ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ 20ος ΑΙΩΝΑΣ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1962

ΤΡΙΤΗ, 9 Ιανουαρίου 1962. Η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών δίδει την ένατη
συναυλία της της χειμερινής περιόδου 1961-62, στο θέατρο Κοτοπούλη – Ρεξ με
διευθυντή ορχήστρας τον Θεόδωρο Βαβαγιάννη, σολίστ στο πιάνο την Μαρία
Χαιρογιώργου – Σιγάρα και παρουσιάζει σε πρώτη εκτέλεση το έργο του Μίκη
Θεοδωράκη, «Εικόνες από την Αντιγόνη». Το ίδιο βράδυ στη Βουλή, η «Ένωσις
Κέντρου» υπό την ηγεσία του Γεωργίου Παπανδρέου «αρχίζει τον ανένδοτον αγώνα
προς αποκατάστασιν της νομιμότητος» μετά τις εκλογές «βίας και νοθείας» της
29ης Οκτωβρίου 1961. Οι βουλευτές της «Ενώσεως Κέντρου» «έδωσαν όρκον με
διαμαρτυρίαν και κατέθεσαν πρότασιν περί παραπομπής των ενόχων της νοθείας εις
Ειδικόν Δικαστήριον». Δηλαδή του προέδρου της υπηρεσιακής κυβέρνησης,
στρατηγού Δόβα, καθώς και των αρμοδίων υπουργών. Στη δήλωση που υπογράφεται
από την πλειοψηφία των βουλετών της «Ενώσεως Κέντρου» και η οποία επεδόθη στον
πρόεδρο της Βουλής, ευθύς με την έναρξη της συνεδρίασης μεταξύ άλλων
αναφέρονται: «Οι βουλευταί της Ενώσεως Κέντρου, ομνύοντες υπακοήν εις το
Σύνταγμα, εκφράζουν την επιφύλαξιν ότι το Σύνταγμα της Βασιλευομένης
Δημοκρατίας έχει παραβιασθή. Η κοινοβουλευτική πλειοψηφία της ΕΡΕ κατά τας
προσφάτους εκλογάς της 29ης Οκτωβρίου 1961 δεν προήλθεν από την ελευθέραν
βούλησιν του ελληνικού λαού, αλλά από την άσκησιν βίας και νοθείας. Συνεπείς
προς τον όρκον των, οι βουλευταί της Ενώσεως Κέντρου δηλούν ότι δεν
αναγνωρίζουν ως νόμιμον την Κυβέρνησιν της ΕΡΕ και διακηρύττουν ότι θα
αγωνισθούν ανενδότως διά την αποκατάστασιν της ομαλής λειτουργίας του
Δημοκρατικού ημών Πολιτεύματος».

Στην ίδια συνεδρίαση κατατέθηκε από τους βουλευτές της «Ενώσεως Κέντρου» η
πρόταση παραπομπής σε Ειδικό Δικαστήριο του προέδρου της υπηρεσιακής
κυβέρνησης, στρατηγού Δόβα, καθώς και των υπουργών Εσωτερικών, Δικαιοσύνης και
Εθνικής Άμυνας, της ίδιας κυβέρνησης, ως υπευθύνων για την βία και νοθεία στις εκλογές.

Στην πρόταση τονίζεται ότι:

«Η Κυβέρνησις του στρατηγού Δόβα δεν είναι η μόνη υπεύθυνος διά το συντελεσθέν
εκλογικόν πραξικόπημα. Είναι όμως υπεύθυνος. Διότι ήτο Κυβέρνησις. Και αν
ηδυνάτει να επιβληθή, ώφειλεν, όπως είχεν δηλώσει ο αρχηγός της Ενώσεως
Κέντρου, να παραιτηθή.

Είναι η εποχή, που οικόπεδα, δένδρα, «στοιχειωμένα» σπίτια ψηφίζουν! Βεβαίως το «φαινόμενο» εμπνέει και τους σκιτσογράφους των εφημερίδων

1ον) Είναι υπεύθυνος διά την παραβίασιν της ουσίας του Δημοκρατικού
Πολιτεύματος, της Ελευθερίας. Το άρθρον 4 του Συντάγματος αναγράφει: “Η
προσωπική ελευθερία είναι απαραβίαστος”. Και η προσωπική ελευθερία των Ελλήνων
πολιτών παρεβιάσθη κατά τον πλέον αδίστακτον τρόπον.

2ον) Είναι επί πλέον υπεύθυνος, διότι εχρησιμοποίησεν ως όργανα
παραβιάσεως της ελευθερίας και στραγγαλισμού της αληθούς θελήσεως του
Ελληνικού Λαού τας Ενόπλους Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας.

3ον) Είναι υπεύθυνος διά την παραβίασιν και του άρθρου 66 του
Συντάγματος, το οποίον καθιερώνει τη “μυστικότητα” της ψηφοφορίας. Εις
πλείστας περιπτώσεις η ασκηθείσα βία κατέστησεν αναγκαίαν την φανεράν
ψηφοφορίαν των πολιτών, προς αποφυγήν των απειλουμένων διώξεων.

4ον) Και είναι επίσης υπεύθυνος διότι, διά της αρνήσεώς της να παράσχη
αντίγραφα των εκλογικών καταλόγων και των στρατιωτικών καταστάσεων, συνεκάλυψε
την υφισταμένην νοθείαν….».

Στις εφημερίδες της ίδιας ημέρας δημοσιεύονται «τεκμήρια της βίας και νοθείας»
και συγκεκριμένα κατάλογος «487 παράνομων ψηφοφόρων εις Θεσσαλονίκην».
Πρόκειται περί αξιωματικών και χωροφυλάκων, οι οποίοι έλαβαν κατά το 1961
εκλογικά βιβλιάρια, ως πολίτες και με την δήλωση ότι εξασκούσαν επαγγέλματα
όπως του εμπόρου, του δημοσίου υπαλλήλου κ.λπ., ενώ στρατός και αστυνομία
ψήφιζαν με βάση ειδικές καταστάσεις.

Η προίκα της Σοφίας

Η Βουλή, και στον απόηχο του φοιτητικού συλλατηρίου στα Προπύλαια του
Πανεπιστημίου «Προίκα στην Παιδεία και όχι στη Σοφία», συζητά το βράδυ της
15ης Μαρτίου 1962 το νομοσχέδιο για την χορήγηση προίκας στην πριγκίπισσα
Σοφία, η οποία μνηστευμένη με τον πρίγκιπα της Ισπανίας Χουάν Κάρλος,
επρόκειτο σύντομα να παντρευθεί.

Το θέμα και η συζήτηση στη Βουλή προβάλλεται ευρέως από τον Τύπο της εποχής.

Στο κοινοβουλευτικό ρεπορτάζ της εφημερίδας «Έθνος» σημειώνονται:

«Ο Σπ. Θεοτόκης, υπουργός Οικονομικών, επιχειρηματολογώντας υπέρ του
νομοσχεδίου, μίλησε για υφιστάμενη παράδοση προικοδότησης των πριγκιπισσών,
υποβάλλοντας συγχρόνως την παρατήρηση ότι το σχετικό κόστος για τη Σοφία θα
είναι κατά 15 φορές μικρότερο από αντίστοιχες περιπτώσεις του παρελθόντος.
Επακολούθησε συζήτηση, κατά την οποία η ΕΔΑ δήλωσε ότι δεν πρόκειται να
εγκρίνει “ούτε μια δεκάρα” για έναν τέτοιο σκοπό, ενώ ο Γ. Παπανδρέου προέβη
στην ακόλουθη δήλωση: “Μόνον μίαν λύσιν δεχόμεθα. Όχι χορήγησιν προικός, η
οποία είναι έθιμον αναχρονιστικόν και βάρβαρον, αλλά γαμήλιον δώρον, αξίας όσο
και του δοθέντος το 1947 εις την πριγκίπισσαν Αικατερίνην, αδελφήν του
Βασιλέως Παύλου” (σημ. επρόκειτο περί δώρου 840.000 δραχμών). Η κυβέρνηση δεν
δέχτηκε τη συμβιβαστική πρόταση Παπανδρέου και προχώρησε σε ψήφιση του δικού
της νομοσχεδίου. Κατά την ψηφοφορία, ωστόσο, η ΕΚ και η ΕΔΑ δεν παρίσταντο».

«Τα ανάκτορα προκαλούν το λαό»

Η δραστηριότητα της βασιλικής οικογένειας και πάλι στο στόχαστρο των
επικρίσεων, αντιπολίτευσης και Τύπου.

Στην εφημερίδα «Αυγή» και με τον τίτλο «Τα ανάκτορα προκαλούν τον λαό»
σχολιάζεται η περιοδεία του βασιλιά Παύλου στη Βόρεια Ελλάδα «σαν προσπάθεια
ανάκτησης του απολεσθέντος εδάφους μεταξύ των πλατιών μαζών του λαού».

Ο λόγος του βασιλιά Παύλου ­ υποτίθεται κατά την έγκριση της κυβέρνησης ­
προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην αντιπολίτευση, η οποία τον κατηγορεί για αυταρχισμό.

Συγκεκριμένα, στο ρεπορτάζ αναφέρονται:

* «Ο βασιλιάς Παύλος στην ομιλία του στην Στρατιωτική Λέσχη Θεσσαλονίκης και
απευθυνόμενος προς τους αξιωματικούς είπε:

“Ήθελα να απευθυνθώ προς τους αξιωματικούς… Εμάς μας έχει ενώσει ο Θεός. Εγώ
ανήκω εις σας και σεις μου ανήκετε… Ελπίζω ότι όλοι σας θα εργάζεσθε προς
αυτήν την κατεύθυνση…».

Τη δήλωση αυτή, που η ΕΔΑ χαρακτήρισε εντελώς απαράδεκτη, ο Γ. Παπανδρέου την
αντιμετώπισε με την εξής λακωνική δημόσια ερώτηση: “Ερωτώ ποίαν έννοιαν έχουν
και πώς συμβιβάζονται με το πολίτευμα της Βασιλευομένης Δημοκρατίας οι λόγοι
του Βασιλέως εις την Στρατιωτικήν Λέσχην Θεσσαλονίκης, οι οποίοι ελέχθησαν
βεβαίως υπό την ευθύνην της κυβερνήσεως”.

Και δεν περιορίστηκε εδώ μόνο ο Παπανδρέου. Αργότερα η Ένωση Κέντρου έδωσε στη
δημοσιότητα και ειδική ανακοίνωση, στην οποία με διάφορους παραλληλισμούς
εμφάνιζε το αυταρχικό ύφος της οικογένειας των Γλύξμπουργκ. Έτσι, η άνω
περικοπή τς ομιλίας του Παύλου αντιπαραβαλλόταν προς ανάλογη φράση του πατέρα
του Κωνσταντίνου προς νεοσύλλεκτους (“Εγίνατε στρατιώται της πατρίδος,
στρατιώται του Βασιλέως, στρατιώται ιδικοί μου”) και ακόμη προς ανάλογη
αποστροφή του Γερμανού Γουλιέλμου Κάιζερ προς αξιωματικούς (“Ανήκομεν ο ένας
εις τον άλλον. Εγώ και ο στρατός. Έχομεν γίνει ο ένας διά τον άλλον. Και θα
μείνωμεν αναποσπάστως συνδεδεμένοι με το θέλημα του Θεού”)».