Τέσσερις ημέρες παρασκήνιο

Η αναβολή της επίσκεψης Κλίντον για μία εβδομάδα και η συρρίκνωσή της κατά
μία ημέρα ήταν το αποτέλεσμα των τετραήμερων διαπραγματεύσεων της ελληνικής
και της αμερικανικής πλευράς ­ διαπραγματεύσεων που είχαν ως στόχο να
αποτραπεί η ολοκληρωτική ματαίωση της άφιξης του Αμερικανού Προέδρου.

Αθήνα και Ουάσιγκτον κατέβαλαν κάθε δυνατή προσπάθεια να δείξουν ­ επισήμως,
τουλάχιστον ­ ικανοποιημένες από την εξέλιξη. Το μεσημέρι, ο υπουργός Τύπου
Δημήτρης Ρέππας, στην ανακοίνωσή του, σημειώνει ότι η απόφαση είναι «προς το
συμφέρον των ελληνοαμερικανικών σχέσεων». Ο Λευκός Οίκος, στη δική του
ανακοίνωση, σημειώνει ακριβώς το ίδιο στοιχείο, ενώ ο Μπιλ Κλίντον επανέλαβε
τα περί παράδοσης της Ελλάδας στις διαδηλώσεις, αναφέροντας και ότι
ενδεχομένως η Αθήνα πρότεινε την αναβολή «για άλλους λόγους», πέραν αυτών της ασφάλειας.

Ο Μπερνς

Ο Αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα Νίκολας Μπερνς, σε δική του δήλωση, αναφέρει
ότι «ο Πρόεδρος θέλει να έρθει, θέλει να κάνει την επίσκεψη, να έχει
ουσιαστικές συνομιλίες με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Στεφανόπουλο και με
τον Πρωθυπουργό κ. Σημίτη και με άλλους αξιωματούχους. Εκφράζω την έκπληξή μου
για όσα λέγονται περί συζητήσεων χωρίς περιεχόμενο. Θα συζητηθεί το θέμα των
Βαλκανίων, της Κύπρου, των ελληνοτουρκικών σχέσεων, των διμερών σχέσεων, της
στρατιωτικής συνεργασίας. Ακόμη κι αν δεν υπάρξει κάποια μέγιστη άρση του
αδιεξόδου, αυτό δεν αναιρεί πως Ελλάδα και ΗΠΑ είναι δύο σύμμαχες χώρες που θα
καθήσουν να συζητήσουν».

Εντός των τειχών

Μετά τις δραματικές εξελίξεις σε σχέση με την επίσκεψη, το πρόγραμμα του Μπιλ
Κλίντον τροποποιείται σημαντικά, αν και πολλά πράγματα μένουν ανοικτά ­ και θα
συζητηθούν σε συνάντηση που θα έχει σήμερα ο Γιώργος Παπανδρέου με τον
Αμερικανό πρέσβη. Πάντως είναι βέβαιο ότι ο κ. Κλίντον θα διανυκτερεύσει στο
ξενοδοχείο «Ιντερκοντινένταλ», δεν πρόκειται να κάνει καμία επίσκεψη εκτός
των… τειχών της πρωτεύουσας, δεν θα μιλήσει στο Μέγαρο Μουσικής (σ.σ.:
αναζητείται άλλος χώρος, χωρίς να αποκλείεται να μην υπάρξει ομιλία), αλλά θα
έχει συνομιλίες με τους κ.κ. Στεφανόπουλο και Σημίτη. Ακόμη και το δείπνο στο
Προεδρικό Μέγαρο είναι «με ερωτηματικό».

«Τραύμα»

Την ίδια στιγμή, πάντως, τόσο στο υπουργείο Εξωτερικών όσο και στο Στέιτ
Ντιπάρτμεντ εκφράζουν τον προβληματισμό τους για το «τραύμα» που υπέστησαν οι
ελληνοαμερικανικές σχέσεις ­ αλλά και την πρόθεσή τους να προσπαθήσουν να
γεφυρώσουν το όποιο χάσμα.

Όπως έλεγαν χαρακτηριστικά κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών, «η ζημιά δεν
ποσοτικοποιείται, αν μη τι άλλο διότι δεν αναμέναμε και πολλά πράγματα στα
ζητήματα εξωτερικής πολιτικής τουλάχιστον. Ωστόσο, η εικόνα που δόθηκε με τον
όλο χειρισμό δεν περιποιεί τιμή στη χώρα». Διπλωμάτης με πολυετή πείρα στο
υπουργείο Εξωτερικών έλεγε ότι η «ζημιά», εάν φανεί κάπου, δεν θα είναι στις
ελληνοτουρκικές σχέσεις ή στο Κυπριακό ­ όπου οι απόψεις των δύο πλευρών και
το τι αναμένεται είναι καθαρά ­, αλλά στις οικονομικές σχέσεις (επενδύσεις
αμερικανικών εταιρειών κ.λπ.) και στο συναφές ζήτημα της τρομοκρατίας.

Δυσφορία

Κοινό μυστικό είναι και η μεγάλη δυσφορία που επικρατεί στην Ουάσιγκτον για
τους χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης αναφορικά με την επίσκεψη Κλίντον.
Όπως έλεγε Αμερικανός αξιωματούχος, «ο Πρόεδρος θα έρθει με καλή διάθεση, αλλά
έχει γίνει ζημιά». Ο ίδιος πάντως διευκρίνισε ότι «καλύτερα είναι να αφήσουμε
την όλη υπόθεση της αναβολής πίσω μας ­ οι χώρες, άλλωστε, λειτουργούν με βάση
το συμφέρον τους και όχι συναισθηματικά».

«Παζάρι»

Ο ίδιος, που παρακολούθησε το τετραήμερο «παζάρι» των δύο πλευρών, άφησε
αιχμές για κάποιους εντός και των δύο κυβερνήσεων που εξαρχής δεν ήθελαν την επίσκεψη.

Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, το θέμα της ασφάλειας του Αμερικανού Προέδρου
και της συνοδείας του, κατά την επίσκεψή τους στην Ελλάδα, ετέθη από τον Λευκό
Οίκο πριν από περίπου 15 ημέρες. Και τούτο, όπως έλεγαν, όχι γιατί ο κ.
Κλίντον δεν έχει αντιμετωπίσει και αλλού διαμαρτυρίες, αλλά γιατί στην Ελλάδα
και ο κόσμος που διαμαρτύρεται είναι πολύς και τα κόμματα και οι ομάδες που
προγραμμάτιζαν διαδηλώσεις πολλά και η εν γένει ατμόσφαιρα έναντι των Ηνωμένων
Πολιτειών βαριά.

Ως εκ τούτου, ο Νίκολας Μπερνς είχε επαφές με τον υπουργό Δημόσιας Τάξης
Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και άλλους αξιωματούχους της ελληνικής κυβέρνησης, ζητώντας
­ όπως υποστηρίζουν οι ίδιες αμερικανικές πηγές ­ όχι την απαγόρευση των
διαδηλώσεων, αλλά την εξασφάλιση ότι οι διαδηλωτές θα μείνουν μακριά από τους
χώρους όπου θα κινείται και θα είναι ο κ. Κλίντον.

Ως την πρεσβεία

Πράγματι, ο κ. Μπερνς έλαβε τις απαραίτητες διαβεβαιώσεις ­ μέχρι που το
περασμένο Σάββατο το πρωί εκλήlη στο υπουργείο Δημόσιας Τάξης και
πληροφορήθηκε, από τον κ. Χρυσοχοΐδη, ότι τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Και ότι
υπάρχει νέα απόφαση της Αθήνας, υπό το φως συμφωνίας ­ όπως τη χαρακτηρίζουν
οι αμερικανικές πηγές ­ με τους πολιτικούς αρχηγούς, βάσει της οποίας οι
διαδηλώσεις θα επιτραπούν μέχρι το ύψος της αμερικανικής πρεσβείας.

«Ο Πρόεδρος θα μείνει στο σπίτι μου, είναι δίπλα στην πρεσβεία, πώς θα γίνει
αυτό που λέτε;», ρώτησε ο Νίκολας Μπερνς τον κ. Χρυσοχοΐδη ­ και την ίδια
ερώτηση υπέβαλε το ίδιο μεσημέρι στον Γιώργο Παπανδρέου, με τον οποίο είχε εφ’
όλης της ύλης συνάντηση στο υπουργείο Εξωτερικών. Όταν έγινε σαφές ότι η
απόφαση της Αθήνας δεν θα άλλαζε, ο Αμερικανός πρέσβης έγινε εξίσου σαφής: υπ’
αυτές τις συνθήκες το ταξίδι δεν μπορεί να γίνει.

Μαραθώνιος

Στο σημείο αυτό άρχισε ο μαραθώνιος των διαπραγματεύσεων, στη διάρκεια των
οποίων οι κ.κ. Παπανδρέου και Μπερνς ­ ο ένας από το Παρίσι και ο άλλος από
την Αθήνα ­ αντάλλαξαν τουλάχιστον 20 τηλεφωνήματα, ενώ στις συζητήσεις
ενεπλάκησαν και άλλοι αξιωματούχοι και των δύο πλευρών.

Σύμφωνα με τις αμερικανικές πηγές, ο κ. Παπανδρέου «βρήκε τη λύση»,
προτείνοντας στην Ουάσιγκτον να γίνει η επίσκεψη στο μέσον της περιοδείας
Κλίντον στην περιοχή, ήτοι στις 19-20 Νοεμβρίου. Οι ίδιες πηγές σημείωναν τον
θετικό ρόλο που έπαιξαν όλο αυτό το διάστημα και οι κ.κ. Χρυσοχοΐδης και
Τσοχατζόπουλος ­ με τον τελευταίο, άλλωστε, ο ίδιος ο κ. Μπερνς είχε χθες
συνάντηση, ενώ στο πλαίσιο της επίσκεψης Κλίντον δεν αποκλείεται να υπάρξουν
στρατιωτικής υφής συμφωνίες.

Όπως και να έχει, οι όποιες εκκρεμότητες της επίσκεψης Κλίντον θα εξετασθούν
σε νέα σύσκεψη που θα έχει σήμερα το πρωί ο Πρωθυπουργός με τους αρμόδιους
υπουργούς, ενώ αύριο ­ για το ίδιο θέμα ­ θα συνεδριάσει η Κυβερνητική Επιτροπή.