Απόσχιση επιζητεί το Μαυροβούνιο

Ηρεμία επικρατούσε χθες στο αεροδρόμιο της Ποντγκόριτσα, που ξανάνοιξε
ύστερα από την επιχείρηση κατάληψής του από δυνάμεις του γιουγκοσλαβικού
στρατού.

Μολονότι η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου επιχείρησε χθες να αποδώσει το επεισόδιο
σε «παρεξήγηση», πολιτικοί αναλυτές το συνδέουν με τον νόμο που άρχισε να
ισχύει από χθες, σύμφωνα με τον οποίο όλα τα αεροδρόμια του Μαυροβουνίου
ανήκουν στα περιουσιακά στοιχεία της Δημοκρατίας και όχι πια της ομοσπονδιακής Γιουγκοσλαβίας.

Το αεροδρόμιο Γκολούμποβιτς στην Ποντγκόριτσα ξανάρχισε χθες να λειτουργεί
κανονικά. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου στο Μαυροβούνιο, το αεροδρόμιο
έκλεισε λόγω «παρεξήγησης» που δημιουργήθηκε ανάμεσα στον γιουγκοσλαβικό
στρατό και την αστυνομία του Μαυροβουνίου, όταν ο γιουγκοσλαβικός στρατός
επιχείρησε να σταματήσει την κατασκευή αποθήκης για τα ελικόπτερα της
αστυνομίας και για τα κυβερνητικά αεροσκάφη του Μαυροβουνίου.

Η σύγκρουση αποφεύχθηκε την τελευταία στιγμή, ύστερα από συνομιλίες με το
υπουργείο Εσωτερικών και την αστυνομία του Μαυροβουνίου.

Πολιτικοί παρατηρητές εκτιμούν ότι ο γιουγκοσλαβικός στρατός έκανε μια
επίδειξη δύναμης εν όψει της χθεσινής απόφασης της κυβέρνησης του Μαυροβουνίου
να ορίσει τη νέα διοίκηση του αεροδρομίου της Ποντγκόριτσα και να συμπεριλάβει
στα περιουσιακά στοιχεία της Δημοκρατίας όλα τα αεροδρόμια του Μαυροβουνίου.
Το επεισόδιο της Τετάρτης ήταν αποτέλεσμα της έντασης που συσσωρεύεται συνεχώς
στις σχέσεις ανάμεσα στον Γιουγκοσλάβο πρόεδρο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και την
ηγεσία του Μαυροβουνίου, η οποία έχει απειλήσει να κηρύξει την ανεξαρτησία της
αν ο Μιλοσεβιτς δεν προχωρήσεις σε μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο της
γιουγκοσλαβικής ομοσπονδίας.

Το ΝΑΤΟ

Από τη Ρώμη, ο αρχηγός του ΝΑΤΟ λόρδος Τζορτζ Ρόμπερτσον δήλωσε ότι η Δύση
παρακολουθεί από κοντά τα όσα συμβαίνουν στο Μαυροβούνιο και στον πρόεδρό του
Μίλο Τζουκάνοβιτς, ο οποίος έχει λάβει μια δημοκρατική εντολή από τον λαό του.
Επίσης, προειδοποίησε τον Μιλόσεβιτς να μην αρχίσει τον νέο αιώνα
υποδαυλίζοντας εντάσεις στα Βαλκάνια.

Αναφερόμενος στο επεισόδιο, ο αντιπρόεδρος της σερβικής κυβέρνησης Βόιτσλαβ
Σέσελι κατηγόρησε την κυβέρνηση της Ποντγκόριτσα ότι ακολουθεί αποσχιστική
πολιτική και είπε ότι ο γιουγκοσλαβικός στρατός είναι ο μοναδικός θεσμός που
εξακολουθεί να λειτουργεί στην περιοχή.

«Οι προσπάθειες του καθεστώτος του Μαυροβουνίου να παρεμποδίσει τη λειτουργία
του γιουγκοσλαβικού στρατού γίνονται ολοένα και πιο συχνές», είπε σε
συνέντευξή του στο Βελιγράδι ο Σέσελι, ο οποίος ηγείται του εθνικιστικού
Ριζοσπαστικού Κόμματος. «Το αεροδρόμιο της Ποντγκόριτσα έχει στρατηγική
σημασία για την άμυνα της Γιουγκοσλαβίας».

Θεωρούν «περιουσία της Δημοκρατίας» τα δύο αεροδρόμια

Με νόμο που ψήφισαν στις 24 Νοεμβρίου, οι αρχές του Μαυροβουνίου κήρυξαν τα
αεροδρόμια της Ποντγκόριτσα και της πόλης Τιβάτ «περιουσία της Δημοκρατίας».

Ήταν η τελευταία μιας σειράς μονομερών ενεργειών με στόχο τη διεύρυνση της
αυτονομίας του Μαυροβουνίου.

Η γιουγκοσλαβική κρατική αεροπορική εταιρεία JAT εξέφρασε την αντίθεσή της
στην απόφαση των αρχών του Μαυροβουνίου και ανακοίνωσε ότι θα εξακολουθεί να
ελέγχει τον πολιτικό τομέα του αεροδρομίου και ότι ο στρατός θα πρέπει να
συνεχίσει να ελέγχει τον στρατιωτικό τομέα του.

Το Μαυροβούνιο έχει ήδη αφαιρέσει τον έλεγχο των συνόρων του από το Βελιγράδι.

Όλα αυτά δείχνουν ότι, παρά τις προσπάθειες των Μαυροβουνίων να υποβαθμίσουν
το επεισόδιο στο αεροδρόμιο της Ποντγκόριτσα, θα πρέπει να ενταχθεί και αυτό
στην αντιπαράθεση του φιλοδυτικού προέδρου Τζουκάνοβιτς με το Βελιγράδι, η
οποία άρχισε αμέσως μετά την εκλογή του στην προεδρία, το 1997.

Θέλουν να καθιερώσουν το μάρκο επίσημο νόμισμα της Δημοκρατίας

Μετά την κρίση. Αστυνομικοί περιπολούν μπροστά σε αεροσκάφος των κρατικών γιουγκοσλαβικών αερογραμμών στο αεροδρόμιο της Ποντγκορίτσα

Στο πλαίσιο της στρατηγικής τής έντασης με το Βελιγράδι η φιλοδυτική κυβέρνηση
του Μαυροβουνίου είχε αποφασίσει να καταστήσει το γερμανικό μάρκο επίσημο
νόμισμα της Δημοκρατίας, αντικαθιστώντας έτσι το γιουγκοσλαβικό δηνάριο.

Με τον τρόπο αυτό πιστεύουν οι αρχές του Μαυροβουνίου πως αποδεσμεύονται από
τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει το Βελιγράδι.

Η απόφαση του Μαυροβουνίου να πάρει στον έλεγχό του την οικονομία του θα
μπορούσε να μειώσει την πίεση για αποσκίρτηση της Δημοκρατίας από την
Ομοσπονδία, είπε ο Πρόεδρος του Μαυροβουνίου Μίλο Ντζουκάνοβιτς.

Πρόκειται για το πρώτο μέτρο που λαμβάνει η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου που
έχει απειλήσει να αποσπαστεί από τη Γιουγκοσλαβική Ομοσπονδία, αν δεν
αποκτήσει περισσότερη αυτονομία από την κεντρική ομοσπονδιακή κυβέρνηση.

Ο υπουργός Οικονομικών του Μαυροβουνίου, Μιροσλάβ Ιβανίσεβιτς, είπε στους
δημοσιογράφους ότι η απόφαση «δεν αποτελεί βήμα προς την ανεξαρτητοποίηση της
Δημοκρατίας, αλλά πρόκειται καθαρά για μέτρο οικονομικής προστασίας».

Ο πρωθυπουργός της Γιουγκοσλαβίας, Γιοβάν Ζέμπιτς, φέρεται να έχει δηλώσει πως
η εισαγωγή παράλληλου νομίσματος από το Μαυροβούνιο θα είναι παράνομη μια και
το Βελιγράδι δεν έχει ειδοποιηθεί για το μέτρο.

Ωστόσο, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν έχει ακόμα αποφασίσει τα μέτρα που θα
λάβει για να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις από τη νομιμοποίηση του μάρκου ως
επίσημου νομίσματος στο Μαυροβούνιο.

Ο Ιβανίσεβιτς υποστηρίζει ότι η κυκλοφορία του μάρκου στη μαύρη αγορά ήταν
διαδεδομένη και στην πραγματικότητα όλες οι αγοραπωλησίες πραγματοποιούνταν
πλέον με μάρκα. Η κυβέρνηση στο Βελιγράδι αντιμετωπίζει δυσκολίες για τις
πληρωμές ύστερα από μία δεκαετία διεθνούς απομόνωσης.

Ορισμένοι πολιτικοί της αντιπολίτευσης προβλέπουν πως έρχεται υπερπληθωρισμός,
αλλά η γιουγκοσλαβική κυβέρνηση επιμένει ότι καταφέρνει να αντιμετωπίζει τα
οικονομικά προβλήματα.