«Βάζουν το κέρδος πάνω από τους ανθρώπους»

Πώς μπορεί μια χούφτα γραφειοκρατών που συζητούν για δασμούς και ποσοστώσεις
να προκαλεί τόσες αντιδράσεις, ώστε οι διαδηλωτές να παραδίδουν στις φλόγες το Σιάτλ;

Το μήνυμα που στέλνουν οι αντίπαλοι του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου είναι
ανησυχητικό: ότι διαβρώνει τους δημοκρατικούς θεσμούς, το περιβάλλον, τα
εργατικά δικαιώματα, ακόμη και πολύτιμους θεσμούς όπως τη δημόσια εκπαίδευση
και την υγεία εν ονόματι της κερδοφορίας μιας δράκας πολυεθνικών εταιρειών.

«Αυτό που πολεμάμε είναι τα σχέδια των εταιρειών και όχι το ίδιο το εμπόριο»,
λέει ο Μάικ Ντόλαν, επικεφαλής του Παγκόσμιου Παρατηρητηρίου για το Εμπόριο
και ένας από τους βασικούς οργανωτές των εκδηλώσεων διαμαρτυρίας στο Σιάτλ.
«Βάζουν το κέρδος πάνω από τους ανθρώπους, πάνω από τα δικαιώματα στην
εκπαίδευση, πάνω από τον πλανήτη, πάνω από την τροφή που τρώμε».

Οι αντίπαλοι του ΠΟΕ δεν είναι ομοιογενείς: συνδικαλιστές που ανησυχούν ότι οι
θέσεις εργασίας θα μεταφερθούν σταδιακά από τον Πρώτο στον Τρίτο Κόσμο όπου θα
κοστίζουν φθηνότερα, υπερασπιστές των πολιτικών δικαιωμάτων που πιστεύουν ότι
οι αρμοδιότητες του ΠΟΕ θα επικαλύψουν τις εθνικές νομοθεσίες των δημοκρατικά
εκλεγμένων κυβερνήσεων, εθνικιστές και προστατευτιστές που θέλουν να
περιφρουρήσουν την εθνική κυριαρχία και τριτοκοσμικοί ηγέτες που φοβούνται τις
ιδιοτροπίες του διεθνούς κεφαλαίου.

Από την ίδρυσή του, το 1994, ο ΠΟΕ προκάλεσε πολλές φορές αντιδράσεις με τις
αποφάσεις του: είπε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ότι δεν είχε δικαίωμα να απαγορεύσει
τις εισαγωγές αμερικανικού βοδινού με ορμόνες, καταδίκασε την Ευρώπη επειδή
εισήγε μπανάνες κατά προτίμηση από την Καραϊβική και όχι από την Κεντρική Αμερική.

Υπάρχουν επίσης βάσιμες ανησυχίες για τους μηχανισμούς του ΠΟΕ, ιδιαίτερα όσον
αφορά τον διακανονισμό των διαφορών. Οι διαδικασίες του ΠΟΕ δεν είναι ανοιχτές
και οι αποφάσεις του είναι αμετάκλητες. Ακόμη και πλούσιες χώρες αρχίζουν
σήμερα να νιώθουν ότι απειλείται η αυτονομία τους. «Θα την έχουμε την
παγκοσμιοποίηση», λέει ο Ντόλαν. «Όμως, το ερώτημα είναι ποια
παγκοσμιοποίηση;». Ίσως, η αντιπαράθεση στο Σιάτλ βοηθήσει να δοθεί η σωστή απάντηση.