Φωτιά στις τιμές βάζουν τα καύσιμα

Νέα σύννεφα στην υπόθεση ένταξης της ελληνικής οικονομίας στην Οικονομική και
Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ) δημιουργεί η ανοδική κούρσα των διεθνών τιμών του
πετρελαίου που αναδεικνύεται σε μόνιμη απειλή για τον πληθωρισμό.

Η νέα άνοδος στις τιμές του αργού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, που άγγιξαν
τα 25 δολάρια το βαρέλι, και οι προβλέψεις για περαιτέρω αύξησή τους εντείνουν
την ανησυχία στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης και εκτιμάται ότι φέρουν
πιο κοντά το ενδεχόμενο λήψης μέτρων για τη συγκράτηση του πληθωρισμού στα
επίπεδα του 2% που απαιτεί η ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ.

Αυτή τη στιγμή πάντως στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ελπίζουν ότι οι
επιπτώσεις από την ανοδική κούρσα των διεθνών τιμών του πετρελαίου ­ στο βαθμό
που συνεχισθεί ­ θα είναι οι ίδιες στην Ελλάδα και στις χώρες της Ευρωπαϊκής
Ένωσης και ότι έτσι δεν θα υπάρξει πρόβλημα στην εκπλήρωση του κριτηρίου.
Όμως, παρά τις ελπίδες αυτές, κανείς αυτή τη στιγμή δεν αποκλείει το
ενδεχόμενο ταχύτερης αύξησης του εγχώριου πληθωρισμού που θα δημιουργούσε
δυσχέρειες στην ένταξη.

Στο σημείο αυτό εστιάζεται η ανησυχία που εκδηλώνουν αρμόδιοι παράγοντες η
οποία εντείνεται από τις προβλέψεις των ειδικών στη διεθνή αγορά πετρελαίου
που εκτιμούν ότι στο επόμενο διάστημα θα συνεχισθεί η ανοδική κούρσα των τιμών
των καυσίμων. Θεωρούν μάλιστα πιθανό να φθάσουν ακόμη και τα 30 δολάρια το
βαρέλι συνεκτιμώντας την πρόθεση των κρατών μελών του ΟΠΕΚ να διατηρήσουν σε
περιορισμένα επίπεδα την παραγωγή πετρελαίου.

Το πρόβλημα για την κυβέρνηση γίνεται μεγαλύτερο καθώς η ανατίμηση του
πετρελαίου στη διεθνή αγορά έρχεται να προστεθεί στην απρόσμενη άνοδο ­ λόγω
οπωροκηπευτικών ­ που σημείωσε ο πληθωρισμός τον Οκτώβριο, ο οποίος σκαρφάλωσε
στο 2,2% (από 2% που ήταν τον Σεπτέμβριο) με αποτέλεσμα να μένουν πλέον
ελάχιστα περιθώρια για νέα άνοδό του τους επόμενους κρίσιμους μήνες μέχρι τον Φεβρουάριο.

Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας προς το παρόν τηρούν στάση αναμονής.
Περιμένουν πρώτα να φανεί αν θα συνεχισθεί η κούρσα ανόδου των τιμών του
πετρελαίου και στη συνέχεια να μετρήσουν πόσο θα επηρεάσει αυτή η κούρσα τον
πληθωρισμό στην Ελλάδα και τον πληθωρισμό στην Ευρωπαϊκής Ένωση από τον οποίο
θα εξαρτηθεί η εκπλήρωση του κριτηρίου. Υπενθυμίζεται ότι με βάση τη συνθήκη
για την εκπλήρωση του κριτηρίου από μία χώρα απαιτείται ο πληθωρισμός της να
μην υπερβαίνει τη μιάμιση ποσοστιαία μονάδα από τον μέσο όρο του πληθωρισμού
των 3 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την καλύτερη επίδοση στον τομέα αυτό.

Εάν διαπιστωθεί ότι η επίπτωση στον πληθωρισμό είναι η ίδια τόσο στην Ελλάδα
όσο και στις χώρες στη ζώνη του ευρώ τότε «δεν πρόκειται να ληφθούν μέτρα»
λένε τώρα τα αρμόδια στελέχη. Διαφορετικά θα πρέπει να αναμένεται άμεσα η λήψη
μέτρων ώστε να καλυφθεί αυτή η διαφορά. Πάντως τα μέτρα που εξετάζει η
κυβέρνηση για κάθε ενδεχόμενο είναι:

* Η αναπροσαρμογή των τιμολογίων των μεγάλων ΔΕΚΟ, στο πρότυπο της
αναπροσαρμογής των τιμολογίων του ΟΤΕ, ώστε να υπάρξει μείωση της
μεσοσταθμικής επιβάρυνσης στον δείκτη τιμών καταναλωτή.

* Η περαιτέρω αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής και η διατήρηση των
επιτοκίων στα ίδια επίπεδα για όσο διάστημα χρειασθεί. Στην περίπτωση αυτή η
Τράπεζα της Ελλάδος δεν θα προχωρήσει μέχρι το τέλος του έτους σε νέα μείωση
των επιτοκίων παρέμβασής της, όπως αναμένεται. Έτσι, θα αποτραπεί μια μείωση
των επιτοκίων από τις εμπορικές τράπεζες η οποία θα τόνωνε τη ζήτηση στην
αγορά και θα προκαλούσε πληθωριστικές πιέσεις.

* Η προώθηση ευρύτερων και δραστικότερων συμφωνιών κυρίων μεταξύ κυβέρνησης
και επιχειρηματικού κόσμου για το πάγωμα και τη μείωση, όπου είναι εφικτό, των
τιμών των προϊόντων στην αγορά στο διάστημα που απομένει μέχρι την υποβολή της
αίτησης για την ένταξη.

Αρμόδιοι παράγοντες αναφέρουν ότι οι εξελίξεις στο μέτωπο του πληθωρισμού θα
καθορίσουν σε αποφασιστικό βαθμό και τη στάση της κυβέρνησης στο θέμα της
αλλαγής της κεντρικής ισοτιμίας της δραχμής, αν αυτό τεθεί στα ευρωπαϊκά
όργανα τους επόμενους μήνες. Όπως λένε τα ίδια στελέχη, αν οι εξελίξεις στον
πληθωρισμό δεν είναι ευνοϊκές για τη χώρα τότε συμφέρει την κυβέρνηση να
συναινέσει στη διαμόρφωση νέας κεντρικής ισοτιμίας της δραχμής με το ευρώ,
ανατιμημένης σε σχέση με τη σημερινή των 353,109 δρχ. ανά ευρώ. Με αυτό τον
τρόπο θα μειωθεί το ποσοστό της διολίσθησης που θα πρέπει να σημειώσει μέσα
στο 2000 η τρέχουσα ισοτιμία της δραχμής (βρίσκεται σήμερα στα επίπεδα των 330
δρχ.) προκειμένου να προσεγγίσει την κεντρική της ισοτιμία με την οποία θα
γίνει η ένταξη στη ζώνη του ευρώ. Στην περίπτωση αυτή οι πιέσεις στον
πληθωρισμό θα είναι μικρότερες απ’ ό,τι αν παραμείνει η σημερινή κεντρική
ισοτιμία η οποία συνεπάγεται μεγαλύτερη διολίσθηση.

Στο 1,9% ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών

Στα όρια του κριτηρίου της ένταξης βρίσκεται ο
εναρμονισμένος δείκτης για τον πληθωρισμό. Παρ’ όλα αυτά, όμως, για τον
υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννο Παπαντωνίου η εξέλιξη των
τιμών παραμένει το μεγάλο πρόβλημα.

«Παραμένω προβληματισμένος έως τον Ιανουάριο – Φεβρουάριο, οπότε θα έχει
εδραιωθεί η εξασφάλιση αυτού του κριτηρίου για την ένταξή μας στην ΟΝΕ»,
δηλώνει σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό Πρακτορείο, όπου προβλέπει ότι θα
συνεχισθεί η δυναμική του Χρηματιστηρίου. Τονίζει μάλιστα, αναφερόμενος στην
άνοδο του πληθωρισμού στο 2,2%, ότι «αυτό δεν θα πρέπει να μας ανησυχεί, διότι
ο εναρμονισμένος δείκτης βάσει του οποίου θα κριθούμε κινείται κάτω του 2% και
σε επίπεδο που είναι απόλυτα συμβατό με το κριτήριο της Συνθήκης του
Μάαστριχτ». Μάλιστα προβλέπει ότι το κριτήριο του πληθωρισμού «θα είναι γύρω
στο 2,1%».

Σημειώνεται ότι με βάση τα στοιχεία για τον εναρμονισμένο πληθωρισμό στη χώρα
μας, που δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα, ο δείκτης αυτός τον Οκτώβριο (αρχή –
τέλος δωδεκαμήνου) σημείωσε άνοδο στο 1,9% από 1,5% που ήταν τον Σεπτέμβριο.
Όμως, ο μέσος δείκτης του δωδεκαμήνου που είναι το κριτήριο σημείωσε περαιτέρω
μείωση στο 2,6% από 2,8% τον Σεπτέμβριο. Έτσι, αν τελικά το κριτήριο
διαμορφωθεί στο 2,1%, ο δείκτης θα πρέπει να περιορισθεί κατά 0,5 της
ποσοστιαίας μονάδας στο επόμενο τετράμηνο.

Για τις ιδιωτικοποιήσεις – μετοχοποιήσεις, ο κ. Παπαντωνίου είπε ότι άλλες 10
ολοκληρώνονται στους επόμενους έξι μήνες. Ανάμεσα σε αυτές είναι η δεύτερη
μετοχοποίηση των Ελληνικών Πετρελαίων, η μετοχοποίηση της ΕΤΒΑ και της ΕΥΔΑΠ.
Προέβλεψε επίσης ότι στο τέλος του 2000 θα προχωρήσει η μετοχοποίηση της ΔΕΗ
για την οποία διευκρίνισε ότι θα γίνει στο πρότυπο των μετοχοποιήσεων του ΟΤΕ.

Ο υπουργός είπε επίσης ότι τα επόμενα χρόνια, στον βαθμό που αυξάνονται τα
έσοδα του Δημοσίου από τους ελέγχους, θα επιτραπεί η περαιτέρω μείωση των
φορολογικών συντελεστών.