ΠΡΟΣΩΠΑ Αισιοδοξία για την Αφρική

Πόλεμος και φτώχεια από τη μια πλευρά, ανάπτυξη και ευημερία από την άλλη:
αυτές είναι οι δύο όψεις της Αφρικής, στην οποία η Μαντλίν Ολμπράιτ
πραγματοποιεί την τρίτη περιοδεία της.

Μαντλίν Ολμπράιτ. Σε νέα περιοδεία στην Αφρική

Όταν ο πρόεδρος Κλίντον επισκέφθηκε την Αφρική πριν από ενάμιση χρόνο, είχε
χαιρετήσει τη «νέα γενιά» Αφρικανών ηγετών που ήταν αφοσιωμένοι στις αρχές της
δημοκρατίας και αποφασισμένοι να συμβάλουν στην αναγέννηση της ηπείρου. Όπως
διαπιστώνει όμως τώρα η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών, οι περισσότεροι από
τους ηγέτες που είχε εκθειάσει ο πρόεδρός της έχουν εμπλακεί σε πολέμους ­ για
την ακρίβεια, πολεμούν ο ένας εναντίον του άλλου.

Παρά ταύτα, η κυβέρνηση Κλίντον επιμένει ότι υπάρχει περιθώριο αισιοδοξίας.
Μπορεί η Αφρική να γνωρίζει αναταραχή, αλλά οι αναλυτές διακρίνουν μια ισχυρή
τάση εκδημοκρατισμού και ανάπτυξης. Τα στρατιωτικά πραξικοπήματα έχουν γίνει η
εξαίρεση, λένε, όχι ο κανόνας.

Οι λόγοι ανησυχίας είναι πολλοί. Στο Κέρας της Αφρικής, για παράδειγμα, ο
πρωθυπουργός της Αιθιοπίας Μέλες Ζενάουι και ο πρόεδρος της Ερυθραίας Ισαΐας
Αφεουόρκι αρνούνται να δεχθούν τις ειρηνευτικές πρωτοβουλίες που αποσκοπούν
στον τερματισμό του 15μηνου πολέμου μεταξύ τους. Στη Λαϊκή Δημοκρατία του
Κονγκό, μια χώρα που καταλαμβάνει τη μισή έκταση της Κεντρικής Αφρικής, επτά
αφρικανικοί στρατοί έχουν εμπλακεί στον «ευρύτερο διακρατικό πόλεμο στη
σύγχρονη αφρικανική ιστορία», κατά την έκφραση του Τομ Ουόλπ, απεσταλμένου του
προέδρου Κλίντον στην περιοχή. Βορείως του Κονγκό βρίσκεται το Σουδάν, όπου ο
εμφύλιος πόλεμος που διαρκεί εδώ και 16 χρόνια έχει στοιχίσει τη ζωή σε 2
εκατομμύρια ανθρώπους. Προς δυσμάς βρίσκεται η Ανγκόλα και τα 500.000 θύματα
του 25ετούς εμφυλίου πολέμου. Στο Μπουρούντι, οι φονικές νυχτερινές επιδρομές
των ανταρτών εναντίον της πρωτεύουσας έχουν ξαναρχίσει.

Υπάρχει όμως και η καλή πλευρά. Η Νιγηρία, για πολλούς η μεγαλύτερη ελπίδα της
Αφρικής, κατάφερε να ολοκληρώσει τη μετάβασή της στη δημοκρατία ύστερα από
τρεις δεκαετίες διεφθαρμένων στρατιωτικών κυβερνήσεων. Στη Νότια Αφρική, η
ανάληψη της εξουσίας από τον Τάμπο Μπέκι έπειτα από την αποχώρηση του Νέλσον
Μαντέλα υπήρξε τόσο ήπια όσο είχε ελπίσει η Δύση. Η Τανζανία, χάρις στην
πολιτική του Τζούλιους Νιερέρε, κατάφερε να σφυρηλατήσει μια εθνική ταυτότητα
και να αποφύγει τις φυλετικές αντιπαραθέσεις. Και η Μποτσουάνα, χάρις στην
παραγωγή διαμαντιών αλλά και τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, μπορεί να
ατενίζει το μέλλον με αισιοδοξία.