Η αλήθεια για τα «τρελά» κέρδη της Γουώλ Στρητ

Την περασμένη εβδομάδα οι μεγάλοι δείκτες του αμερικανικού χρηματιστηρίου,
όπως ο βιομηχανικός Ντάου Τζόουνς, ο S&Ρ 500 και ο Νάσντακ έκλεισαν σε
επίπεδα ρεκόρ ή μια ανάσα από αυτά. Η εκτίναξη των μετοχών του Ίντερνετ στα
ύψη φαίνεται ότι δημιουργεί κάθε ημέρα νέους εκατομμυριούχους. Και στην αγορά
των νεοεισερχόμενων εταιρειών επικρατεί επενδυτικό αμόκ.

Καθώς όμως η αμερικανική χρηματιστηριακή συνεχίζει να βρυχάται ­ ο δείκτης
S&Ρ 500, ο σημαντικότερος χρηματιστηριακός δείκτης στις Ηνωμένες Πολιτείες
παρουσιάζει διψήφιο ποσοστό απόδοσης για πέμπτη συνεχή χρονιά ­ κάτι παράξενο συμβαίνει.

Ενώ σχεδόν όλοι οι χρηματιστηριακοί δείκτες παρουσιάζουν φέτος άνοδο ­ και
μάλιστα σημαντική ­ ο αριθμός των μετοχών που έχουν σημειώσει πτώση είναι
μεγαλύτερος από αυτόν των μετοχών που έχουν καταγράψει κέρδη. Σύμφωνα με την
εταιρεία χρηματιστηριακών μελετών Άρονσον και Συνεργάτες που εδρεύει στη
Φιλαδέλφεια, περισσότερες από τις μισές μετοχές που περιλαμβάνονται στον
δείκτη S&Ρ 500 έχουν φέτος σημειώσει πτώση παρά το γεγονός ότι ο δείκτης
αυτός έχει ανέβει από την αρχή του χρόνου κατά 16%.

Μέχρι τις 8 Δεκεμβρίου, οι 262 μετοχές του S&Ρ 500 βρίσκονταν σε
χαμηλότερη τιμή από αυτήν που ξεκίνησαν το 1999, ενώ οι υπόλοιπες 238 είχαν
καταγράψει κέρδη. Και αυτό δεν συμβαίνει μόνο στον δείκτη S&Ρ 500.

Ο ευρύτερος χρηματιστηριακός δείκτης Γουιλσάιρ 5000 που περιλαμβάνει 7.200
μετοχές (μην ρωτάτε γιατί ένας δείκτης 5.000 μετοχών περιλαμβάνει 7.200
μετοχές) είχε 3.874 μετοχές με απώλειες από την αρχή του χρόνου και μόνο 3.359
μετοχές με κέρδη ή στα ίδια επίπεδα με τις αρχές του 1999.

Είναι δυνατόν;

Στα ύψη έχουν φτάσει οι τιμές των μετοχών εταιρειών υψηλής τεχνολογίας στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης

Πώς είναι δυνατόν οι χρηματιστηριακοί δείκτες να ανεβαίνουν όταν οι
περισσότερες μετοχές που περιλαμβάνονται σε αυτούς έχουν σημειώσει απώλειες; Η
απάντηση: Οι μετοχές του τεχνολογικού τομέα και η στάθμιση των μετοχών στους
δείκτες. Ενώ δεν έχουν ανέβει όλες οι μετοχές του τεχνολογικού τομέα, οι
τεχνολογικές μετοχές ως σύνολο τα έχουν πάει τόσο καλά που κατάφεραν να
τραβήξουν προς τα πάνω όλη την αγορά. «Συνηθίζαμε να μιλάνε για τεχνολογικές
μετοχές ως μέρος της αγοράς», λέει ο Έντουαρντ Ρόζενμπαουμ, χρηματιστηριακός
αναλυτής της Γουώλ Στρητ. «Τώρα όμως οι τεχνολογικές μετοχές είναι η ίδια η αγορά».

Όσον αφορά στη στάθμιση των τεχνολογικών μετοχών στους χρηματιστηριακούς
δείκτες, αξίζει να αναφερθούν τα εξής: Εκτός από τον βιομηχανικό δείκτη Ντάου
Τζόουνς ο οποίος είναι απλώς ένας αριθμητικός μέσος όρος, όλοι οι άλλοι
βασικοί χρηματιστηριακοί δείκτες σταθμίζονται από τη συνολική χρηματιστηριακή
αξία κάθε εταιρείας που μετέχει σε αυτούς. Όταν υπολογίζετε τον Ντάου Τζόουνς,
μια αύξηση ενός δολαρίου στην τιμή της μετοχής της Μάικροσοφτ έχει ακριβώς την
ίδια επίδραση με την αύξηση ενός δολαρίου στην τιμή της μετοχής της Ίστμαν
Κόντακ. Ωστόσο, στον δείκτη S&Ρ 500 η αύξηση κατά ένα δολάριο της τιμής
της Μάικροσοφτ μετρά 16 φορές περισσότερο από μια αντίστοιχη αύξηση στην τιμή
της μετοχής της Ίστμαν Κόντακ.

Αυτό γίνεται διότι η Μάικροσοφτ έχει εισαγάγει στη χρηματιστηριακή αγορά 5,1
δισεκατομμύρια μετοχές ενώ η Κόντακ μόλις 316 εκατομμύρια. Έτσι, η αύξηση στην
τιμή της μετοχής της Μάικροσοφτ κατά ένα δολάριο αυξάνει τη συνολική
χρηματιστηριακή αξία του δείκτη S&Ρ 500 κατά 5,1 δισεκατομμύρια δολάρια,
ενώ μια αντίστοιχη αύξηση στην τιμή της μετοχής της Κόντακ αυξάνει τη συνολική
χρηματιστηριακή αξία του S&Ρ 500 κατά 316 εκατομμύρια δολάρια.

Οι δύο μεγαλύτερες μετοχές του S&Ρ 500 ­ η Μάικροσοφτ και η Τζένεραλ
Ελέκτρικ ­ έχουν συνολική στάθμιση στον δείκτη περίπου ίση με τη συνολική
στάθμιση των 250 μικρότερων μετοχών του δείκτη. «Η απόδοση του επενδυτή που
την 1η Ιανουαρίου τοποθέτησε ένα ποσό σε κάθε μια από τις 500 μετοχές του
δείκτη είναι περίπου 7%», λέει ο Κέβιν Τζόνσον, αναλυτής της Άροσνον. «Αν στις
αρχές του 1999 είχε τοποθετήσει το ίδιο ποσό στον δείκτη S&Ρ θα είχε
πετύχει απόδοση 16%».

Η κούρσα των μετοχών του Ίντερνετ

Οι τεχνολογικές μετοχές έχουν αυξηθεί τόσο πολύ όσο και ο αριθμός των 20χρονων
πολυεκατομμυριούχων επιχειρηματιών του χώρου του Ίντερνετ. Σύμφωνα με τα
στοιχεία της Άρονσον, οι τεχνολογικές μετοχές αποτελούσαν το 29,5% της
συνολικής χρηματιστηριακής αξίας της Γουώλ Στρητ. Αυτό το ποσοστό είναι
περίπου διπλάσιο σε σχέση με το 1997 (15,7%).

Μόνο μια αλλαγή στον δείκτη S&Ρ 500 ­ η ενσωμάτωση στις 7 Δεκεμβρίου της
εταιρείας του Ίντερνετ Γιαχού και η αφαίρεση της εταιρείας Λέιντλο ­ προσέθεσε
περίπου 0,6% στην συνολική στάθμιση των τεχνολογικών μετοχών στον δείκτη.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της ανόδου του δείκτη οφείλεται στο γεγονός ότι οι
τιμές των τεχνολογικών μετοχών έχουν ανέβει πολύ περισσότερο σε σχέση με τις
τιμές άλλων μετοχών.

Την περασμένη άνοιξη φαινόταν ότι οι «βαριές» μετοχές της Γουώλ Στρητ ­ όπως
για παράδειγμα η Σίτιγκρουπ και η ΑΤ&Τ ­ θα ανέκαμπταν. Κέτι τέτοιο δεν
συνέβη. Για παράδειγμα, ο δείκτης Ράσελ 2000 των μετοχών μεσαίας
κεφαλαιοποίησης παρουσίασε από την αρχή του χρόνου μέχρι τις 8 Δεκεμβρίου
αύξηση 29,5%, ενώ ο δείκτης των «βαριών» μετοχών του Ράσελ παρουσίασε την ίδια
περίοδο πτώση 5,2%. Πρόκειται για τη δεύτερη συνεχή χρονιά που ο δείκτης
μεσαίας κεφαλαιοποίησης του Ράσελ ξεπέρασε σε απόδοση τον δείκτη «βαριών»
μετοχών του Ράσελ. Αυτό μας βοηθά να καταλάβουμε αυτούς που υποστηρίζουν ότι
αργά ή γρήγορα η «φούσκα» ­ όπως της αποκαλούν ­ των τεχνολογικών μετοχών θα σκάσει.

Πάντως, ενώ πολλές μετοχές του τεxνολογικού τομέα παρουσιάζουν τιμές που δεν
μπορούν να εξηγηθούν με τη λογική ­ γιατί η Γιαχού ανέβηκε κατά 54% τις πέντε
ημέρες πριν από την είσοδό της στον δείκτη S&Ρ 500; ­ θα πρέπει κάποιος να
είναι τουλάχιστον ανόητος αν αγνοήσει το γεγονός ότι η τεχνολογία θα
κυριαρχήσει τα επόμενα χρόνια στην οικονομία. Χρειάστηκαν λιγότερα από έξι
χρόνια για το Ίντερνετ προκειμένου να εξελιχθεί από ένα χόμπι των χρηστών
ηλεκτρονικών υπολογιστών σε ένα επιχειρηματικό όχημα.

Ωστόσο, ένας μεγάλος αριθμός μετοχών του Ίντερνετ που παρουσιάζουν εξαιρετικά
υψηλές τιμές βασίζονται σε ελπίδες και όνειρα παρά σε ρεαλιστικά
επιχειρηματικά σχέδια. Και είναι πιθανόν αυτές οι ελπίδες και τα όνειρα να
σβήσουν κάποια ημέρα.

Το πρόβλημα με τις μετοχές του Ίντερνετ είναι ότι οι τιμές τους είναι τόσο
υψηλές ­ η Αμέρικα ον Λάιν έχει χρηματιστηριακή αξία που φθάνει τα 200
δισεκατομμύρια δολάρια ­ που είναι δύσκολο να πραγματοποιήσουν στο μέλλον τόσο
μεγάλά κέρδη που να δικαιολογήσουν αυτές τις αποτιμήσεις.

Ακόμη όμως και αν δεν πραγματοποιηθεί αυτό, το σίγουρο είναι ότι το μεγάλο
μερίδιο των τεχνολογικών μετοχών στη χρηματιστηριακή αγορά της Νέας Υόρκης θα
διατηρηθεί. Ακόμη και αν μερικοί από τους 20χρονους δισεκατομμυριούχους
επιχειρηματίες του Ίντερνετ χρεοκοπήσουν.

Στην Ευρώπη

Ο επενδυτικός πυρετός για τις μετοχές του τεχνολογικού τομέα μεταφέρθηκε το
1999 και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Δεκάδες εταιρείες που
δραστηριοποιούνται στο Διαδίκτυο Ίντερνετ πέρασαν φέτος το κατώφλι των
ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων πετυχαίνοντας αποδόσεις που κόβουν την ανάσα. Είναι
χαρακτηριστικό ότι ο δείκτης ΤέκΜαρκ του χρηματιστηρίου του Λονδίνου που αφορά
μετοχές του τεχνολογικού τομέα έχει από την αρχή του 1999 προσφέρει απόδοση
που ξεπερνά το 40%.

Επιπλέον, ένας ακόμη λόγος για την άνοδο των τεχνολογικών μετοχών στη Γηραιά
Ήπειρο είναι και το κύμα συγχωνεύσεων και επιθετικών εξαγορών στο χώρο των
τηλεπικοινωνιών που έχει εκδηλωθεί τους τελευταίους μήνες στην ευρωπαϊκή αγορά.