Η αγωνία για τον πληθωρισμό έφερε τα μέτρα

Ο κ. Γιάννος Παπαντωνίου στις αρχές του έτους, όταν σχεδίαζε τις βασικές
κατευθύνσεις της οικονομικής πολιτικής του 1999, δεν μπορούσε να φαντασθεί
αυτό που θα ακολουθούσε και το οποίο σήμερα αποτελεί την πιο σοβαρή απειλή για
την ελληνική οικονομία.

Τότε, δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθεί και να υπολογισθεί στους σχεδιασμούς για
τη χάραξη της οικονομικής πολιτικής το «ράλι» των διεθνών τιμών του
πετρελαίου. Η «κούρσα» ξεκίνησε από τα 9,75 δολάρια το βαρέλι τον Ιανουάριο.
Σήμερα, οι τιμές έχουν εκτιναχθεί στα επίπεδα των 27 δολαρίων και είναι ορατή
η προοπτική να υπερβούν ακόμη και τα 30 δολάρια το βαρέλι, αν δεν ξεπερασθεί η
αντιπαράθεση της διεθνούς κοινότητας με τη Βαγδάτη. Το πραγματικό πρόβλημα,
όπως ομολογούν κορυφαίοι παράγοντες της οικονομίας, εστιάζεται κυρίως στο ότι
ένας υψηλός πληθωρισμός είναι δυνατόν να εκτρέψει από τους στόχους του τον
προϋπολογισμού του 2000, να πλήξει σοβαρά την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας
και να απορρυθμίσει συνολικά την ελληνική οικονομία όταν αυτή θα βρίσκεται
μέσα στην ΟΝΕ, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Το ζοφερό αυτό ενδεχόμενο έχει
μετατραπεί σε έναν πραγματικό εφιάλτη για τα στελέχη του οικονομικού
επιτελείου, που παρακολουθούσαν με αγωνία όλη την περασμένη εβδομάδα τις
διεθνείς τιμές του πετρελαίου και τον πληθωρισμό να ανεβαίνουν το ένα
«σκαλοπάτι» μετά το άλλο χωρίς κανένα εμπόδιο. Αυτός είναι και ο λόγος για την
εσπευσμένη παρέμβαση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ.
Γιάννου Παπαντωνίου την Πέμπτη, ο οποίος, μαζί με τον υπουργό Ανάπτυξης κ.
Ευάγγελο Βενιζέλο, ανακοίνωσε τη μείωση των τιμολογίων της ΔΕΗ. Ο υπουργός
όμως έσπευσε να διευκρινίσει ότι οι ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό δεν
δημιουργούν πρόβλημα στην εκπλήρωση του κριτηρίου για την ένταξη στην ΟΝΕ,
τονίζοντας παράλληλα ότι είναι μια «δυσάρεστη εξέλιξη» για την ελληνική οικονομία.

Πράγματι, με βάση τις μετρήσεις της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας αλλά και της
Τραπέζης της Ελλάδος, λόγω της νέας ανόδου των εγχώριων τιμών των καυσίμων ο
πληθωρισμός του Νοεμβρίου είχε ήδη σκαρφαλώσει από την περασμένη εβδομάδα στο
2,4%, με πιθανό ενδεχόμενο να κλείσει στο 2,5% στο τέλος του μήνα (από 2,2%
που ήταν τον Οκτώβριο). Βέβαια, όπως εξήγησε και ο κ. Παπαντωνίου, η άνοδος
αυτή δεν δημιουργεί πρόβλημα στον εναρμονισμένο πληθωρισμό με βάση τον οποίο
θα κριθεί η υπόθεση της ένταξης. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τις προβλέψεις ­
και ανεξάρτητα από τα μέτρα ­ θα συνεχισθεί τους επόμενους μήνες η καθοδική
πορεία του εναρμονισμένου δείκτη. Εκτιμάται ότι τον Φεβρουάριο θα βρίσκεται
μεταξύ 2,1%-2,2%, που θεωρείται επαρκές για την εκπλήρωση του κριτηρίου.

Όμως για ποιο λόγο ανακοινώθηκαν τα μέτρα την Πέμπτη;

Η αλήθεια είναι ότι χωρίς αυτές τις παρεμβάσεις ο πληθωρισμός τον Δεκέμβριο θα
αυξανόταν ακόμη περισσότερο. Και αυτό θα συνέβαινε ακόμη και χωρίς νέα αύξηση
στην τιμή του «μαύρου χρυσού». Όπως έλεγαν αναλυτές, η εξέλιξη αυτή συνδέεται
με το γεγονός ότι τον Δεκέμβριο του 1998 είχαν ανακοινωθεί οι μειώσεις του
ειδικού φόρου κατανάλωσης για τα Ι.Χ. αυτοκίνητα. Οι μειώσεις αυτές έπαψαν να
επηρεάζουν τον τιμάριθμο, γεγονός που θα έκανε ακόμη πιο δύσκολη την κατάσταση
χωρίς τη λήψη μέτρων. Όπως εκτιμούν παράγοντες της οικονομίας, ενδεχομένως ο
πληθωρισμός να ανέβαινε και στο 2,7% τον Δεκέμβριο αν δεν λαμβάνονταν τα μέτρα.

Αλλά υπήρχαν και άλλοι φόβοι. Τυχόν επαλήθευση του «μαύρου» σεναρίου θα έριχνε
έξω τον προϋπολογισμό του 2000, ο οποίος έχει καταρτισθεί με μέση τιμή
πετρελαίου 20-22 δολάρια το βαρέλι. Η άνοδος του πληθωρισμού θα είχε ως
αποτέλεσμα τη διόγκωση των δημοσίων δαπανών και αποκλίσεις από τον στόχο που
έχει τεθεί για περιορισμό του ελλείμματος σε 1,2% του ΑΕΠ. Σοβαρό θα ήταν
επίσης το πλήγμα και στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας με
επιπτώσεις στο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Στην περίπτωση
αυτή, η ελληνική οικονομία θα είχε χάσει τη μάχη της ανταγωνιστικότητας την
οποία, ούτως ή άλλως, θα προκληθεί να δώσει μέσα στο άκρως ανταγωνιστικό
περιβάλλον της ΟΝΕ και που αποτελεί στην κυριολεξία μια μάχη «επιβίωσης».

Είναι εμφανές ότι συνολικά όλοι οι παράμετροι της οικονομίας θα δέχονταν
ισχυρό πλήγμα. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν κατά πόσο επιτεύχθηκε ο στόχος των
μέτρων που ανακοινώθηκαν ή αν θα χρειασθούν και άλλες παρεμβάσεις. Γεγονός
είναι πάντως ότι η μάχη με τον πληθωρισμό δεν τελειώνει με την εκπλήρωση του
κριτηρίου και την ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ. Μάλλον αρχίζει από εκεί…

ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ ΛΥΣΙΜΑΧΟΥ

Νέοι ορίζοντες για τις ασφαλιστικές εταιρείες

Ο κλάδος των ασφαλειών έπειτα από μια μακρά πορεία μέσα από διασταυρούμενα
πυρά (καχυποψία, δυσπιστία πολιτών, δεσμεύσεις απέναντι στην πολιτεία,
ανωριμότητα) βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία που οδηγεί στην καταξίωσή του
ως παράγοντα που συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη του τόπου.

Η ασφαλιστική αγορά τού χθες, με τις δεκάδες μικρές ασφαλιστικές εταιρείες,
την ανυπαρξία θεσμικού πλαισίου και εποπτικού ελέγχου και ως εκ τούτου την
πλημμελέστατη προστασία του καταναλωτή και με τον ανταγωνισμό να λειτουργεί
τελικά εις βάρος και όχι προς όφελός του, είναι πλέον παρελθόν.

Τα τελευταία τρία χρόνια δημιουργήθηκε ένα υγιέστερο θεσμικό πλαίσιο που
ανταποκρίνεται στις σημερινές συνθήκες λειτουργίας της αγοράς. Τα «ψιλά
γράμματα» εξέλιπαν και άρχισε αργά αλλά σταθερά να χτίζεται σχέση εμπιστοσύνης
μεταξύ των πολιτών και των εταιρειών, στοιχείο απαραίτητο για έναν κλάδο ο
οποίος από τη φύση του κινείται στο χώρο της πίστης.

Οι συμπολίτες μας, οι οποίοι πριν από λίγα χρόνια αδιαφορούσαν για την
ιδιωτική ασφάλιση, εκδηλώνουν ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τις
καλύψεις που προσφέρουν οι εταιρείες ως αποτέλεσμα και της κρίσης στην
κοινωνική ασφάλιση αλλά και τυχαίων γεγονότων, όπως οι πλημμύρες και οι σεισμοί.

Η βελτίωση των δεικτών της εθνικής οικονομίας, η δυνατότητα άντλησης κεφαλαίων
από το Χρηματιστήριο, το άνοιγμα των συνόρων στην ευρωπαϊκή αγορά και η
υιοθέτηση ενιαίου νομίσματος καθώς και η δυνατότητα σύναψης συμμαχιών στο
πλαίσιο της παγκοσμιοποιημένης πλέον αγοράς στην οποία ανήκουμε, έχουν
διευρύνει σημαντικά τους ορίζοντες δράσης των ασφαλιστικών εταιρειών.

Σήμερα, οι ασφαλιστικές εταιρείες ή τουλάχιστον οι leaders της αγοράς, μεταξύ
των οποίων και οι εταιρείες τις οποίες εκπροσωπώ, ανταποκρινόμενες στις
προκλήσεις των καιρών, μετεξελίσσονται σε μεγάλους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς.

Εισέρχονται σε χώρους, οι οποίοι είτε ανήκαν παραδοσιακά σε άλλες αγορές (π.χ.
τραπεζικά προϊόντα) είτε αναπτύχθηκαν τα τελευταία χρόνια, όπως τα αμοιβαία
κεφάλαια, οι πιστωτικές κάρτες, ενώ παράλληλα αναλαμβάνουν και τον ρόλο του
επενδυτικού συμβούλου (π.χ. αξιοποίηση αποθεμάτων ασφαλιστικών ταμείων).

Το δίκτυό τους πλέον προσφέρει όχι μόνο ασφαλιστική κάλυψη για τη ζωή, την
υγεία και την περιουσία του κάθε πολίτη, αλλά και προτάσεις επενδυτικές για
κάθε εισόδημα με προσωπική επιλογή ρίσκου.

Η λειτουργία της ελληνικής ασφαλιστικής αγοράς, και αναφέρομαι κυρίως στις
μεγάλες ασφαλιστικές εταιρείες, δεν υπολείπεται ούτε σε ευρωστία ούτε σε
διασφάλιση της παγκόσμιας ασφαλιστικής αγοράς, γεγονός το οποίο εξασφαλίζει
στις εισηγμένες εταιρείες του κλάδου μια σταθερά ανοδική πορεία στο
Χρηματιστήριο και τις προϋποθέσεις για την είσοδο και άλλων, με πρώτη στη
λίστα για έγκριση την Ασφαλιστική Εταιρεία Ζωής και Υγείας του Ομίλου μας τις
αμέσως προσεχείς ημέρες.

Η τρελή πορεία του «μαύρου χρυσού»

Στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων εννέα χρόνων
βρέθηκε τη Δευτέρα η τιμή του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές. Η σταδιακή
εξάντληση των παγκοσμίων αποθεμάτων λόγω των μέτρων του ΟΠΕΚ είχε δημιουργήσει
νευρικότητα στις διεθνείς αγορές πετρελαίου. Αυτό όμως που έβαλε φωτιά στις
τιμές ήταν η κρίση στις σχέσεις του Ιράκ με τον ΟΗΕ εξαιτίας της απόφασης να
αναστείλει την παραγωγή πετρελαίου ως αντίδραση στο οικονομικό εμπάργκο που
του έχει επιβληθεί από το 1991.

Τη Δευτέρα η τιμή του πετρελαίου παράδοσης Ιανουαρίου έφτασε στην αγορά του
Λονδίνου να κάνει πράξεις ακόμη και στα 25,90 δολάρια το βαρέλι, επίπεδα τα
οποία η αγορά είχε να δει από το 1991. Την ίδια ημέρα, στην αγορά της Νέας
Υόρκης το πετρέλαιο έσπασε το ψυχολογικό φράγμα των 27 δολαρίων. Τις επόμενες
ημέρες η τιμή του πετρελαίου σταθεροποιήθηκε στο Λονδίνο πάνω από τα 25 δολάρια.