«Αγκάθι» το Ελσίνκι για Αθήνα – Λευκωσία

Νέα ψυχρότητα εμφανίζεται στον ορίζοντα των σχέσεων Αθήνας – Λευκωσίας, με
αφορμή τις διαπραγματευτικές θέσεις της Ελλάδας εν όψει της Συνόδου Κορυφής
στο Ελσίνκι.

Στις 5 Δεκεμβρίου στη Θεσσαλονίκη ­ λίγο πριν από την κρίσιμη Σύνοδο στο Ελσίνκι ­, θα έχουν την ευκαιρία να τα πουν Σημίτης και Κληρίδης

Στην κυβέρνηση ορισμένοι ανησυχούν για τις συνέπειες που αυτή η ψυχρότητα θα
μπορούσε να έχει για την εσωκομματική ηρεμία ­ δεδομένων των παραδοσιακών
δεσμών του ΠΑΣΟΚ με τον πολιτικό κόσμο της Κύπρου. Και κάποιοι αναζητούν ­ εις
μάτην, επί του παρόντος ­ έναν «νέο Κρανιδιώτη». Δηλαδή, έναν άνθρωπο που θα
μπορεί να επικοινωνεί και να διαμεσολαβεί ανάμεσα στις δύο πρωτεύουσες.

Αιτία της διαφαινόμενης κόντρας μεταξύ των κυβερνήσεων του κ. Κληρίδη και του
κ. Σημίτη, είναι οι διαπραγματευτικές θέσεις που έχει υιοθετήσει η Αθήνα,
προκειμένου να δώσει το πράσινο φως στην τουρκική υποψηφιότητα, κατά τη Σύνοδο
Κορυφής του Ελσίνκι. Η ελληνική κυβέρνηση ζητεί η υποψηφιότητα της Τουρκίας να
συνδεθεί με ένα ένα πλαίσιο δεσμεύσεων της Άγκυρας για να προχωρήσει η
ευρωπαϊκή της προοπτική. Το δεύτερο που ζητεί ­ και το οποίο θεωρείται από
πολλούς όρος απαράβατος ­ είναι η αποσύνδεση της ένταξης της Κύπρου από την
πορεία επίλυσης του πολιτικού προβλήματος. Και το τρίτο είναι μια πρόβλεψη για
όλες τις υποψήφιες χώρες, ότι θα αναγνωρίσουν την υποχρεωτική δικαιοδοσία του
Δικαστηρίου της Χάγης.

Αντιθέτως, η Λευκωσία πιστεύει πλέον ότι το πράσινο φως στην Άγκυρα δεν πρέπει
να δοθεί παρά μόνον εάν προηγουμένως έχει υπάρξει σαφής πρόοδος στο Κυπριακό.
Η θέση αυτή της κυβέρνησης Κληρίδη διαμορφώθηκε όταν έγινε σαφές ότι η
περίφημη «αμερικανική πρωτοβουλία» είναι κενή περιεχομένου και η Ουάσιγκτον
δεν έχει καμία πρόθεση ή δύναμη να πιέσει την Άγκυρα. Έτσι, η Λευκωσία
υποστηρίζει τώρα ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να δώσει το τελευταίο ισχυρό χαρτί
της χωρίς να υπάρχει αντάλλαγμα στο Κυπριακό ­ και μάλιστα από την Άγκυρα, όχι
από την Ένωση.

Στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ορισμένοι κατηγορούν ήδη την κυβέρνηση
Κληρίδη ότι «επιδιώκει τον εγκλωβισμό μας» και «θέλουν να μας επιβάλουν την
πολιτική τους». Αφήνουν μάλιστα υπαινιγμούς για υπονόμευση της
διαπραγματευτικής θέσης της Αθήνας.

Στο πλαίσιο αυτό, ορισμένα κυβερνητικά στελέχη κάνουν λόγο για ανάγκη
εξεύρεσης ενός «νέου Κρανιδιώτη»: ενός ανθρώπου, δηλαδή, που να γνωρίζει τα
συμβαίνοντα σε Αθήνα και Λευκωσία εξίσου καλά, να μπορεί να επιτυγχάνει
συμβιβασμούς και ­ κυρίως ­ να διασφαλίζει την ενότητα. Κάτι τέτοιο, ωστόσο,
δεν φαίνεται ιδιαίτερα εύκολο ­ κι ένα όνομα που ακούστηκε, στη συνέχεια
συνοδεύθηκε από επιφυλάξεις.

Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, ο Κύπριος πρόεδρος έστειλε επιστολή ­ προ
εικοσαημέρου ­ στον Πρωθυπουργό Κ. Σημίτη, με τις απόψεις του για το τι πρέπει
να γίνει στο Ελσίνκι. Ήδη όμως, το κλίμα στις διαβουλεύσεις μεταξύ των
υπουργείων Εξωτερικών των δύο χωρών δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί
παραγωγικό, καθώς η Λευκωσία επιχειρεί υπό τύπον προτάσεων και εισηγήσεων να
μεταφέρει ότι είναι αντίθετη με την άρση του ελληνικού βέτο. Μία, μάλιστα, από
αυτές τις εισηγήσεις είναι η πρόταση για αναβολή της λήψης απόφασης για την
υποψηφιότητα της Τουρκίας στο Ελσίνκι.

Το κλίμα αυτό εξέφρασε επισήμως προς τα έξω ο Ν. Αναστασιάδης ­ ο πρόεδρος του
ΔΗΣΥ και στενός συνεργάτης του Κύπριου προέδρου. Ο οποίος ξεκαθάρισε ότι
διαφωνεί με την αποσύνδεση του Κυπριακού από τις ευρωτουρκικές σχέσεις. Αλλά
και άλλοι πολιτικοί ηγέτες με δηλώσεις τους, όπως ο Σπ. Κυπριανού και ο Δ.
Χριστόφιας, κινήθηκαν στο ίδιο μήκος κύματος. Στο Εθνικό Συμβούλιο που
συνεδρίασε την προηγούμενη εβδομάδα οι τόνοι ανέβηκαν. Η Λευκωσία θεωρεί το
ελληνικό βέτο ως σημαντικό όπλο για την προώθηση του Κυπριακού και ο κ.
Κληρίδης σε ένα ερωτηματολόγιο που σχεδιάζει να στείλει στους πολιτικούς θα
ζητεί, σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες, τη γνώμη τους κατά πόσο θα πρέπει η
Λευκωσία να διαφωνήσει με την Αθήνα. Αν, βεβαίως, δώσει τη συγκατάθεσή της
στην τουρκική υποψηφιότητα, χωρίς ανταλλάγματα που να «ικανοποιούν» τη Λευκωσία.

Σε ορισμένους κύκλους πάντως, οι απόψεις προχωρούν ακόμα περισσότερο.
Υποστηρίζουν πως η Λευκωσία δεν θα πρέπει να σιωπήσει αυτή τη φορά αποδεχόμενη
μια απόφαση της Αθήνας. Παραπέμπτουν έτσι ευθέως στην υπόθεση των ρωσικών
πυραύλων S-300, όταν ο κ. Κληρίδης ανέλαβε ­ σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους ­
την ευθύνη της απόφασης της μη εγκατάστασής τους στην Κύπρο, ύστερα από
υποδείξεις ­ τουλάχιστον ­ της Αθήνας.

Το χειρότερο που θα μπορούσε ασφαλώς να συμβεί μέσα σε αυτό το κλίμα είναι μια
κρίση Αθήνας – Λευκωσίας. Όχι μόνο γιατί θυμίζει άλλες εποχές, αλλά κυρίως
γιατί θα διευκόλυνε άλλα σενάρια. Οι κύριοι Σημίτης και Κληρίδης θα έχουν
πάντως την ευκαιρία να τα πουν λίγο πριν από την κρίσιμη Σύνοδο στο Ελσίνκι,
όταν θα συναντηθούν στις 5 Δεκεμβρίου, στη Θεσσαλονίκη.