Προειδοποίηση προς την Άγκυρα

Σε νέο, δυσμενέστατο για την Τουρκία, πλαίσιο μπαίνουν πλέον οι κοινοτικές
πιέσεις προς την Άγκυρα για το θέμα της υποψηφιότητάς της μετά και τη νέα
απόφαση για θανατική καταδίκη του Α. Οτζαλάν.

Αμπντουλάχ Οτζαλάν. Η απόφαση που επικύρωσε τη θανατική του καταδίκη δημιούργησε προβλήματα στις σχέσεις της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση

Το κλίμα επέτεινε και ο υπουργός Εξωτερικών κ. Ι. Τζεμ, που έστειλε μήνυμα
προς κάθε κατεύθυνση ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να κάνει ούτε σπιθαμή πίσω από
τις θέσεις της και ότι περιμένει από το Ελσίνκι να χαρακτηρισθεί «υποψήφια χώρα».

Οι νέες δηλώσεις του κ. Τζεμ, αργά χθες το βράδυ, μετά τη συνάντησή του με τον
επικεφαλής του ΚΕΠΑ κ. Σολάνα, επιβεβαίωσαν την εκτίμηση που είχε διατυπώσει
νωρίτερα ο Πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης ότι αναμένει να ακολουθήσουν σκληρές
διαπραγματεύσεις τις επόμενες ημέρες και μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής. Ο κ. Σημίτης
αναφέρθηκε στο θέμα των ευρωτουρκικών σχέσεων και στη συνεδρίαση του
Εκτελεστικού Γραφείου χθες το βράδυ, όπου και τόνισε ότι η Αθήνα συμμετέχει
στις διαπραγματεύσεις που γίνονται σε όλα τα επίπεδα της Ευρωπαϊκής
Κοινότητας. «Το ερώτημα είναι τι θα κάνει η Τουρκία. Δεν εξαρτάται από μας»,
είπε την ίδια ώρα που ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών εξέφραζε την άποψη ότι
έχει υπάρξει αισιοδοξία στις διαβουλεύσεις με τη φινλανδική προεδρία.

Βαρύ κλίμα

Το κλίμα που διαμορφώνεται για την Άγκυρα αποτυπώθηκε στην τετ-α-τετ συνάντηση
που είχε στις Βρυξέλλες ο αρμόδιος για τη Διεύρυνση κ. Βερχόιγκεν με τον
Τούρκο υπουργό Εξωτερικών κ. Ι. Τζεμ. Ο Κοινοτικός αξιωματούχος εξέφρασε την
απογοήτευση της Κομισιόν για την απόφαση του ανώτατου τουρκικού δικαστηρίου
και προειδοποίησε δημόσια την Τουρκία ότι αν εκτελεστεί η θανατική ποινή, δεν
μπορεί να θεωρηθεί σε καμία περίπτωση υποψήφια προς ένταξη χώρα.

Ο ίδιος δήλωσε ότι οι δικηγόροι του Οτζαλάν πρόκειται να προσφύγουν στο
Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που εδρεύει στο Στρασβούργο ως
ύστατη πλέον νομική διαδικασία για την προστασία της ζωής του Κούρδου ηγέτη
του ΡΚΚ.

Ο κ. Βερχόιγκεν υπογράμμισε μάλιστα στον κ. Τζεμ τη δύσκολη κατάσταση που έχει
δημιουργηθεί στο συγκεκριμένο τάιμινκ, αφού ενισχύονται τα επιχειρήματα
εκείνων των χωρών που προβάλλουν την μη εκπλήρωση από την Τουρκία των
κριτηρίων της Κοπεγχάγης (σεβασμός ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μειονοτήτων,
εκδημοκρατισμός κ.λπ.) ως λόγο για να μην αποκτήσει το καθεστώς υποψήφιας
χώρας και συνεχίζουν να εκφράζουν επιφυλάξεις (άλλα ρεπορτάζ για την υπόθεση
Οτζαλάν στη σελίδα 54).

Δύο στόχοι

Η φινλανδική προεδρία πάντως, σε στενή επαφή με την Αθήνα και την Κομισιόν,
μεθοδεύει συμβιβαστική λύση για να πετύχει την ομοφωνία των «15» γύρω από την
υποψηφιότητα της Τουρκίας:

* Πρώτον: Να περιληφθεί ο βασικός κορμός των ελληνικών θέσεων και αρχών που θα
πρέπει να τεθούν στην Τουρκία στο κείμενο των Συμπερασμάτων, ως γενικές, όμως,
υποχρεώσεις όλων των υποψήφιων χωρών και όχι με «φωτογραφική» αναφορά στην
Άγκυρα. Πληροφορίες από διπλωματικές πηγές φέρουν την Αθήνα να μην έχει
αντιρρήσεις σ’ ένα τέτοιο πλαίσιο και την Άγκυρα να μην το απορρίπτει.

* Δεύτερον: Όσον αφορά στην ενταξιακή πορεία της Κύπρου, αντί της ρητής
δέσμευσης που ζητά η Ελλάδα για «απρόσκοπτη ένταξη της Κύπρου ανεξάρτητα του
εσωτερικού πολιτικού της προβλήματος», προτείνεται νέα διατύπωση: Σε σχέδια
έχει προταθεί διατύπωση σύμφωνα με την οποία «η Κύπρος μετά την ολοκλήρωση των
διαπραγματεύσεων θα ενταχθεί στην Ε.Ε., έστω κι αν συνεχίζεται η διαίρεσή της».

Πάντως ο κ. Τζεμ, όταν ρωτήθηκε για τις προθέσεις της τουρκικής κυβέρνησης να
δεχθεί τον όρο του σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου και τη δικαιοδοσία του
Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης ως προϋπόθεση που θα καταγράφεται στις
αποφάσεις του Ελσίνκι για να αναδειχθεί σε υποψήφια χώρα, απάντησε: «Δεν θέλω
να σχολιάσω ζητήματα νομικού περιεχομένου».

Το Κυπριακό

Σημαντικές για την ευρωπαϊκή προοπτική χαρακτηρίζονται από όλες τις πλευρές
και οι συνομιλίες της Νέας Υόρκης στις 3 Δεκεμβρίου. Για τη συνάντηση αυτή ο
υπουργός Εξωτερικών κ. Γ. Παπανδρέου, που βρίσκεται στην Κύπρο, κάλεσε τον κ.
Ντενκτάς «να γράψει ιστορία ενώπιον του κόσμου» και να συμβάλει στην επίλυση
του Κυπριακού.

Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών επισκέπτεται την Κύπρο κυρίως για να καθησυχάσει
τους πολιτικούς αρχηγούς που έχουν εκφράσει πρόσφατα ανησυχίες και επιφυλάξεις
ως προς την ελληνική στάση στο Ελσίνκι σχετικά με την τουρκική υποψηφιότητα. Ο
κ. Παπανδρέου είπε ότι η τελική θέση της Ελλάδας δεν έχει ακόμα αποφασισθεί
και τόνισε πως η Αθήνα αναμένει από την Άγκυρα να προβεί σε κάποια χειρονομία.