ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η Αριστερά βγαίνει από το ενυδρείο

Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Χιλή: αν στην Ευρώπη ο Τρίτος Δρόμος δεν
«περπατάει», στη Λατινική Αμερική σπάει ταμπού και δημιουργεί ελπίδες.

Σήμα νίκης. Ένας οπαδός του Ταμπαρέ Βάσκες με τον Τσε στο στήθος, πανηγυρίζει για την πρώτη νίκη σοσιαλιστικού κόμματος στην ιστορία της Ουρουγουάης

Ο Εδουάρδο Γκαλεάνο είναι ενθουσιασμένος. Στην Ουρουγουάη και σε ολόκληρη την
ήπειρο οι φτωχοί ψήφιζαν πάντα εναντίον των φτωχών, λέει ο άνθρωπος που έγραψε
τις «Ανοιχτές Φλέβες της Λατινικής Αμερικής». Η Αριστερά αφορούσε πάντα μια
μειοψηφία διανοουμένων και δεν εξέφραζε το λαϊκό αίσθημα. Τα πράγματα όμως
αλλάζουν. Η εξέγερση στο Τσιάπας και η δράση του Κινήματος Ακτημόνων Αγροτών
στη Βραζιλία δείχνουν ότι είναι δυνατόν να δοθούν νέες απαντήσεις στα παλιά
προβλήματα. Τα αποτελέσματα των πρόσφατων εκλογικών αναμετρήσεων δείχνουν ότι
οι φτωχοί αρχίζουν να ψηφίζουν τους δικούς τους αντιπροσώπους. Η Αριστερά
βγαίνει από το ενυδρείο και είναι έτοιμη να αναλάβει την εξουσία.

Ο Ουρουγουανός συγγραφέας υποστήριξε με θέρμη τον 59χρονο ογκολόγο Ταμπαρέ
Βάσκες, υποψήφιο του «Ευρέος Μετώπου», που κέρδισε την περασμένη Κυριακή τον
πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών. Ο πρώην δήμαρχος του Μοντεβιδέο και
δικηγόρος των φτωχών υποστηρίχθηκε ακόμη από τους σοσιαλιστές, τους
κομμουνιστές, ακόμη και τους Τουπαμάρος, που έχουν εγκαταλείψει προ πολλού το
αντάρτικο, έπαψαν να μιλούν για επανάσταση και διεκδικούν πλέον την εξουσία με
δημοκρατικά μέσα. Το αποτέλεσμα δεν έκανε βέβαια τους πλούσιους να κρυφτούν, ο
στρατός δεν ετοιμάζει πραξικόπημα. Πρώτον, διότι στον δεύτερο γύρο οι
παραδοσιακοί αντίπαλοι (Μπλάνκος και Κολοράδος) θα ενώσουν τις δυνάμεις τους
προκειμένου να μη σπάσει ένας τρίτος τον 77χρονο εναγκαλισμό τους με την
εξουσία. Δεύτερον, διότι ο Βάσκες είναι μετριοπαθής: το πρόγραμμά του κινείται
κάπου ανάμεσα στον σοσιαλισμό του Μιτεράν και σ’ εκείνον του Φελίπε Γκονθάλεθ.
Τρίτος Δρόμος α-λα-ουρουγουάνικα.

Ανάλογες θέσεις έχει ο Ενρίκε Καρντόσο που κυβερνά τη Βραζιλία, ο Φερνάντο ντε
λα Ρούα που θριάμβευσε πριν από δύο Κυριακές στην Αργεντινή και ο Ρικάρντο
Λάγος που θεωρείται βέβαιος νικητής των εκλογών του ερχόμενου μήνα στη Χιλή.
Αυτό δεν μειώνει τη σημασία της στροφής που συντελείται στην πολύπαθη Λατινική
Αμερική. Ύστερα από τη νεοφιλελεύθερη διακυβέρνηση του Χούλιο Μαρία
Σανγκινέττι, στη διάρκεια της οποίας αυξήθηκαν τόσο οι κοινωνικές ανισότητες
όσο και η διαφθορά, οι Ουρουγουανοί εμπιστεύονται την τύχη τους σ’ έναν
άνθρωπο που υπόσχεται ανακατανομή του εισοδήματος, άμεσες επενδύσεις για την
τόνωση της παραγωγής και έρευνα για τους «εξαφανισμένους» της δικτατορίας. Το
πρώτο μέτρο που εξήγγειλε ο νεοεκλεγείς πρόεδρος της Αργεντινής ήταν ότι θα
πουλήσει το περίφημο «Τάνγκο», το πολυτελές αεροπλάνο που αγόρασε το 1992 ο
απερχόμενος πρόεδρος Μένεμ μ’ ένα δάνειο ύψους 66 εκατομμυρίων δολαρίων της
Παγκόσμιας Τράπεζας και έντυσε με χρυσάφι ακόμη και τις τουαλέτες του.

Άδειες υποσχέσεις και κινήσεις συμβολικής αξίας, θα πουν οι κυνικοί. Μα τα 13
εκατομμύρια φτωχών της Αργεντινής και τα δεκάδες ακόμη εκατομμύρια
απελπισμένων ολόκληρης της ηπείρου δικαιούνται, αν μη τι άλλο, να ελπίζουν.
Και να απαιτούν να μην τους κοροϊδεύουν.