Θα ενταθούν οι αμερικανικές πιέσεις προς Αθήνα

ΑΓΚΥΡΑ

Ένταση των πιέσεων προς την Αθήνα κι ενίσχυση της τουρκικής απαίτησης για
υποψηφιότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση φέρνει η διαφαινόμενη έναρξη συνομιλιών για
το Κυπριακό.

Ο Μπιλ Κλίντον, πάντως, που συναντάται σήμερα με τον Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ και
τον Μπουλέντ Ετζεβίτ, ελπίζει ότι ξεκινά την επίσκεψή του στην Τουρκία με…
έναν άσο στο μανίκι: Μπορεί να υποστηρίξει ότι «φρόντισε» για πρόοδο στο Κυπριακό.

Την ίδια στιγμή, πιθανότερη θα πρέπει να θεωρείται η πραγματοποίηση μιας
τριμερούς συνάντησης κορυφής των κ.κ. Κλίντον, Σημίτη και Ντενκτάς (ή Ετζεβίτ)
στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΟΑΣΕ, στην Κωνσταντινούπολη, την
ερχόμενη Πέμπτη. Κι αυτό διότι η Αθήνα εξαρτούσε τη συμμετοχή της σε αυτήν από
το «τι θα πάρει ο Κλίντον στην Άγκυρα» για το Κυπριακό και τα ελληνοτουρκικά.
Σύμφωνα με τους Αμερικανούς ­ και, φυσικά, τους Τούρκους ­ έχει υπήρξε αυτό το
«κάτι» στο Κυπριακό. Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι και για τα ελληνοτουρκικά
υπάρχει μια «κινητικότητα» στην Άγκυρα, οπότε ενδεχομένως να προκύψει μια έστω
και συμβολική κίνηση της τουρκικής κυβέρνησης. Χαρακτηριστική του κλίματος για
ελληνοτουρκική συνάντηση κορυφής είναι η δήλωση ανώτατου αξιωματούχου της
αμερικανικής πλευράς, με την οποία εκφράζεται η αμέριστη υποστήριξη της
Ουάσιγκτον σε μια διμερή ­ ή και τριμερή συνάντηση ­ «εάν οι δυο πλευρές το επιθυμούν».

Στην περίπτωση αυτή, η πίεση προς τον κ. Σημίτη θα είναι έντονη ­ δεδομένου,
άλλωστε, ότι η υπόθεση με την αναβολή της επίσκεψης Κλίντον δεν έχει
διευκολύνει την ελληνοαμερικανική κατανόηση. Όπως και να έχει, οι κ.κ. Σημίτης
και Ετζεβίτ κατά πάσα πιθανότητα θα συναντηθούν στο περιθώριο του γεύματος που
προγραμματίζει, σύμφωνα με τουρκικές πηγές, η φινλανδική προεδρία με τη
συμμετοχή των ηγετών των «15» και της Τουρκίας.

Ανησυχία

Παράλληλα, ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές εκφράζουν την ανησυχία τους για τις
επιπτώσεις που μπορεί να έχει η υπόθεση της αναβολής της επίσκεψης του
Αμερικανού προέδρου, στην ελληνική θέση στο Ελσίνκι ­ αλλά και στην
«ευρωστία», όπως λένε, της κυβέρνησης Σημίτη. Ερμηνεύοντας την απόφαση της
κυβέρνησης ­ που άλλαξε μετά την αναβολή ­ να επιτρέψει πορείες έως την
πρεσβεία ως «υποχώρηση προς την Αριστερά», εκφράζουν την απορία τους μήπως,
αντιστοίχως, ο Έλληνας πρωθυπουργός πει «όχι» στην τουρκική υποψηφιότητα
φοβούμενος αντίστοιχες αντιδράσεις.

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι οι παρενέργειες της έναρξης εκ του σύνεγγυς
συνομιλιών για το Κυπριακό στο Ελσίνκι αφορούν σε δυο επίπεδα: Το ένα είναι η
αύξηση της πίεσης για άνευ όρων αποδοχή εκ μέρους της Αθήνας, αφού η Άγκυρα
συναίνεσε από την πλευρά της στην έναρξη των διαπραγματεύσεων της 3ης
Δεκεμβρίου.

Το δεύτερο επίπεδο είναι το αίτημα της Αθήνας να υπάρξει, στα συμπεράσματα του
Ελσίνκι, μια παράγραφος που να αποσυνδέει την ένταξη της Κύπρου στην Ένωση από
την επίλυση του Κυπριακού. Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, αποδυναμώνεται το
αίτημα της Αθήνας και ισχυροποιείται αντίστοιχα το επιχείρημα πολλών εταίρων ­
με επικεφαλής τους Γάλλους ­ ότι μια τέτοια αναφορά θα λειτουργήσει
αποθαρρυντικά στις προσπάθειες που καταβάλλονται για επίλυση του Κυπριακού.
Είναι χαρακτηριστική της ελληνικής επιφυλακτικότητας η δήλωση του κυβερνητικού
εκπροσώπου, που εκφράζει απλώς ικανοποίηση και δεν ξεπερνά τη μιάμιση αράδα.

Σημειώνεται ότι εδώ κι εβδομάδες στο υπουργείο Εξωτερικών μιλούσαν για το
«κακό σενάριο» ­ να πάει, δηλαδή, ο Ντενκτάς στις συνομιλίες παραμονές του
Ελσίνκι και να αποχωρήσει αμέσως μετά, αφού η Άγκυρα θα έχει πάρει την υποψηφιότητα.

Πρώτη γεύση των πιέσεων και αντιδράσεων των εταίρων θα έχει ο Γιώργος
Παπανδρέου σήμερα και αύριο, στις Βρυξέλλες, όπου στο περιθώριο του Συμβουλίου
υπουργών Εξωτερικών θα συναντηθεί με αρκετούς ομολόγους του, πάντα με
αντικείμενο τη σύνοδο του Ελσίνκι.

Την ίδια στιγμή, αδιευκρίνιστο παραμένει σε ποιο επίπεδο θα εκπροσωπηθεί η
Αθήνα στις συνομιλίες για τη Νέα Υόρκη. Και τούτο διότι ο Γιάννος Κρανιδιώτης,
που μετείχε την προηγούμενη φορά και ήταν άριστος γνώστης του Κυπριακού και
των διαπραγματεύσεών του, έχει αποβιώσει. Από την άλλη μεριά, διπλωματικές
πηγές θεωρούν υπερβολική την παρουσία του Γιώργου Παπανδρέου, αφού θα
συμβόλιζε υψηλές προσδοκίες της Αθήνας ­ οι οποίες, επί του παρόντος, δεν υπάρχουν…