Σχέδιο δράσης για δραχμή και πληθωρισμό

Θα ληφθούν όλα τα κατάλληλα μέτρα για τη δραχμή λέει ο κ. Λ.Παπαδήμος

Η Τράπεζα της Ελλάδος θα πάρει όλα τα κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίσει τον
αντιπληθωριστικό χαρακτήρα της συναλλαγματικής πολιτικής, προκειμένου να
διατηρηθεί ο πληθωρισμός περί το 2% και να περιορισθούν ενδεχόμενοι κίνδυνοι
υπερθέρμανσης της οικονομίας το επόμενος έτος». Με τον κατηγορηματικό αυτό
τρόπο ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Λουκάς Παπαδήμος στέλνει μήνυμα
στις αγορές για την απόφασή του να διατηρήσει την πολιτική της ισχυρής δραχμής
και τους επόμενους μήνες. Το δεύτερο μήνυμα για τη δραχμή αλλά και για την
προοπτική επίτευξης των κριτηρίων ένταξης στην ΟΝΕ θα σταλεί από τον
επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας με την έκθεση του Συμβουλίου για τη
Νομισματική Πολιτική, η οποία αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή στο α’
δεκαήμερο του Νοεμβρίου. Στην έκθεση αυτή η κεντρική τράπεζα θα επισημαίνει
ότι οι προοπτικές για την ικανοποίηση των κριτηρίων είναι θετικές αλλά
απαιτείται επαγρύπνηση και προσπάθεια μέχρι την τελευταία στιγμή.

Οι απόψεις αυτές αλλά και οι συνεχείς παροτρύνσεις για την ανάγκη επαγρύπνησης
είναι ενδεικτικές του προβληματισμού που υπάρχει στην κυβέρνηση τόσο για την
πορεία του πληθωρισμού όσο και για περιβάλλον πιέσεων που χαρακτηρίζει την
αγορά συναλλάγματος τον τελευταίο μήνα. Τόσο η Τράπεζα της Ελλάδος όσο και το
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας θεωρούν ότι τα δύο αυτά μεγέθη είναι αλληλένδετα
και για τον λόγο αυτό οι παρεμβάσεις που γίνονται εξυπηρετούν ταυτόχρονα την
επίτευξη και των δύο στόχων (δραχμής και πληθωρισμού). Σύμφωνα με πληροφορίες,
και τα δύο θέματα εξετάστηκαν στη συνάντηση που είχε ο πρωθυπουργός κ. Κ.
Σημίτης με τον διοικητή της Τράπέζης της Ελλάδος κ. Λουκά Παπαδήμο την
προηγούμενη εβδομάδα.

Τα μέτρα

Πάντως, στην κεντρική τράπεζα ωριμάζει η ιδέα ότι θα πρέπει να γίνουν άμεσα
παρεμβάσεις που θα εξασφαλίζουν τόσο σε βραχυχρόνιο όσο και σε μεσοπρόθεσμο
ορίζοντα την επίτευξη των στόχων αυτών. Στα πλαίσια αυτά θεωρούν ότι με
προοπτική 3 μηνών θα πρέπει:

* Πρώτον, να εξαντληθούν τα περιθώρια για μείωση των τιμολογίων σε μία
σειρά δημοσίων επιχειρήσεων. Αρμόδια πηγή τόνιζε ότι τέτοιες παρεμβάσεις
μπορούν να γίνουν με τα τιμολόγια της ΔΕΗ και της ΕΥΔΑΠ. Με την προϋπόθεση
όμως ότι δε θα διαταραχθεί η επίτευξη των στρατηγικών στόχων των δύο εταιρειών
που αφορούν στη μετοχοποίησή τους και στην εξυγίανση των ισολογισμών τους.

* Δεύτερον, να γίνουν άμεσες παρεμβάσεις για την ενίσχυση του
ανταγωνισμού στην αγορά νωπών προϊόντων και κυρίως οπωροκηπευτικών. Έμφαση θα
πρέπει να δοθεί στις εισαγωγές οπωροκηπευτικών καθώς και στις συμφωνίες κυρίων
με εκπροσώπους του κυκλώματος παραγωγής και διακίνησης.

Αναφορικά με την αγορά συναλλάγματος, και με την ανάγκη διατήρησης του
αντιπληθωριστικού χαρακτήρα της, κορυφαίο στέλεχος της κεντρικής τράπεζας που
ρωτήθηκε από την «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» τόνιζε ότι: «Η Τράπεζα της Ελλάδος θα συνεχίσει
να παρεμβαίνει στην αγορά συναλλάγματος ώστε να περιορισθούν οι διακυμάνσεις
της ισοτιμίας και να αντιμετωπισθούν οι πιέσεις». Πάντως, στο οπλοστάσιό της η
τράπεζα έχει και άλλα όπλα για να αντιμετωπίσει τα δεδομένα που καταγράφονται
αυτή τη στιγμή στην αγορά συναλλάγματος. Τα όπλα αυτά αφορούν τόσο στον έλεγχο
της ρευστότητας της οικονομίας όσο και τη συνεπή εφαρμογή της πολιτικής των
υψηλών επιτοκίων. Σε δεύτερη φάση, τα ίδια στελέχη θεωρούν ότι θα πρέπει να
προχωρήσει η απελευθέρωση αγορών ώστε με τις συνεργασίες να εξασφαλισθεί η
συμπίεση των τιμών.

Πάντως, σήμερα παρατηρείται στην οικονομία ένα οξύμωρο σχήμα. Δηλαδή από τη
μία πλευρά στον Εθνικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή παρατηρούνται έντονες αυξητικές
πιέσεις, οι οποίες θα εξακολουθήσουν να υφίστανται τουλάχιστον και τον επόμενο
μήνα. Από την άλλη όμως, ο Δείκτης Τιμών της Ευρωπαϊκής Στατιστικής (ο
λεγόμενος εναρμονισμένος), ο οποίος χρησιμοποιείται στην αξιολόγηση της
οικονομίας προκειμένου να ενταχθεί στην ΟΝΕ, εμφανίζεται σημαντικά
χαμηλότερος. Σ’ αυτό το γεγονός άλλωστε στηρίζονται οι αισιόδοξες δηλώσεις για
την ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ. Αυτό το «διπλό είδωλο» του πληθωρισμού
αποδίδεται στο γεγονός ότι τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που έχουν σημειώσει
ανατιμητικές τάσεις αξιολογούνται με διαφορετική βαρύτητα στους δύο δείκτες
(πιο αυστηρή αξιολόγηση στον Εθνικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή και λιγότερο
αυστηρή στον Ευρωπαϊκό). Όπως μάλιστα επισημαίνουν αρμόδιοι παράγοντες, οι
προοπτικές για την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού με βάση τον εναρμονισμένο
δείκτη είναι πολύ πιο ευοίωνες σε σχέση με τον Εθνικό Δείκτη αφού ο
«Ευρωπαϊκός» τους επόμενους μήνες αναμένεται να υποχωρήσει ακόμη περισσότερο.

Τα νέα δεδομένα

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η οικονομία δεν θα κληθεί να αντιμέτωπίσει το τέρας
του πληθωρισμού και των ελλειμμάτων συνεχώς τουλάχιστον ως το τέλος του 2001.
Και αυτό γιατί η ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ θα αλλάξει το μείγμα της
οικονομικής πολιτικής. Για πρώτη φορά στα τελευταία 15 χρόνια οι υπεύθυνοι για
την χάραξή της θα πρέπει όχι μόνο να «υποβαθμίσουν» τον ρόλο της νομισματικής
πολιτικής αλλά και να κάνουν τα σενάριά τους με δεδομένο ότι αυτή μπορεί να
δρα προσωρινά ανασταλτικά στην προσπάθεια για μείωση του πληθωρισμού και για
συρρίκνωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και του χρέους.Για το λόγο αυτό
άλλωστε, τόσο η κυβέρνηση όσο και η Τράπεζα της Ελλάδος προσπαθούν να βρουν
τρόπους ώστε τα πλάνα που καταρτίζονται τώρα για την οικονομική πολιτική να
έχουν ορίζοντα τουλάχιστον δύο ετών. Τα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει
το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης και η Τράπεζα της Ελλάδος συνδέονται
άμεσα με την πτώση του πληθωρισμού και τη διατήρησή του σε χαμηλά επίπεδα
τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2000. Τα δεδομένα που εξετάζονται είναι:

Πρώτον: Η υποχρεωτική χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής από το Β’
εξάμηνο του 2000 εξαιτίας τόσο της μείωσης των επιτοκίων όσο και της σύγκλισης
της ισοτιμίας της δραχμής στα επίπεδα εκείνα που συμφωνήθηκαν τον Μάρτιο του
1998 στα πλαίσια ένταξης της δραχμής στο ΜΣΙ.

Δεύτερον: Οι πληθωριστικές πιέσεις που θα προκληθούν από τη μείωση των
επιτοκίων και οι οποίες θα αρχίσουν να γίνονται εμφανείς τους πρώτους μήνες
του 2001.

Όπως έλεγαν στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» κορυφαία στελέχη, για να αντιμετωπισθούν οι
παρενέργειες από τη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής θα πρέπει να
εφαρμοσθεί αυστηρότερη δημοσιονομική πολιτική και ταυτόχρονα να προχωρήσουν
άμεσα τα διαρθρωτικά μέτρα που αφορούν την απελευθέρωση των αγορών, τις
παρεμβάσεις στις ΔΕΚΟ και το ασφαλιστικό. Όμως με δεδομένο ότι το 2000 είναι
προεκλογική χρονιά τα περιθώρια για άσκηση της συγκεκριμένης πολιτικής τον
επόμενο χρόνο είναι ουσιαστικά ελάχιστα. Έτσι, το βάρος των παρεμβάσεων θα
πρέπει να δοθεί στον προϋπολογισμό του 2001. Όπως έλεγαν τα ίδια στελέχη, το
αυστηρό πλαίσιο του συμφώνου σταθερότητας θα οδηγήσει σε μέτρα που θα τείνουν
σε αύξηση των εσόδων και στην περιστολή των δαπανών. Έτσι δεν θα πρέπει να
αποκλεισθεί το ενδεχόμενο επιβολής νέων φορολογιών αλλά και πιο σφικτής
εισοδηματικής πολιτικής.

Νέα εκροή 130 εκατ. ευρώ

Συνεχίστηκαν και χθες οι εκροές από τη δραχμή, φθάνοντας στα 130 εκατομμύρια
ευρώ. Τραπεζικοί παράγοντες εκτιμούν ότι το φαινόμενο δεν είναι ανησυχητικό,
αν εξετασθεί μεμονωμένα. Από την άλλη πλευρά προβληματισμό όμως δημιουργεί το
γεγονός ότι οι εκροές έχουν ξεκινήσει από τις αρχές Οκτωβρίου περίπου και
συνεχίζονται.