Ο Ντάου Τζόουνς έκανε λίφτινγκ

Ο δείκτης Ντάου Τζόουνς άλλαξε την περασμένη Δευτέρα. Μαζί του άλλαξε και η επενδυτική στρατηγική των χρηματιστών

Δημιουργήθηκε στις αρχές του αιώνα. Από τότε ο βιομηχανικός δείκτης του
χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης, ο διάσημος Ντάου Τζόουνς, ήταν ο
σημαντικότερος ­ και ίσως ο πιο αξιόπιστος ­ δείκτης υγείας των αμερικανικών
επιχειρήσεων. Οι πρόσφατες αλλαγές που υπέστη ο δείκτης ­ το λίφτινγκ όπως το
αποκαλούν πολλοί ­ μετατρέπουν τον Ντάου Τζόουνς σε ένα βαρόμετρο του ρυθμού
με τον οποίο μεταμορφώνεται η αμερικανική οικονομία.

Την προηγούμενη εβδομάδα οι πνευματικοί πατέρες του Ντάου ­ οι εκδότες της
εφημερίδας «Γουόλ Στριτ Τζέρναλ» ­ ανακοίνωσαν σχέδια για την αφαίρεση
τεσσάρων καθ’ όλα σεβαστών αμερικανικών εταιρειών από τον δείκτη και την
αντικατάστασή τους με νεώτερες και περισσότερο αποδοτικές επιχειρήσεις.
Πρόκειται για την τρίτη φορά που ο Ντάου Τζόουνς αλλάζει τα «συστατικά» του
κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’90. Αν υπολογισθούν όλες οι αλλαγές που
υπέστη από το 1990 μέχρι σήμερα, τότε οι 11 από τις 30 μετοχές του δείκτη
είναι καινούργιες.

Για να ανακαλύψει κάποιος έναν συγκρίσιμο ρυθμό μεταβολών του δείκτη πρέπει να
στρέψει τη ματιά του στη δεκαετία του ’30, όταν η αμερικανική οικονομία
υπέφερε από την μεγάλη κρίση του μεσοπολέμου. Τώρα η Γουώλ Στρητ πιστεύει ότι
η οικονομία βρίσκεται και πάλι σε φάση μεταμόρφωσης ­ ευτυχώς οι επιπτώσεις
αυτής της μεταμόρφωσης είναι πολύ καλύτερες σε σχέση με τη δεκαετία του ’30.

Παλαιότερα, όπως αντικατοπτρίζεται από τα συστατικά του δείκτη πριν από είκοσι
χρόνια, ήταν γεμάτος από εταρείες που κατασκεύαζαν απτά προϊόντα ­ χάλυβα,
αυτοκίνητα, τσιγάρα, χημικά, πετρέλαιο και ελαστικά αυτοκινήτων. Ο νέος Ντάου
Τζόουνς κυριαρχείται από εταιρείες που έχουν πολύ διαφορετικά αντικείμενα και
γραμμές παραγωγής.

Ο Ντάου Τζόουνς της δεκαετίας του ’70 περιελάμβανε τρεις πετρελαϊκές
εταιρείες, δύο χαλυβουργίες, μια εταιρεία πληροφορικής και καμία επιχείρηση
του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ο νέος Ντάου Τζόουνς διαθέτει τέσσερις εταιρείες
σχετικές με την πληροφορική, τρεις χρηματοπιστωτικούς γίγαντες, μόνο μία
πετρελαϊκή εταιρεία και καμία χαλυβουργία. Περιλαμβάνει την Ουόλτ Ντίσνεϊ, την
Κόκα Κόλα και τη Μακ Ντόναλντς. Ωστόσο, η Άλκοα βρίσκεται ακόμη στο δείκτη,
όπως και η Τζενεραλ Μότορς και η Μινεσότα Μάινινγκ. Η παλιά Αμερική της βαριάς
βιομηχανίας αντιπροσωπεύεται ακόμη στον δείκτη, αλλά όχι στο βαθμό του παρελθόντος.

Νέοι παίκτες

Ένα δείγμα του μεγέθους της αλλαγής είναι ότι τρεις από τέσσερις νέες
εταιρείες που μπήκαν στον δείκτη τη Δευτέρα ­ η Ιντέλ, η Μάικροσοφτ και η Χομ
Ντίπο ­ διαθέτουν επιχειρηματική ιστορία που δεν ξεπερνά τα 31 χρόνια. Η
τέταρτη, η Ες Μπι Σι Κομιουνικέισονς, η οποία γεννήθηκε από την ΑΤ&Τ ως
αποτέλεσμα της διάσπασης της Μπέλ για λόγους ανταγωνισμού το 1984. Οι
εταιρείες που αντικατέστησαν αυτές οι τέσσερις επιχειρήσεις ήταν η Σέβρον, η
Σίαρς, η Γκούντγιαρ και η Γιούνιον Καρμπάιντ.

Είναι πολύ δύσκολο να υποβαθμιστεί η συμβολική ισχύς του δείκτη Ντάου Τζόουνς.
Η Ιντέλ και η Μάικροσοφτ αποτελούν τα εμβλήματα της αμερικανικής κυριαρχίας
στην παγκόσμια αγορά των προσωπικών ηλεκτρονικών υπολογιστών. Αυτή η εικόνα
είναι πολύ καλύτερη από αυτήν που δημιουργήθηκε το 1985, όταν η Μακ Ντόναλντς
μπήκε στον Ντάου ή το 1991 όταν η χαλυβουργία USX έδωσε τη θέση της στη
Ντίσνεϊ. Εκείνη την εποχή όλοι πίστευαν ότι η νέα Αμερική σήμαινε Αμερικανούς
που πήγαιναν στον κινηματογράφο κρατώντας χάμπουργκερ.

Ανακοινώνοντας τις αλλαγές ο Πολ Στάιγκερ, διευθυντής σύνταξης της «Γουόλ
Στριτ Τζέρναλ», δήλωσε ότι έχουν ως στόχο να κάνουν τον Ντάου Τζόουνς
«περισσότερο αντιπροσωπευτικό της οικονομίας των Ηνωμένων Πολιτειών». Ωστόσο,
ξεκαθάρισε ότι στον δείκτη θα εισέρχονται μόνο μπλου τσιπς, δηλαδή εταιρείες
που έχουν αποδειχθεί επιτυχημένες. Για αυτό το λόγο δεν έχουν συμπεριληφθεί
μετοχές του Ίντερνετ στον Ντάου Τζόουνς.

Η ταχύτητα αλλαγής του Ντάου Τζόουνς ίσως λέει πολλά περισσότερα από την
ταχύτητα αλλαγής της αμερικανικής οικονομίας. Άλλωστε, η οικονομία ήταν σε
φάση μεταμόρφωσης από το 1940 μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του ’80, παρά
το γεγονός ότι αυτήν την περίοδο ο Ντάου Τζόουνς υπέστη ελάχιστες αλλαγές που
δεν πραγματοποιήθηκαν λόγω συγχωνεύσεων ή οικονομικών προβλημάτων των εταιρειών.

Αυτό που διαφέρει σήμερα είναι ότι η εταιρεία Ντάου Τζόουνς κερδίζει χρήματα
από προμήθειες που πληρώνουν οι επενδυτές που αγοράζουν δικαιώματα μετοχών,
συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης και άλλα επενδυτικά προϊόντα που βασίζονται
στον δείκτη Ντάου τζόουνς. Τα τελευταία χρόνια ο δείκτης δεν παρουσίασε το
ρυθμό ανόδου που παρουσίασε ο βασικός ανταγωνιστής του, ο Στάνταρντ εντ Πούρς
500 (S&Ρ 500), o οποίος περιλαμβάνει 500 «βαριές» μετοχές, μια γερή δόση
από εταιρείες του τομέα τεχνολογίας και ένα μεγάλο μερίδιο εταιρειών που
συμμετέχουν και σε άλλους δείκτες.

Αν η Ιντέλ, η Μάικροσοφτ, η Χομ Ντίπο και η Ες Μπι Σι Κομιουνικέισονς
συμμετείχαν στον Ντάου από το 1997, τότε ο βιομηχανικός δείκτης θα ήταν ο
πρωταθλητής των αποδόσεων. Ίσως αυτή η καλύτερη απόδοση να είχε πείσει
περισσότερους επενδυτές να τοποθετούνται στον Ντάου Τζόουνς περισσότερο από
τον Στάνταρντ εντ Πούρς.