Ο παραλίγο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος

Έλληνες στρατιώτες. «Τα παιδιά μας που πήγαν στην Κορέα» αποβιβάζονται από αμερικανικό μεταγωγικό σκάφος, ενώ τους παρακολουθούν Αιθίοπες «εθελοντές»

Καθώς κλείνει ο αιώνας και όλοι μιλούν για τις ευοίωνες προοπτικές του 2000,
θα θυμηθούμε τα σημαντικότερα διεθνή προβλήματα που συγκλόνισαν τον κόσμο. Τον
είχαν οδηγήσει στα όρια ενός ακόμα Παγκοσμίου Πολέμου και πολλά από αυτά
παραμένουν άλυτα και δημιουργούν μία εν δυνάμει συνεχή απειλή…

Με την ανατολή του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα οι Ηνωμένες Πολιτείες
ξεχείλιζαν από ευημερία. Τα χαλυβουργεία απέδιδαν το 100%, ο δείκτης Ντάου
Τζόουνς είχε ξεπεράσει το ρεκόρ του 1929. Στο διεθνές επίπεδο αναμενόταν μία
περίοδος χαλάρωσης μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Στις 31 Ιανουαρίου, το ΤΑΣΣ ανακοινώνει πως η Μόσχα αναγνώρισε τη Λαϊκή
Δημοκρατία του Βιετνάμ. Τώρα πια υπάρχουν δύο Βιετνάμ. Στις 20 Φεβρουαρίου, ο
άγνωστος μέχρι τότε γερουσιαστής Τζόζεφ Μακάρθυ κήρυξε την εκστρατεία του
«εναντίον των κομμουνιστών που έχουν διεισδύσει στις αμερικανικές δημόσιες υπηρεσίες».

Ο ναζισμός έχει ηττηθεί κατά κράτος. Νέος εχθρός ο κομμουνισμός. Στην Κύπρο
αναλαμβάνει Αρχιεπίσκοπος ο Κιτίου Μακάριος. Πεθαίνει ο Μπέρναρ Σω, ενώ ο
στρατηγός Αϊζενχάουερ αναλαμβάνει ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ.

Ο βασιλιάς Φαρούκ φθάνει ινκόγκνιτο, με πομπή από εννέα Κάντιλακ, στην Ντοβίλ.
Ο κόσμος ξετρελαίνεται με τη Ρίτα Χαίηγουορθ, ενώ στην Ιταλία όλοι μιλούν για
τον φόνο του αρχιληστή Τζουλιάνο…

Το δίλημμα

Το 1950, όμως, οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετώπιζαν ένα σοβαρό δίλημμα για την
Άπω Ανατολή. Ενεργώντας κάτω από τις επιταγές των αλληλεξαρτώμενων θεωριών της
συνωμοσίας και της αναχαίτισης, η κυβέρνηση Τρούμαν δεν έβρισκε επαρκείς
δικαιολογίες για την απώλεια της Κίνας. Κάτι που η δεξιά πτέρυγα
εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο. Όσο για τους Κινέζους, υπήρχε ο φόβος να θελήσουν
ανά πάσα στιγμή να εκμηδενίσουν και τα τελευταία ίχνη της Κουομιτάνγκ, με
επίθεση εναντίον της Φορμόζας. Μια απειλή που εξακολουθεί να παραμένει εδώ και
πενήντα χρόνια…

Ο Χάρυ Τρούμαν βρισκόταν στο Ιντιπέντενς του Μιζούρι για διακοπές το τελευταίο
δεκαήμερο του Ιουνίου του 1950, όταν του τηλεφώνησε ο υπουργός Εξωτερικών Ντην
Άτσεσον. Οι Βορειοκορεάτες πέρασαν τον 38ο Παράλληλο και εισέβαλαν στη Νότιο Κορέα.

Ο Άτσεσον πρότεινε στον πρόεδρο να συγκληθεί αμέσως το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Στις 25 Ιουνίου, ο ραδιοφωνικός σταθμός της Πιονγκ Γιανγκ μετέδιδε πως ο
στρατός της Λαϊκης Δημοκρατίας θα σταματούσε μόνον όταν ολοκλήρωνε την
επανένωση της χώρας και μιλούσε ήδη για μεγάλες στρατιωτικές επιτυχίες
«εναντίον των φασιστών του Νότου».

Στις 25 Ιουνίου, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ επιπλήττει τη Βόρεια Κορέα
ζητώντας την άμεση κατάπαυση του πυρός στις περιοχές που βρίσκονταν νοτίως του
38ου Παραλλήλου.

Διαμαρτυρία της ΕΣΣΔ

Στις 29 Ιουνίου, ο πρόεδρος Τρούμαν κάνει μια «διευκρινιστική δήλωση»: «Οι ΗΠΑ
δεν βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση». Η Σοβιετική Ένωση διαμαρτύρεται για την
παρέμβαση του ΟΗΕ στο Κορεατικό.

Ο πρόεδρος Τρούμαν, αφού αναλογίστηκε ανάλογα περιστατικά, υιοθέτησε το
συμπέρασμα ότι αν μετά την επίθεση του Χίτλερ εναντίον της Αυστρίας είχαν
επιβληθεί διεθνή αντίποινα εναντίον της Γερμανίας, ίσως ο Β’ Παγκόσμιος
Πόλεμος να είχε αποτραπεί.

Έπειτα από σύσκεψη του Συμβουλίου Εθνικής Άμυνας, ο Μακ Άρθουρ πήρε εντολή να
στείλει όπλα στους Νοτιοκορεάτες. Ο Έβδομος Στόλος διατάχθηκε να πλεύσει στα
νερά της Φορμόζας. Ύστερα, καθώς οι ειδήσεις από το μέτωπο ήταν ολοένα και πιο
ανησυχητικές, οι Αμερικανοί υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών πρότειναν να
βοηθήσουν ο αμερικανικός στόλος και η αεροπορία τους Νοτιοκορεάτες, χωρίς όμως
να διαβούν τον 38ο Παράλληλο.

Στο αμερικανικό Κογκρέσο επικράτησε αναστάτωση, καθώς πολλοί γερουσιαστές και
βουλευτές γκρίνιαζαν ότι «ο πρόεδρος διεκδικούσε το δικαίωμα να κηρύσσει
πόλεμο χωρίς την εξουσιοδότηση του Κογκρέσου». Αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες
βρίσκονταν σε πόλεμο; «Όχι», απαντούσε ο Τρούμαν. «Πρόκειται για αστυνομική
επιχείρηση για λογαριασμό των Ηνωμένων Εθνών».

Και πραγματικά, η κατάσταση στο Συμβούλιο Ασφαλείας ήταν εξαιρετικά ευνοϊκή. Η
Σοβιετική Ένωση απείχε σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την παρουσία της
Εθνικιστικής Κίνας. Δεν υπήρχε έτσι περίπτωση βέτο.

Παρά την απόφαση του ΟΗΕ, οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν τον πόλεμο μόνες. Οι
άλλες χώρες έστειλαν συμβολικές δυνάμεις…

«Τα παιδιά μας που πήγαν στην Κορέα

πολεμούσαν για ιδανικά

είχαν βάψει τους Κίτρινους στο αίμα

δείχνοντάς τους τι θα πει ελευθεριά».

Αμφίβια επιχείρηση

Σιγά σιγά, ο στρατάρχης Μακ Άρθουρ κατόρθωσε να συγκροτήσει μια στρατιά. Με
μια αμφίβια επιχείρηση και απόβαση στα μετόπισθεν των Βορειοκορεατών τούς
υποχρέωσε να οπισθοχωρήσουν άτακτα.

Οι αμερικανικές δυνάμεις φθάνουν πάλι τον 38ο Παράλληλο και σε λίγο τον
ξεπερνούν.

Ο Μακ Άρθουρ φθάνει στον ποταμό Γιαλού, φυσικό σύνορο Κορέας – Κίνας, και τον
ξεπερνά χωρίς να συναντήσει αξιόλογη κινεζική αντίσταση. Λάθος στρατιωτική
εκτίμηση. Αμέσως 33 κινεζικές μεραρχίες (850.000 άνδρες) απωθούν πάλι τις
αμερικανικές δυνάμεις πέραν του 38ου Παραλλήλου.

Οι απώλειες του πολέμου ξεπερνούσαν ήδη τους 120.000 νεκρούς και τραυματίες.

Η κοινή γνώμη στις ΗΠΑ είχε αρχίσει να μεταστρέφεται. Ο Μακ Άρθουρ ζητούσε
εξουσιοδότηση να βομβαρδίσει τις κινεζικές βάσεις στη Μαντζουρία.

Να αποκλειστούν οι κινεζικές ακτές και να αρχίσει επιχείρηση των Κινέζων της
Φορμόζας στην ηπειρωτική Κίνα.

Το φάσμα ενός γενικευμένου πολέμου με απροσδιόριστα αποτελέσματα και
επιπτώσεις άρχισε να πλανάται. Αλλά το κυριότερο, ένας πόλεμος εναντίον της
Κίνας δεν ήταν σύμφωνος με τον Χάρτη του ΟΗΕ.

Με επιστολή του ο Μακ Άρθουρ διαφωνεί δημοσίως με την πολιτική της
αμερικανικής κυβέρνησης. Τη συνυπογράφουν βετεράνοι των δύο προηγούμενων πολέμων.

Ο Μακ Άρθουρ αντικαθίσταται από τον στρατηγό Ριτζγουεη. Η Γαλλία βρίσκεται σε
μια ακόμα κυβερνητική κρίση, όταν ο πόλεμος στην Κορέα συγκλονίζει τον κόσμο.

«Η θύελλα πλησιάζει»

Επικρατεί η άποψη πως η Δύση έχει πέσει στην παγίδα και ο πόλεμος αυτός είναι
το επεισόδιο που οδηγεί στον τρίτο μεγάλο πόλεμο του αιώνα.

Ο Ντε Γκωλ προφητεύει: «Η θύελλα πλησιάζει. Ο πόλεμος της Κορέας είναι το προμήνυμα».

Ο πόλεμος συνεχίζεται τον χειμώνα με συνθήκες που θυμίζουν το Ανατολικό
Μέτωπο. Τα λάδια των όπλων παγώνουν στους μείον τριάντα βαθμούς.

Το νέο έτος, 1951, βρίσκει τις ΗΠΑ σε ένα σταυροδρόμι. Ο ένας δρόμος είναι να
καταγάγουν στην Κορέα μία νίκη που θα άλλαζε το πεπρωμένο της Ασίας, με
επακόλουθο την πτώση του ασταθούς ακόμη κομμουνιστικού καθεστώτος στην Κίνα. Ο
άλλος είναι να αποδεχθούν τον κορεατικό πόλεμο ως τοπικό.

Ο Τρούμαν επιλέγει τον δεύτερο δρόμο. Οι ΗΠΑ δεν επιδιώκουν τη νίκη, αλλά την ειρήνη.

Μετά τη μεγάλη εαρινή επίθεση, οι Κινέζοι έχουν φθάσει 7 χιλιόμετρα από τη
Σεούλ.

Η 8η Στρατιά, που βρίσκεται πλέον υπό τις διαταγές του στρατηγού Βαν Φλητ
(συμβούλου της ελληνικής στρατιωτικής ηγεσίας στον πόλεμο εναντίον των
ανταρτών), δέχεται ασφυκτική πίεση. Οι κινεζικές απώλειες όμως είναι 200.000
νεκροί και τραυματίες. Και «οι Κόκκινοι αρχίζουν να παραδίδονται μαζικά από τη
στιγμή που οι πολιτικοί τους επίτροποι τίθενται εκτός μάχης», όπως μεταδίδουν
οι πολεμικοί ανταποκριτές. Στις 20 Μαΐου, το κομμουνιστικό μέτωπο καταρρέει.

Ο Βαν Φλητ ετοιμάζεται να επαναλάβει το εγχείρημα τού Μακ Άρθουρ. Του στέλνουν
όμως έναν χάρτη, στον οποίο υπάρχει με κόκκινο σημειωμένη μια γραμμή: ο 38ος Παράλληλος.

Από τα παράδοξα της Ιστορίας.

Ένα χρόνο μετά την έναρξη του πολέμου της Κορέας, ακριβώς, ο πόλεμος
τερματίζεται. Και τα δύο μέρη έχουν απαρνηθεί τη νίκη.

Πιο πέρα, έχει ξεκινήσει ο γαλλικός αποικιακός πόλεμος της Ινδοκίνας. Αλλά αν
η πανίσχυρη Αμερική παραιτείται από τη νίκη, γιατί να αιμορραγεί, να πληρώνει
και να πολεμά η Γαλλία;..