Πότε ο αετός των ΗΠΑ θα επιστρέψει στη φωλιά του;

Η ψηφοφορία για την ανάδειξη των νέων κρατών-μελών στο Εκτελεστικό Συμβούλιο
της Ουνέσκο, άρχισε σήμερα το πρωί. Τ’ απόγευμα προς το βράδυ θα ξέρουμε τ’ αποτελέσματα.

Η χώρα μας είναι υποψήφια στην πρώτη ομάδα που αποτελείται από την Ευρωπαϊκή
Ένωση και χώρες όπως ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Τουρκία, η Ελβετία, η Μάλτα (31
συνολικά) όπως τις όρισε το παλαιό στάτους κβο πριν από την κατάρρευση του
Τείχους του Βερολίνου που συμπτωματικά, σήμερα πάλι, είναι η επέτειος της
πρώτης δεκαετίας του.

Στη δεύτερη ομάδα ανήκουν οι χώρες που τότε (πριν από το ’89) ανήκαν στο
σοσιαλιστικό στρατόπεδο.

Στην τρίτη ομάδα είναι οι αφρικανικές χώρες, στην τέταρτη οι χώρες της Νοτίου
Αμερικής και της Καραϊβικής, στην πέμπτη οι ασιατικές χώρες, μαζί με την
Αυστραλία και τα νησιά που την γειτονεύουν. (Νέα Καληδονία, Παπούα κ.τ.λ.).

Από κάθε ομάδα, κάθε δύο χρόνια, σε κάθε Γενική Συνέλευση δηλαδή,
ελευθερώνονται μερικές θέσεις που συμπλήρωσαν την τετραετή θητεία τους στο Εκτελεστικό.

Ευκταίο είναι, κάτι που δεν συμβαίνει σχεδόν ποτέ, να υπάρχουν τόσοι υποψήφιοι
όσο και κενούμενες θέσεις. Αλλά πάντα οι υποψήφιοι είναι περισσότεροι, γιατί
τα κράτη – μέλη δεν συμφωνούν εύκολα μεταξύ τους για τη σειρά της διαδοχής.
Ορισμένες μεγάλες χώρες θεωρούν τον εαυτό τους συνώνυμο με το Εκτελεστικό
Συμβούλιο κι έτσι το πρόβλημα γεννιέται.

Στα 188 κράτη μέλη δίνονται πέντε ψηφοδέλτια. Ένα για κάθε ήπειρο. Στη δική
μας ομάδα συμβαίνει να είμαστε 6 υποψήφιοι για 5 θέσεις. Έτσι μια χώρα θα
μείνει αναγκαστικά απ’ έξω. Ποια θα ‘ναι αυτή; Η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία,
η Νορβηγία, η Ολλανδία, ή η Ελλάδα; (Λείπουμε από το ’85).

Όλοι ψηφίζουν πλην εκείνων που δεν έχουν πληρώσει την ετήσια συνδρομή τους.
(Είναι περίπου 7). Και των χωρών που είτε λόγω ενός σεισμού ή μιας δικτατορίας
την εποχή της Γενικής Συνέλευσης δεν πρόφτασαν να στείλουν εκπροσώπους. (Φέτος
είναι 3). Αλλά υπάρχουν και μερικές χώρες που μόλις γίναν ανεξάρτητες και οι
εκπρόσωποί τους έρχονται για πρώτη φορά στο Παρίσι και χάνονται στο μετρό. Δεν
μπορούν να βρουν την Place Fontenoy όπου και η έδρα της Ουνέσκο.

Η Ουνέσκο, όντας παράρτημα των Ηνωμένων Εθνών για την Παιδεία, τον Πολιτισμό
και τις Επιστήμες, έχει τον ίδιο αριθμό κρατών-μελών με τον ΟΗΕ. Πλην δύο
χωρών, των ΗΠΑ και της Σιγκαπούρης.

Και καλά η Σιγκαπούρη. Αλλά οι ΗΠΑ εξακολουθούν να απουσιάζουν. Φύγαν το ’85
και δεν επέστρεψαν. Δεν έχουν, λέει, λεφτά, για να πληρώσουν τη συνδρομή τους.
Βέβαια, όλοι το ξέρουμε πως είναι φτωχό κράτος, γι’ αυτό άλλωστε μας
επισκέπτεται κι ο Κλίντον, για να μας ζητήσει δάνειο, αλλά τόσο φτωχό, βρε
αδελφέ, που να μην μπορεί να ανταποκριθεί στις διεθνείς υποχρεώσεις του όπου
ασμένως, π.χ., ανταποκρίνονται το Τόγκο ή η Μπουρκίνα – Φάσο;

Ο «παρατηρητής» των Ηνωμένων Πολιτειών που κυκλοφορεί με την ολιγάριθμη
αντιπροσωπεία του στους διαδρόμους της Ουνέσκο, και παρακολουθεί τις
συνεδριάσεις της, είναι απαρηγόρητος. Χρόνια τώρα, δεκαπέντε σχεδόν, νιώθει ο
πάτος του πάτου της διεθνούς κοινωνίας.

Χαριτωμένος, με το παπιγιονάκι του, με τους ευγενικούς του τρόπους, παίζει το
ρόλο του πλούσιου θείου από την Αμερική που μπατίρισε. Δεν έχει έδρανο. Δεν
έχει μικρόφωνο. Πάει το βράδυ στις δεξιώσεις των αντιπροσωπειών που είναι
έθιμο να γίνονται μια φορά κάθε δύο χρόνια, με αφορμή τη Γενική Συνέλευση, κι
ο ίδιος δεν μπορεί να δεξιωθεί κανένα.

Είναι αλήθεια τραγικό πράγμα να είσαι ο φτωχότερος συγγενής του πλανήτη γη.

Σε μια τέτοια δεξίωση, της Ουγκάντα νομίζω, τον πλησίασα ξανά. Κάθε χρόνο
έχουμε τον ίδιο διάλογο. ­ Τι γίνεται; Πότε ο αετός των ΗΠΑ θα επιστρέψει στη
φωλιά του; (Κούνημα της κεφαλής απογοητευτικό). «Πρέπει πρώτα να πληρωθεί το
χρέος του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων στον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών και
μετά θα έρθει η σειρά της Ουνέσκο».

­ Είναι αλήθεια του λέω (και του βγάζω μια εφημερίδα αγγλική που μιλάει για το
πλεόνασμα της τάξεως των 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων, για την χρονιά του
’98), είναι αλήθεια ότι σας λείπουν τα λεφτά.

­ Δεν μας λείπουν τα λεφτά, το Κογκρέσο δεν εγκρίνει.

Πράγματι, αναρωτιέμαι, σε ποιον έχει να δώσει λογαριασμό; Παίρνει αποφάσεις
ερήμην του ΟΗΕ, παρακάμπτοντας το Συμβούλιο Ασφαλείας, για να βομβαρδίσει όπου
θέλει. Όχι και να πληρώνει από πάνω. Πληρώνεις εκεί που χρωστάς, ή εκεί απ’
όπου παίρνεις μια άδεια. Ούτε χρωστάει πουθενά η Αμερική (μόνο στη Μιχαλού)
και άδεια δεν χρειάζεται αφού την παίρνει από τον εαυτό της. Αυτο-αδειάζεται.

«Λοιπόν;», συλλογάται ο γερουσιαστής της Μισενότα. «Για την Ουνέσκο θα μιλάμε
τώρα; Για πολιτισμό, παιδεία και επιστήμες; Και τα τρία τα διαχειριζόμαστε
εμείς παγκοσμίως. Ο πρόεδρός μας κλείνει μόνος του τα ραντεβού με την Ιστορία.
Και ασφαλώς το πιο ιστορικό μέρος της γης είναι η Ακρόπολη».