Να ποιο είναι το σχολείο των ονείρων μας

Τους ζητούν να αποφασίσουν τι θα κάνουν στη ζωή τους από τα δεκαέξι. Και αν
αλλάξουν γνώμη; Τότε θα… τιμωρηθούν, αφού το σύστημα θα τους κόψει κάποια
πολύτιμα μόρια ­ παρ’ ότι το σχολείο δεν έχει κάνει τίποτα για να τους
βοηθήσει να εντοπίσουν τις δεξιότητές τους. Τώρα μόλις επιχειρείται ριζική
αναδιοργάνωση τού έως τώρα ουσιαστικά ανυπάρκτου σχολικού επαγγελματικού
προσανατολισμού. Τους ζητούν να γίνουν «άνθρωποι της Αναγέννησης», να έχουν
δηλαδή πολύπλευρη μόρφωση. Αλλά το σύστημα θεωρεί ότι αυτή η γνώση βρίσκεται
μόνον εντός του σχολείου, αφού τους «φορτώνει», όπως λένε, με τόσο όγκο ύλης
ώστε κάθε άλλη ενασχόληση ­ ακόμα και η εκμάθηση ξένων γλωσσών, που επίσης
μόνο θεωρητικά τούς προσφέρει το σχολείο ­ γίνεται αδύνατη. Και αναιρεί έτσι
τον σκοπό και τη δυνατότητα να αναζητήσουν τη γνώση και έξω από το Λύκειο.
Τους ζητούν να γίνουν υπεύθυνοι ενήλικοι. Αλλά ποιος ενδιαφέρθηκε για τις
ιδιαιτερότητες του καθενός; Ουδείς καθηγητής προφταίνει να ασχοληθεί βαθύτερα
μαζί τους. Δύο μαθητές της Γ’ Λυκείου προσθέτουν σήμερα τις φωνές τους και την
κριτική τους για τη μεταρρύθμιση στους τέσσερις συμμαθητές τους που μίλησαν
χθες στα «ΝΕΑ». Και ενώ κατά βάση συμφωνούν με το νέο σύστημα, το κριτικάρουν
σκληρά. Μιλούν για τις αλλαγές που ήρθαν ξαφνικά στη σχολική ζωή τους, για τα
προβλήματα που ανέκυψαν, για όσα ­ λίγα ­ τους εμπνέουν και όσα ­ περισσότερα
­ τους εκνευρίζουν. Μιλούν για το σχολείο των ονείρων τους.

Ο πόλεμος των μορίων

ΦΩΤΗΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ

μαθητής της Γ’ Λυκείου στην Αργυρούπολη

«Να μάθουμε να σκεφτόμαστε» είναι η μεγαλύτερη επιθυμία του Φώτη Σταμούλη από το σχολείο του. «Να εστιάζουν στην ιδιαιτερότητα του καθενός», προσθέτει

Να γίνει ηλεκτρονικός υπολογιστών ή να σπουδάσει Νομικά; Ο 17χρονος μαθητής
της Γ’ Λυκείου Φώτης Σταμούλης δεν έχει ακόμα κατασταλάξει. Σφάλμα! Γιατί αν
μετανιώσει που ακολουθεί τη θεωρητική κατεύθυνση και αλλάξει, το σύστημα
προβλέπει ότι θα χάσει μορια ­ άρα θα είναι ακόμα δυσκολότερο να μπει στο
Πανεπιστήμιο. Αλλά και αν άλλαζε κατεύθυνση, πώς θα μάθει στην πράξη την
Πληροφορική, αφού στο σχολείο δεν έχουν ακόμα σύγχρονους υπολογιστές; Και το
σχολείο που απαιτεί να έχει αποφασίσει ήδη τελεσίδικα για όλη τη ζωή του, πώς
τον βοήθησε να βρει τον προσανατολισμό του;

Τον ρωτάμε για τον σχολικό επαγγελματικό προσανατολισμό και γελάει: «Ναι,
κάναμε το μάθημα στο Γυμνάσιο. Στην ηλικία αυτή, όμως, οι περισσότεροι δεν
μπορούν να συνειδητοποιήσουν τα χρονικά περιθώρια. Επίσης, ήταν επιπόλαιο.
Δηλαδή, οι περισσότεροι ούτε πήγαιναν, άσε που οι καθηγητές είχαν άλλες
ειδικότητες και δεν ήξεραν το αντικείμενο που δίδασκαν. Εντελώς χαβαλέ μάθημα…».

Οι καταλήψεις

Πέρυσι, ο Φώτης βίωσε κι αυτός την έναρξη της μεταρρύθμισης μέσα από τις
καταλήψεις. «Υπήρχε αναβρασμός, που οφειλόταν στην απουσία ενημέρωσης και
θεωρήσαμε ότι έτσι θα μπορούσαμε να πιέσουμε για αποτέλεσμα. Δυστυχώς, δεν
απέδωσαν. Νομίζω ότι δεν υπήρχε καλή οργάνωση και πολλές φορές οι προθέσεις
μας ξέφευγαν από τον σκοπό. Προς το τέλος αναμείχθηκαν και εξωσχολικοί
παράγοντες, που τις χειραγώγησαν κατά κάποιο τρόπο. Έχει ελλείψεις η
μεταρρύθμιση, αλλά θα έπρεπε να έχουμε άλλη αντιμετώπιση. Το μεγάλο αρνητικό
των καταλήψεων ήταν η αποδιοργάνωση. Δύσκολο να συγκεντρωθείς μετά, με
αποτέλεσμα να προκύψουν απώλειες βαθμών. Στο τέλος ο υπουργός έκανε λίγες
ευνοϊκές ρυθμίσεις, όμως προσωρινές…».

Εξυπακούεται ότι και ο Φωτης, αν και μαθητής του 17, πηγαίνει σε γνωστό
φροντιστήριο, στην Αργυρούπολη. «Δυστυχώς, έχει ταυτιστεί το αν θα περάσεις
ΑΕΙ με το φροντιστήριο. Δεν επιρρίπτω ευθύνες στους καθηγητές, οι οποίοι
δικαιολογημένα βρίσκονται σε απόγνωση». Και η ενισχυτική διδασκαλία; «Πήγαινα
πέρυσι, αλλά μόνο για μαθηματικά. Οι καθηγητές ήταν πολύ πρόθυμοι και με
βοήθησαν αρκετά. Όμως, δεν γίνεται για όλα τα εξεταζόμενα μαθήματα. Εξαρτάται
από το αν μαζεύουν παιδιά. Μακάρι να ήταν πιο οργανωμένη».

Το πιο αρνητικό στο σύστημα είναι ότι δημιουργεί υπερβολικό άγχος στον μαθητή,
λέει. «Οι απαιτήσεις είναι τόσες πολλές τώρα, που δεν σου επιτρέπουν να
ασχοληθείς με τίποτα άλλο. Εγώ, λ.χ., έκοψα τα Αγγλικά φέτος. Παράλληλα,
κάποια πιθανή αποτυχία σε αφήνει τελείως ξεκρέμαστο». Τι σημαίνουν αυτά; Ότι
ξυπνάει στις 7.30 το πρωί και τελειώνει συνήθως τα μεσάνυχτα. Έξοδος; «Μας
δουλεύετε; Δεν υπάρχει πια αυτό τις καθημερινές. Μένουν μόνο κάποιες ώρες του
Σαββάτου, γιατί την Κυριακή αναγκαστικά θα έχεις να διαβάσεις για Δευτέρα…».

Παρόλα αυτά, ο Φώτης πιστεύει ότι η μεταρρύθμιση προσφέρει, εν μέρει,
περισσότερα από το παλιό σύστημα. «Μεγαλύτερη ευρύτητα γνώσεων, αλλά το
αρνητικό είναι ότι εξαναγκάζεσαι να δώσεις στο τέλος όλα τα μαθήματα κι έχουν
την ίδια βαρύτητα. Πιστεύω ότι θα έπρεπε να γίνει πειραματικά στην αρχή για
κάποια χρόνια, όπως σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Τα μαθήματα

Θα ‘πρεπε, επίσης, να υπάρχει μικρότερος συντελεστής σε μαθήματα δευτερεύουσας
σημασίας και μεγαλύτερος στα μαθήματα κατεύθυνσης».

Όσο για τη σχέση με τους καθηγητές, «υπάρχουν πολλοί που μας εμπνέουν και
είναι στο επάγγελμά τους εντάξει, αλλά υπάρχουν και αδιάφοροι που
εκμεταλλεύονται την ασφάλεια που τους παρέχει το Δημόσιο. Αλλά μάλλον η
πλάστιγγα γέρνει προς εκείνους που έχουν αίσθηση ευθύνης».

Αυτό που πιστεύει πως θα ‘πρεπε να αλλάξει άμεσα, «είναι να μας μάθουν να
σκεφτόμαστε, συζητώντας προβλήματα ζωής που μας απασχολούν με ειδικευμένους
καθηγητές. Για παράδειγμα, έχουμε πρόβλημα ναρκωτικών στην περιοχή, όμως μόνο
μία φορά ήρθε κάποιος να μας ενημερώσει. Με κάποιο… φυλλάδιο. Και οι
καθηγητές, επειδή ο χρόνος τους είναι πιεσμένος, μπορεί να έχουν τη θέληση,
αλλά αδυνατούν να κάνουμε ελεύθερες συζητήσεις για το μέλλον μας ή για
οικογενειακά προβλήματα.

Βαρύ πρόγραμμα, κακή παράδοση

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΙΚΡΟΥΛΗΣ

μαθητής της Γ’ Λυκείου στην Αργυρούπολη

Πολύ νωρίς: Ο Δημήτρης Παπαμικρούλης θεωρεί ότι η ηλικία των 16 ετών είναι πολύ πρώιμη για να αποφασίσει κανείς στα σίγουρα τι θα κάνει στη ζωή του

Ο Δημήτρης Παπαμικρούλης είναι 17 χρόνων, μαθητής της Γ’ στο 3ο Λύκειο
Αργυρούπολης. Θα ήθελε να γίνει μαθηματικός, χωρίς αυτή του η επιθυμία να του
στερεί άλλες γνώσεις και ασχολίες, όπως τα αγγλικά και ο αθλητισμός. Και όμως,
ο Δημήτρης εξαναγκάστηκε να σταματήσει και τα αγγλικά και το μπάσκετ που
έπαιζε. Δεν προλαβαίνει πια. Ωστόσο, παρ’ ότι πέρυσι πίστευε ότι με τις
καταλήψεις κάτι θα άλλαζε, φέτος νιώθει πως δεν περνάει από αυτές ο δρόμος για
το σχολείο των ονείρων του. Προτιμάει τον διάλογο. Ωριμότερος.

Τον ξάφνιασε πέρυσι το νέο σύστημα, απότομα όπως ήρθε. «Αγχωθήκαμε όλοι, γι’
αυτό ξέσπασαν και οι καταλήψεις. Και οι καθηγητές, επίσης, μετέδιδαν το άγχος
με τον δικό τους τρόπο. Έχουμε πολλή ύλη, έλεγαν, δεν θα βγει κ.λπ. Οι
περισσότεροι ήταν αρνητικοί στη μεταρρύθμιση και δεν ήξεραν καν να μας
ενημερώσουν. Εμείς είχαμε 1,5 μήνα κατάληψη και συμφωνούσαμε τότε με αυτές.
Στην πορεία όμως είδαμε ότι δεν γίνονταν και πολλά πράγματα. Ωστόσο εγώ είχα
πια χαλαρώσει. Έτσι το αποτέλεσμα ήταν αρνητικό, γιατί μου έμειναν κενά, τα
οποία τώρα είναι επίπονο να καλυφθούν».

Το φροντιστήριο

Έτσι και ο Δημήτρης προσέφυγε στο φροντιστήριο. «Επειδή είναι αδύνατο να
καλυφθούμε μόνο από το σχολείο. Οι καθηγητές ενός τομέα κάνουν μάθημα και σε
άλλους 3-4 κ.λπ. Εκτός από ελάχιστους συμμαθητές μας, οι άλλοι πάνε φροντιστήριο».

Η ενισχυτική διδασκαλία, πάλι, απευθύνεται στους αδύνατους. «Δεν είναι
φροντιστήριο για να μας καλύψει. Βοηθάει όσο χρειάζεται για να περάσεις την
τάξη. Το θέμα όμως είναι να περάσουμε στα ΑΕΙ».

Τι τον εμπνέει και τι τον εκνευρίζει στο σχολείο; «Κατ’ αρχήν, δεν μας εμπνέει
το σχολείο ώστε να ενδιαφερθούμε βαθύτερα για τη μάθηση. Οι καθηγητές
παραδίδουν ξερά την ύλη, γιατί είναι πιεσμένοι από το βαρύ πρόγραμμα. Έτσι
όμως δεν εμβαθύνουμε ποτέ, δεν μας κινούν το ενδιαφέρον. Είναι πολλά τα
μαθήματα και αγχώδης ο τρόπος που εξετάζονται. Από 4 μαθήματα πήγαμε στα 14.
Ενδιάμεση λύση; Εγώ θέλω να γίνω μαθηματικός και δεν με εμπνέει, λ.χ., να μάθω
καλά Θρησκευτικά». Ύστερα, θεωρεί πως έχουν μειώσει τις ώρες εις βάρος
μαθημάτων που δεν θεωρούν χρήσιμα, όπως η Γυμναστική. «Έτσι όμως δεν έχεις
χρόνο να ξεσκάσεις, να ξεκουραστείς λίγο…».

Ο τρόπος διδασκαλίας, επίσης, θέλει να γίνει πιο πρακτικός και οι αποφάσεις
ζωής να μη λαμβάνονται πρώιμα. «Δεν μπορούμε να ασχολούμαστε, λ.χ., με Χημεία
και να μην ξέρουμε πώς γίνεται ένα πείραμα! Ούτε μπορεί το υπουργείο να
επιδιώκει από τέτοια ηλικία να ξέρω τι θα κάνω σε όλη τη ζωή μου.

Τώρα μας βάζουν να αποφασίσουμε από τη Β’ Λυκείου.

Όμως οι γονείς μας φοβούνται και μας βάζουν στο… λούκι από την Α’ Λυκείου.
Επίσης δεν πρέπει να καταργηθούν οι μετεξεταστέοι, γιατί έτσι τα παιδία θα
φοβούνται να πάνε σχολείο».

Για το θέμα των μετεξεταστέων, ο Δημήτρης θεωρεί ότι φέτος έγινε και μια
υποκρισία. Τους έβαλαν τον Σεπτέμβριο πανεύκολα θέματα για να περάσουν. Όμως
έτσι τους έδωσαν… πόντους! «Γιατί αφού μετράει και ο βαθμός της Β’ τάξης,
κάποιος που έμεινε, με τα εύκολα θέματα, θα έγραψε τον Σεπτέμβριο για 16. Θα
μπορούσα δηλαδή κι εγώ να μείνω και να γράψω καλά τον Σεπτέμβριο και αντί για
15,9 θα έβγαζα πολύ παραπάνω!».

Θα ήθελε ακόμα να μη διαφέρει η θεωρία από την πράξη στο σχολείο. Γιατί στη
θεωρία η μεταρρύθμιση προσφέρει εναλλακτικές δυνατότητες.

Αλλά στην πράξη, «μας λένε να διαλέξουμε ποια μαθήματα επιλογής θέλουμε. Αν
συμπληρώνουν τμήματα το κάνουν, αν όχι, λένε, φύγετε από το σχολείο και πάτε
αλλού!». Στην Αργυρουπολη, λ.χ., κανένα σχολείο δεν έκανε Τμήμα Τεχνολογικής
Κατεύθυνσης που αφορούσε τα ηλεκτρολογικά.

Τι θα έλεγε στον υπουργό Παιδείας; «Σώστε μας όσο είναι καιρός, γιατί θα μας
ξαναβρείτε μπροστά σας!».

Γιατί πιστεύει ότι καταλήψεις ίσως ξαναγίνουν, «αλλά όχι τόσο από την Γ’
Λυκείου, αφού είμαστε στην τελική ευθεία. Θα του έλεγα ότι τώρα πια μάλλον
συμφωνώ με το σύστημά του, αλλά θέλει πολλές διορθώσεις.

Προσωπικά, ονειρεύομαι να γίνεται το μάθημα και μετά το σχόλασμα να τρώμε στο
σχολείο, να διαβάζουμε στο σχολείο, να έχουμε βιβλιοθήκες, να ψάχνουμε τα
μαθήματα που μας προκαλούν το ενδιαφέρον και να μελετάμε εκεί για την επομένη,
ώστε να μας μένει κατά τις 6-7 η ώρα ελεύθερος χρόνος να αθληθούμε και να
ξεσκάσουμε». Ζητάει, λέτε, πολλά;