lab του ΜΙΤ.

Σωματικές εκφράσεις

Τα ποντίκια αυτά είναι δύο από τα διάφορα γκάτζετ που ετοιμάζονται στον χώρο
του «συναισθηματικού υπολογιστή». Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι μπορούν να
βελτιώσουν τη σχέση κομπιούτερ-ανθρώπου, συνδυάζοντας τις σωματικές εκφράσεις
των ανθρώπινων συναισθημάτων με τους μαθηματικούς υπολογισμούς των μηχανών.

Οι λειτουργίες

Ένα κομπιούτερ που καταλαβαίνει πώς αισθάνεται ο χρήστης του μπορεί να
προσαρμόσει την εμφάνιση της οθόνης και τις λειτουργίες του για να μειώσει την
απογοήτευσή του, να καταλάβει πότε ένας υπάλληλος δεν μπορεί πλέον να αποδώσει
στην εργασία του λόγω κούρασης, να αυξήσει το ενδιαφέρον και τη δυσκολία σε
ένα παιχνίδι, να διαπιστώσει την αντίδραση του ανθρώπου για ένα καινούργιο
προϊόν ή να βρει αμέσως ποιο σίριαλ στην τηλεόραση θα αρέσει στον χρήστη,
βασιζόμενο στο τι τον κάνει να γελά. Άλλοι, πάλι, σκέφτονται ότι τέτοιου
είδους υπολογιστές μπορεί να βοηθήσουν ανθρώπους με ψυχολογικά προβλήματα.

Στο πλαίσιο των πειραμάτων που γίνονται με το emotion mouse, οι συμμετέχοντες
κρατούν το ποντίκι για μισή ώρα, ενώ βλέπουν βίντεο, ακούν ηχογραφημένα βιβλία
και κάνουν ορισμένες σκέψεις που τους ζητούν οι ερευνητές.

Το κομπιούτερ έτσι αντιλαμβάνεται τις αντιδράσεις τους σε διάφορα
συναισθήματα. Μέχρι τώρα, το ποντίκι πετυχαίνει στο 75% των διαγνώσεών του.

Μία από τις πιθανές εφαρμογές αισθητήρων σαν αυτούς που διαθέτει το emotion
mouse, είναι το τιμόνι στο αυτοκίνητο, που θα μπορεί να «διαισθανθεί» πότε ο
οδηγός κινδυνεύει να αποκοιμηθεί ή δεν αισθάνεται καλά.

Ή ακόμα και μπρελόκ, που καταλαβαίνουν ότι ο άνθρωπος που τα κρατά αισθάνεται
υπερβολικό φόβο και ειδοποιούν αυτόματα την Αστυνομία. Οι χρήσεις τους θα
μπορούσαν να επεκταθούν και στο Ίντερνετ. Για παράδειγμα, οι καθηγητές που
διδάσκουν μέσω Δικτύου θα μπορούν να καταλάβουν αν οι μαθητές τους
παρακολουθούν ή έχουν απορίες, ενώ ο υπολογιστής μπορεί να επαναλάβει κομμάτι
της παράδοσης διαπιστώνοντας ότι ο μαθητής ήταν αφηρημένος.

Ίντερνετ και τηλεόραση και στο αυτοκίνητο

Ίντερνετ και τηλεόραση στο αυτοκίνητο μπορεί να μην είναι πολύ καλή ιδέα για
τον οδηγό, αλλά είναι για τους συνεπιβάτες. Η Siemens ετοιμάζει ένα σύστημα
multimedia για το αυτοκίνητο, με το οποίο ο επιβάτης θα βλέπει τηλεόραση, θα
σερφάρει στο Δίκτυο, θα διαβάζει email, θα καταγράφει τα δρώμενα σε μια
βιντεοκάμερα και θα δίνει οδηγίες στον οδηγό προς τα πού να πάει. Όλα αυτά θα
είναι προσβάσιμα με φωνητικές εντολές. Ενώ όσοι έχουν δυσκολία στο παρκάρισμα
θα μπορούν να βλέπουν σε μια οθόνη το πίσω μέρος του αυτοκινήτου.

Ένα ρολόι κάμερα

Η πρώτη ψηφιακή κάμερα φορεμένη στον καρπό σαν ρολόι παρουσιάστηκε από την
Casio, στο Τόκιο. Η οθόνη υψηλής ευκρίνειας έχει ανάλυση 120Χ120 πίξελ και 16
αποχρώσεις του γκρι. Έχει τη δυνατότητα αναμετάδοσης των σκηνών που
βιντεοσκοπεί και χωρά περίπου 100 εικόνες στο ένα μεγαμπάιτ του επεξεργαστή.
Θα κυκλοφορήσει στην αγορά τον Μάιο.

Η ψευδαίσθηση του φεγγαριού

Το γεγονός ότι το φεγγάρι φαίνεται πιο μεγάλο όταν εμφανίζεται πάνω στον
ορίζοντα απ’ ό,τι όταν βρίσκεται ψηλά στον ουρανό είναι γνωστό. Αυτό που δεν
γνωρίζουμε είναι ότι αυτή η διαφορά δεν οφείλεται στους φυσικούς νόμους, αλλά
στο πώς αντιλαμβάνεται ο ανθρώπινος εγκέφαλος το περιβάλλον του. Η
«ψευδαίσθηση του φεγγαριού», όπως είναι γνωστό αυτό το φαινόμενο, σχετίζεται
με το πώς αντιλαμβάνεται ο ανθρώπινος εγκέφαλος τις αποστάσεις. Αυτό
τουλάχιστον ισχυρίζονται οι Λόιντ και Τζέιμς Κάουφμαν σε άρθρο τους που
δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό «Proceedings» της Εθνικής Ακαδημίας
Επιστημών των ΗΠΑ.

Με τα πειράματά τους οι επιστήμονες επιβεβαιώνουν την υπόθεση ότι το φεγγάρι
που βρίσκεται πάνω από τον ορίζοντα βρίσκεται σε μεγαλύτερη απόσταση σύμφωνα
με την ανθρώπινη αντίληψη. Επίσης, όταν μετακίνησαν τη γωνία του φεγγαριού πιο
κοντά, το φεγγάρι φαινόταν μικρότερο. Το συμπέρασμά τους είναι ότι το φεγγάρι
που βρίσκεται πάνω από τον ορίζοντα φαίνεται μεγαλύτερο επειδή ο εγκέφαλος το
«μεταφράζει» σαν να βρίσκεται πολύ μακριά και γι΄αυτό το μέγεθός του πρέπει να
είναι πολύ μεγαλύτερο.

Δικαστική διαμάχη βιομηχανίας μικροτσίπ και εργαζομένων στις ΗΠΑ

Σε ένα εργαστήριο όπου δημιουργούνται ολοκληρωμένα κυκλώματα για ηλεκτρονικούς υπολογιστές, η χρήση χημικών ουσιών κρίνεται απολύτως απαραίτητη για την παραγωγή των μικροτσίπ

Ο Hary Drew εργαζόταν για 15 συνεχόμενα χρόνια σε ένα εργοστάσιο παραγωγής
κυκλωμάτων για ηλεκτρονικούς υπολογιστές, λίγο έξω απο τη Νέα Υόρκη. Θυμάται
τέσσερις γυναίκες συναδέλφους του οι οποίες, όσο καιρό εργάζονταν μαζί του,
είχαν αποβολές και υπέφεραν από διάφορες ασθένειες. Μία από αυτές ήταν η
σύζυγός του Debbie, η οποία υπεβλήθη δύο φορές σε εγχείρηση αφαίρεσης όγκων
από τον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα να έχει πια παραλύσει. Η Debbie έφυγε οριστικά
από τη βιομηχανία παραγωγής ηλεκτρονικών υπολογιστών το 1989. Ο Hary, το 1992.

Οι δυο τους, μαζί με άλλους 127 ανθρώπους που επίσης εργάζονταν στα εργοστάσια
μεγάλων εταιρειών κομπιούτερ και τις οικογένειες ακόμη 11 ανθρώπων που πέθαναν
από καρκίνο, έχουν ξεκινήσει μια πολύ μεγάλη εκστρατεία ζητώντας από την
κυβέρνηση των ΗΠΑ να εφαρμόσει αυστηρότερη νομοθεσία και ελέγχους σχετικά με
θέματα που αφορούν την υγεία των εργαζομένων στους χώρους παραγωγής των
μικροτσίπ. Η νομοθεσία στις ΗΠΑ δεν τους επιτρέπει να μηνύσουν οι ίδιοι την
εταιρεία στην οποία εργάζονταν (την ΙΒΜ). Η δυνατότητα αυτή δίνεται μόνο στα
παιδιά τους και ήδη έχουν υποβληθεί 16 τέτοιες μηνύσεις, στις οποίες κάνουν
λόγο για γενετικές ανωμαλίες που προκάλεσε η έκθεση της μητέρας τους σε
τοξικές ουσίες, κατά τη διάρκεια της εργασίας.

Η υπόθεση αυτή στη Νέα Υόρκη είναι μια από τις μεγαλύτερες δικαστικές διαμάχες
στην οποία έχει μπλεχθεί η βιομηχανία των μικροτσίπ. Στο Σαν Χοσέ της
Καλιφόρνιας, μια ομάδα καρκινοπαθών και οι οικογένειές τους έχουν καταθέσει
μηνύσεις εναντίον της ΙΒΜ και εκείνων που την προμηθεύουν με χημικά,
κατηγορώντας τους πως οι εργαζόμενοι στα εργοστάσια παραγωγής των τσιπ
εκτίθενται σε καρκινογόνα χημικά για περισσότερες απο τρεις δεκαετίες.
Παράλληλα, 70 γυναίκες απο τη Σκωτία έχουν υποβάλει αντίστοιχη μήνυση σε μια
άλλη αμερικανική εταιρεία (τη National Semiconductor) ισχυριζόμενες ότι
βρίσκονται εκτεθειμένες σε υψηλές δόσεις επικίνδυνων και καρκινογόνων χημικών.

Η συγκεκριμένη βιομηχανία, αξίας άνω των 150 δισ. δολαρίων ΗΠΑ, μπορεί να
είναι η κινητήριος δύναμη της παγκόσμιας οικονομίας, οφείλει όμως να
παραδεχθεί πως οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιεί είναι επικίνδυνες. Σύμφωνα με
τον Graydon Laraby από την εταιρεία Texas Instruments, για να κατασκευαστεί
μια και μόνη παρτίδα απο τσιπ απαιτούνται κατά μέσον όρο 12 κιλά χημικών,
περίπου ένα κυβικό μέτρο επικίνδυνων αερίων, τέσσερα κιλά επικίνδυνων
αποβλήτων και περίπου 17.000 λίτρα νερού, το οποίο θα πρέπει με τη σειρά του
να υποστεί χημική επεξεργασία.

ΙΧΝΗ

“Οι επιπτώσεις του πολέμου της Γιουγκοσλαβίας στο περιβάλλον των Βαλκανίων”
είναι το θέμα του διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου που πραγματοποιείται το
Σάββατο και την Κυριακή 15 και 16 Ιανουαρίου στο συνεδριακό κέντρο του Δήμου
Κατερίνης (ΕΚΑΒΗ). Στη διάρκεια του συνεδρίου Έλληνες και ξένοι επιστήμονες θα
παρουσιάσουν τις μετρήσεις, τις έρευνες και τις απόψεις τους γύρω από το θέμα.

“Η Πληροφορική στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση” είναι το θέμα της διημερίδας που
διοργανώνει η Ελληνική Εταιρεία Επιστημόνων Η/Υ και Πληροφορικής σε συνεργασία
με πλήθος φορέων που ασχολούνται με θέματα εκπαίδευσης και υπό την αιγίδα του
υπουργείου Παιδείας. Η διημερίδα θα διεξαχθεί την Παρασκευή και το Σάββατο 4
και 5 Φεβρουαρίου, στο ξενοδοχείο Park (Λ. Αλεξάνδρας 10) στο Πεδίον του Άρεως.

Η FORTHnet εξαγόρασε το 75% της HellasNet, της εταιρείας παροχής υπηρεσιών
Ίντερνετ, με ειδίκευση στον σχεδιασμό ιστοσελίδων. Η εξαγορά στοίχισε δύο δισ.
δρχ. Το υπόλοιπο 25% ελέγχεται από την ISONet. Η HellasNet παρέχει δικτυακές
υπηρεσίες σε 5.500 συνδρομητές και διαθέτει 42 περιφερειακούς κόμβους σε όλη
την Ελλάδα.

Το πρώτο ελληνικό site για παιδιά 5-15 ετών άνοιξε τις πύλες του πριν από
λίγες ημέρες. Φιλοξενεί παιχνίδια, online δραστηριότητες, κουίζ, διαγωνισμούς,
εκπαιδευτικά θέματα και ένα χώρο συζήτησης, ενώ ένα κομμάτι του ανήκει στους
γονείς και στις απορίες τους (http://www.netkids.gr).

Χιλιάδες διαστημικά σκουπίδια, που περιστρέφονται γύρω από τη Γη, απειλούν
δορυφόρους και οχήματα. Η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία υπολογίζει ότι
υπάρχουν 8.000 κομμάτια με διάμετρο 10 εκατοστών και 150.000 κομμάτια ενός
εκατοστού, από τα οποία προσπαθούν να ξεφύγουν τα διαστημικά λεωφορεία και το
τηλεσκόπιο Χαμπλ. Η δημιουργία ενός διαστημικού νεκροταφείου και η καταστροφή
των σκουπιδιών με ακτίνες λέιζερ είναι η λύση που προτείνουν οι ειδικοί.