Συνάντηση χωρίς αντίκρυσμα

Με τον νου τους στραμμένο στο… Ελσίνκι, όπου θα κριθεί η τουρκική
υποψηφιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τη Νέα Υόρκη, όπου θα
ξεκινήσουν οι εκ του σύνεγγυς συνομιλίες Κληρίδη-Ντενκτάς, συναντώνται σήμερα,
στην Κωνσταντινούπολη, ο Κώστας Σημίτης και ο Μπουλέντ Ετζεβίτ.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

Οι Πρωθυπουργοί Ελλάδας και Τουρκίας, όπως έλεγαν κυβερνητικές πηγές, θα
συζητήσουν όλα τα μεγάλα θέματα και δεν θα περιορισθούν απλώς στην έκφραση
αλληλεγγύης και συμπάθειας μεταξύ των σεισμόπληκτων λαών. Στο πλαίσιο αυτό, ο
κ. Ετζεβίτ θα δώσει έμφαση στην ανάγκη να συναινέσει και η Ελλάδα στην
τουρκική υποψηφιότητα, κατά τη σύνοδο κορυφής των «15», στο Ελσίνκι. Ο κ.
Σημίτης, από την πλευρά του, θα επαναλάβει την ελληνική θέση τόσο για το
Κυπριακό όσο και για τα ελληνοτουρκικά ­ όπου στο μεν πρώτο το μόνο δεδομένο
είναι ότι ο κ. Ντενκτάς θα προσέλθει στις συνομιλίες, στο δε δεύτερο η Άγκυρα
δεν έχει κάνει καμιά συγκεκριμένη χειρονομία.

Κυβερνητικές πηγές, αναφερόμενες στη φημολογία περί έκδοσης κοινού
ανακοινωθέντος των κ.κ. Σημίτη και Ετζεβίτ, έλεγαν ότι μοναδική περίπτωση να
γίνει κάτι τέτοιο είναι η τουρκική πλευρά να έχει τη βούληση «να κάνει κάτι
θεαματικό» ­ κάτι για το οποίο, όμως, δεν προδιαθέτει η τουρκική πλευρά, όπως
δείχνουν και οι δηλώσεις του Τούρκου Πρωθυπουργού. «Δεν πάμε για μια νέα
Μαδρίτη», έλεγε χαρακτηριστικά κυβερνητική πηγή, διευκρινίζοντας ότι «μπορεί
να γράφονται διάφορα κείμενα, από διαφόρους, αλλά έχουν χαρακτήρα
συμβουλευτικό για τον Πρωθυπουργό…».

Διπλωματικές πηγές υπογράμμιζαν, αναφορικά με το Ελσίνκι, ότι η ελληνική θέση
δεν έχει αλλάξει ­ και ότι η διαπραγμάτευση γίνεται με τους εταίρους και όχι
την Τουρκία. «Το μεγάλο ναι ή το μεγάλο όχι στην τουρκική υποψηφιότητα δεν
είναι δεδομένο ­ και θα κριθεί, όπως φαίνεται, την τελευταία στιγμή», τόνιζαν
οι ίδιες πηγές.

«Δείξαμε τον δρόμο»

Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, σε δηλώσεις πριν από την αναχώρησή του για την
Κωνσταντινούπολη, έβαλε και το πλαίσιο της συνάντησής του με τον κ. Ετζεβίτ:
«Σταθερή πεποίθησή μας είναι ότι το συμφέρον της ειρήνης στην περιοχή
επιβάλλει την καλή γειτονία και τη συνεργασία ανάμεσα στην Τουρκία και την
Ελλάδα. Η Ελλάδα έχει δείξει τον δρόμο προς αυτή την κατεύθυνση», είπε ο
Πρωθυπουργός. Και κάλεσε την Τουρκία «να πάρει παρόμοιες πρωτοβουλίες.
Πρωτοβουλίες, ώστε το Διεθνές Δίκαιο και οι Συνθήκες για τον χώρο να είναι το
πλαίσιο αναφοράς στις σχέσεις μας. Και να υπάρξει πρόοδος στην επίλυση του
Κυπριακού, σύμφωνα με τις αποφάσεις και τα ψηφίσματα του ΟΗΕ».

Το Κυπριακό

Βαρθολομαίος – Σημίτης. Ο Πατριάρχης συνεχάρη τον Πρωθυπουργό για τις προσπάθειές του για βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων

Ειδικά για το Κυπριακό, πάντως, οι ελπίδες του κ. Σημίτη μάλλον δεν θα
εκπληρωθούν, καθώς μόλις προχθές ο «διαλλακτικός» Τούρκος υπουργός Εξωτερικών,
Ισμαήλ Τζεμ, ξεκαθάρισε πως η ιδέα μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας
δεν συζητείται πλέον. Την ίδια στιγμή, πάντως, οι Αμερικανοί φέρονται να
διαβεβαιώνουν την Αθήνα ότι προτίθενται να βάλουν όλο τους το βάρος, ώστε οι
συνομιλίες της Νέας Υόρκης να είναι πραγματικά ουσιαστικές, να αποκτήσουν,
δηλαδή, δυναμική διαπραγματεύσεως, ακόμη κι αν μια επίλυση του Κυπριακού δεν
είναι άμεσα ορατή.

Φυσικά, οι διαβεβαιώσεις των Αμερικανών μπορεί να γίνονται εν όψει της συνόδου
του Ελσίνκι, αλλά και της επίσκεψης Κλίντον στην Αθήνα. Για την τελευταία, ο
Πρωθυπουργός έδωσε για άλλη μια φορά το στίγμα της κυβέρνησης, λέγοντας ότι
«είναι αυτονόητα σημαντική για τη χώρα μας. Μας δίνεται η ευκαιρία να
επαναλάβουμε την άποψή μας για το πώς μπορεί να προωθηθεί η ειρήνη και η
συνεργασία στην περιοχή, να αντιμετωπισθούν τα όποια προβλήματα». Δίδοντας
έμφαση στην ανάγκη «μιας καλής σχέσης και μιας καλής φιλοξενίας με τους
Αμερικανούς προσκεκλημένους μας και τον Πρόεδρο Κλίντον», ο κ. Σημίτης
πρόσθεσε: «Δεν είναι χρήσιμο για τα συμφέροντα της χώρας μας, δεν είναι
χρήσιμο για τους Έλληνες, ούτε να αμαυρώνεται η εικόνα της Ελλάδας, ούτε να
δίνουμε την αίσθηση ότι περιμένουμε κάτι, όπως περιμένουν πελάτες από τους
πάτρονές τους».

Η συνάντηση των Πρωθυπουργών Ελλάδας και Τουρκίας, σήμερα το πρωί, αναμένεται
να διαρκέσει μία και πλέον ώρα, μετά την οποία οι δύο άνδρες θα προβούν σε
αναλυτικές δηλώσεις.

Με Πατριάρχη

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις ήταν και μεταξύ των θεμάτων που συζήτησε ο Έλληνας
Πρωθυπουργός με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο, κατά την επίσκεψή του, χθες το
μεσημέρι, στο Φανάρι. Όπως έλεγαν συνεργάτες του Πρωθυπουργού, στη συνάντηση ο
Πατριάρχης συνεχάρη τον κ. Σημίτη για τις προσπάθειες που καταβάλλει τα δύο
τελευταία χρόνια για να υπάρξει ένα άλλο κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ­
και εξέφρασε την ελπίδα οι προσπάθειες αυτές να συνεχισθούν. Ο Πρωθυπουργός,
από τη μεριά του, σημείωσε ότι υπάρχουν αντιστάσεις ένθεν και ένθεν, που
επιμένουν σε αγκυλώσεις και παλιές νοοτροπίες. Οι δύο χώρες, είπε ο κ.
Σημίτης, έχουν χάσει πολλά από την ένταση όλων αυτών των ετών ­ αλλά οι δύο
λαοί, με τους σεισμούς, έδειξαν ότι οι σχέσεις τους δεν έχουν δηλητηριασθεί.

Στις δημόσιες δηλώσεις τους, ο μεν Πατριάρχης εκτίμησε ότι υπάρχει αντίστοιχη
με της Ελλάδας καλή διάθεση εκ μέρους της Τουρκίας, ο δε κ. Σημίτης ότι «το
κλίμα (στις ελληνοτουρκικές σχέσεις) είναι καλό, αλλά μένει πολύς δρόμος».

Σήμερα το πρωί αρχίζει η σύνοδος κορυφής του ΟΑΣΕ, που αναμένεται να
κυριαρχηθεί από το θέμα της Τσετσενίας ­ και των ορίων παρέμβασης του
Οργανισμού στα εσωτερικά μιας χώρας.

Χτύπησαν καμπάνες

Το κόκκινο χαλί υπήρχε. Το χαρακτηριστικό ψιλόβροχο της Κωνσταντινούπολης
υπήρχε επίσης. Δεν υπήρχαν, ωστόσο, στο αεροδρόμιο οι άνδρες της ΕΜΑΚ, οι
οποίοι βρίσκονται και πάλι στην Τουρκία για να παράσχουν τη βοήθειά τους ­ κι
οι οποίοι θα υποδέχονταν τον «δικό τους» Πρωθυπουργό, τον κ. Σημίτη. Η εξήγηση
της απουσίας δόθηκε αργότερα: έπεσαν σε κυκλοφοριακό χάος και καθυστέρησαν
τόσο πολύ, ώστε… έχασαν την άφιξη του αεροσκάφους της Ολυμπιακής.

* Οι καμπάνες άρχισαν να χτυπούν μόλις ο Κώστας κι η Δάφνη Σημίτη βγήκαν από
το αυτοκίνητο, φθάνοντας στο Φανάρι ­ και δεν σταμάτησαν πριν περάσουν αρκετά
λεπτά. Λίγο αργότερα, βέβαια, ακούστηκε καθαρότατα η φωνή του μουεζίνη…