30 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΑΡΙΝΑ ΛΑΜΠΡΑΚΗ-ΠΛΑΚΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗΣ

ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ: Στο Αρκαλοχώρι Ηρακλείου Κρήτης.

ΜΕΓΑΛΩΣΕ: Σαν αγρότισσα, μαζεύοντας ελιές.

ΣΠΟΥΔΑΣΕ: Στην Αθήνα και τη Σορβόνη.

ΔΙΔΑΞΕ: Στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και σε πολλά ελληνικά και ξένα πανεπιστήμια.

ΑΓΑΠΗΣΕ: Τον Δημήτρη και την Τέχνη.

ΠΟΝΕΣΕ: Όσο χρειάζεται για να γίνεις άνθρωπος.

ΠΙΣΤΕΥΕΙ: Στους ανθρώπους.

ΕΠΙΜΕΝΕΙ: Πάντα.

ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ: Μιαν ανάπαυλα για να δει τον έναστρο ουρανό.

«Γέφυρα που οδηγεί πανηγυρικά στον νέο αιώνα» θεωρεί η κ. Μαρίνα
Λαμπράκη-Πλάκα την έκθεση Ελ Γκρέκο στην Εθνική Πινακοθήκη. Ο Γκρέκο θυμίζει
στην κ. Λαμπράκη-Πλάκα τον Καζαντζάκη. «Δεν είναι τυχαίο», παρατηρεί, «ότι ο
Κρητικός συγγραφέας ονόμασε την αυτοβιογραφία του “Αναφορά στον Γκρέκο”».

ΕΡ.: Γκρέκο σημαίνει…

ΑΠ.: Έλληνας.

ΕΡ.: Θεοτοκόπουλος σημαίνει…

ΑΠ.: Κρητικός και Ευρωπαίος ζωγράφος.

ΕΡ.: Ταυτότητα του καλλιτέχνη;

ΑΠ.: Ό, τι παραμένει σταθερό κάτω από τις συνεχείς μεταμορφώσεις: το πνεύμα.

ΕΡ.: Ταυτότητα της έκθεσης;

ΑΠ.: Κορυφαία έργα από όλες τις φάσεις της δημιουργίας του Γκρέκο.

ΕΡ.: Είναι μια έκθεση-αποχαιρετισμός του πρώτου αιώνα της Πινακοθήκης ή
ανοίγει στη νέα εποχή;

ΑΠ.: Είναι η γέφυρα που οδηγεί πανηγυρικά στο νέο αιώνα.

ΕΡ.: Πού απευθύνεται;

ΑΠ.: Σε όλους. Την απάντηση θα τη βρείτε στα μάτια των επισκεπτών, υγρά και φωτισμένα.

ΕΡ.: Πιστεύετε ότι θα κάνει ρεκόρ;

ΑΠ.: Έχει ήδη κάνει, αφού έχει ξεπεράσει τους 40.000 επισκέπτες σε λιγότερο
από ένα μήνα.

ΕΡ.: Γιατί «δεν ξαναγίνεται» αυτή η έκθεση;

ΑΠ.: Διότι οι δανεισμοί τόσο πολλών σημαντικών έργων είναι δύσκολοι έως αδύνατοι.

ΕΡ.: Τη χαρακτηρίσατε «νόστο», γιατί;

ΑΠ.: Γιατί ο Γκρέκο ξανακάνει συμβολικά και αντίδρομα την πορεία που δεν
πραγματοποίησε εν ζωή.

ΕΡ.: Ποια γνωστή προσωπικότητα σας θυμίζει ο Γκρέκο;

ΑΠ.: Τον Καζαντζάκη. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Κρητικός συγγραφέας ονόμασε την
αυτοβιογραφία του «Αναφορά στον Γκρέκο». Και οι δύο κάνουν ανάλογη σύνθεση στο
έργο τους, ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση.

ΕΡ.: Περιγράψτε μας τον χαρακτήρα του Γκρέκο…

ΑΠ.: Είναι φιλόδοξος, αουτσάιντερ, μοναχικός, ανένταχτος, ακαταπόνητος δημιουργός.

ΕΡ.: Είναι συγκρίσιμη η τωρινή έκθεση Γκρέκο με την προηγούμενη μεγάλη
επιτυχία της έκθεσης από τον Γκρέκο στον Σεζάν;

ΑΠ.: Η τωρινή έχει δύο ακαταμάχητα πλεονεκτήματα. Την εθνική, συγκινησιακή
σημασία της για τους Έλληνες και την πληρότητα στην εικονογράφηση μέσα από
κορυφαία έργα των δραματικών μεταμορφώσεων ενός ζωγράφου, που θεωρείται
πατέρας της μοντέρνας τέχνης.

ΕΡ.: Ποιο έργο συνοψίζει την ωριμότητα του Γκρέκο;

ΑΠ.: Η Πέμπτη Σφραγίδα της Αποκάλυψης. Η τόλμη του είναι ασύλληπτη. Όλες οι
μορφικές καινοτομίες του Γκρέκο συγκλίνουν σ’ αυτό τον πίνακα. Σύνθεση, σχέση
χώρου και φόρμας, πτυχολογία, φως, στοιχεία που θα εμπνεύσουν τον Σεζάν και
τους κυβιστές.

ΕΡ.: Ποιο έργο σας συγκινεί;

ΑΠ.: Η «Επίσκεψη». Το βρίσκω ασύλληπτα τολμηρό, αφηρημένο, φασματικό,
μοντέρνο. Όμως λατρεύω την «Προσωπογραφία ηλικιωμένου ευγενούς», έργο σχεδόν
αχειροποίητο, άυλο.

ΕΡ.: Ποιο το καλύτερο κομπλιμέντο;

ΑΠ.: Από παιδιά και μεγάλους ακούω κάθε μέρα μια λέξη ­ «ευχαριστώ». Ο Άγγελος
Δεληβορριάς είπε: «Είναι η καλύτερη έκθεση που είδαμε στην Ελλάδα».

ΕΡ.: Ποιες προσωπικότητες έχετε ξεναγήσει;

ΑΠ.: Τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον Πρωθυπουργό, τους υπουργούς Εθνικής
Οικονομίας, Εθνικής Άμυνας, τον πρόεδρο της Μολδαβίας, αντιπροσωπεία Τούρκων
πολιτικών, τους Αγιορείτες που συνοδεύουν το «Άξιον Εστί»…

ΕΡ.: Κάτι που σας έκανε εντύπωση στη βασίλισσα Σοφία της Ισπανίας;

ΑΠ.: Η απλότητα, η ευγένεια και διακριτικότητα με την οποία βοήθησε στην
πραγματοποίηση της έκθεσης.

ΕΡ.: Ποια έργα ήταν πιο δύσκολο να έρθουν στην Αθήνα;

ΑΠ.: Η «Πέμπτη Σφραγίδα» από το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης, η
«Επίσκεψη» από το Νταμπάρτον Όουκς της Ουάσιγκτον και η «Μνηστεία της
Θεοτόκου» από το Εθνικό Μουσείο Βουκουρεστίου.

ΕΡ.: Για τι ποσό ασφαλίσθηκε η «Μνηστεία»;

ΑΠ.: Τριάντα εκατομμύρια δολάρια.