ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι πολίτες του κόσμου

«Τα μέλη της επιχειρηματικής κοινότητας πρέπει να γυρίσουν σπίτι, να
ανασυγκροτηθούν και να θέσουν από την αρχή τους όρους της συζήτησης». Χάουαρντ
Λιούις, αντιπρόεδρος της αμερικανικής Εθνικής Ένωσης Βιοτεχνών.

«Εναλλακτικό Σηάτλ». Ένα πολύχρωμο κίνημα που ήλθε για να μείνει

Το αδιέξοδο στο οποίο οδηγήθηκαν οι συνομιλίες του Σηάτλ οφείλεται κατά κύριο
λόγο στο ότι δεν κατέστη δυνατό να γεφυρωθούν οι διαφορές των Ηνωμένων
Πολιτειών με την Ευρώπη. Το ενδεχόμενο αυτό, όμως, ήταν από την αρχή ένα από
τα πιθανά σενάρια. Αυτό που ξάφνιασε, αντίθετα, την Αμερική, ήταν η έκταση και
η μαχητικότητα των διαδηλώσεων που τάραξαν αυτές τις μέρες την ήρεμη
καθημερινότητα της πόλης που φιλοξενεί την Μπόινγκ και τη Μάικροσοφτ. Στο
Σηάτλ γεννήθηκαν οι πολίτες του κόσμου, λέει ο διευθυντής της «Μοντ
Ντιπλοματίκ» Ιγκνάσιο Ραμονέ. Η ιδρυτική τους συνέλευση ήταν επεισοδιακή. Αλλά
όσοι τους κατηγορούν για δημαγωγία έχουν άδικο. Δεν είναι δημαγωγικό να
αγωνίζεσαι κατά της μετατροπής της Γης σε εμπόρευμα. Η δεύτερη καπιταλιστική
επανάσταση, που άρχισε με τον νεοφιλελευθερισμό, συνιστά μια σοβαρή απειλή. Η
«δημοκρατική περίμετρος» συρρικνώνεται. Και η Ευρώπη των 50 εκατομμυρίων
φτωχών και των 20 εκατομμυρίων ανέργων αντιδρά. Το έδειξε ήδη στη Φλωρεντία:
στην πρόσφατη σύνοδο του Τρίτου Δρόμου, οι Ευρωπαίοι σοσιαλιστές απαίτησαν να
μπει φρένο στην αγορά, που δεν αρκείται πια στα υλικά αγαθά αλλά θέλει να
ελέγχει και τα έμβια όντα. Να εκμεταλλευθεί ακόμη και το γονιδίωμα.

Ανήσυχοι για τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης εμφανίζονται και οι
Αμερικανοί. Σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποίησε τον περασμένο μήνα ένα
ινστιτούτο του Πανεπιστημίου της Μέριλαντ, το 61% των Αμερικανών επιθυμούν μεν
τη συνέχιση της παγκοσμιοποίησης, αλλά στη μεγάλη τους πλειοψηφία θεωρούν ότι
η κυβέρνησή τους δεν λαμβάνει σοβαρά υπόψη τους Αμερικανούς εργαζομένους
(72%), τους Αμερικανούς εν γένει (68%) και το περιβάλλον (60%). Το
«εναλλακτικό Σηάτλ», ανομοιογενές, πολύμορφο και πολύχρωμο, δεν αποτελεί έτσι
μια πρόσκαιρη συμμαχία. Στις αποσκευές του είχε ήδη σημαντικές νίκες, όπως η
κατάργηση της Πολυμερούς Συμφωνίας για τις Επενδύσεις και ο εξαναγκασμός της
Nike και της Victoria’s Secret να εφαρμόσουν έναν κώδικα συμπεριφοράς στα
εργοστάσιά τους στον Τρίτο Κόσμο. Στις επιτυχίες αυτές προστέθηκε την
περασμένη εβδομάδα ακόμη μία: για πρώτη φορά, ένας διεθνής οργανισμός
υποχρεώνεται από λαϊκές διαδηλώσεις να αναθεωρήσει τους κανόνες λειτουργίας
του στον κόσμο.

Και οι εκδηλώσεις βίας; Δεν δυσφημούν οι χούλιγκαν αυτό το κίνημα; Ο
καθοριστικός παράγων είναι οι δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι στους δρόμους, όχι οι
σπασμένες βιτρίνες, απαντά στη «Ρεπούμπλικα» ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ. «Όλα τα
κινήματα διαμαρτυρίας έχουν μια συναισθηματική συνιστώσα. Στο Σηάτλ είδα να
ξαναβγαίνουν οι μαύρες σημαίες της αναρχίας. Αυτοί που τις κρατούσαν δεν ήταν
ορθόδοξοι αλλά ελευθεριακοί, άνθρωποι που ανακάλυπταν εκ νέου τον παραδοσιακό
αντικαπιταλισμό των αναρχικών. Ο αναρχισμός έρχεται ξανά στο προσκήνιο γιατί
προσφέρει ένα ριζοσπαστισμό φτιαγμένο από λαχτάρα για ελευθερία, που γοητεύει
τους νέους. Και δίνει ταυτόχρονα μια απάντηση στην κατάρρευση του κομμουνισμού».