Το Κασμίρ οδήγησε στο πραξικόπημα

Ανήσυχη ηρεμία επικρατούσε χθες στο Ισλαμαμπάντ μετά τη γρήγορη επικράτηση
των πραξικοπηματιών και την ανατροπή της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Ναουάζ
Σαρίφ.Ο Πακιστανός πρωθυπουργός παρέμενε σε κατ’ οίκον περιορισμό ύστερα από
εντολή του αρχηγού του στρατού Περβέζ Μουσάραφ, του οποίου την παραίτηση είχε
ζητήσει νωρίτερα ο πρωθυπουργός.

Στο τηλεοπτικό διάγγελμά του ο στρατηγός Μουσάραφ υποστήριξε πως οι δυνάμεις
του κατέλαβαν την εξουσία για να σώσουν τη χώρα από την καταστροφή.

Στα μισά από τα πενήντα χρόνια της ύπαρξής του ως κράτους το Πακιστάν
κυβερνάται από στρατιωτικούς που κατέλαβαν την εξουσία πραξικοπηματικά.

Οι σπόροι του στρατιωτικού πραξικοπήματος στο Πακιστάν βρίσκονται στην κρίση
για το Κασμίρ, που είχε ξεσπάσει για μια ακόμα φορά το περασμένο καλοκαίρι.

Τότε ο πρωθυπουργός του Πακιστάν είχε παραγκωνίσει τους στρατιωτικούς και είχε
διατάξει την αποχώρηση των πακιστανικών στρατιωτικών δυνάμεων και των ανταρτών
από το ινδικό Κασμίρ.

Ο στρατηγός Μουσάραφ δεν έκανε λόγο για εκλογές ή αν θα αναλάβει πολιτική
κυβέρνηση. Ούτε καν αν θα κυβερνήσει ο ίδιος με τη βοήθεια στρατιωτικού νόμου.

Σε αντίθεση με τα προηγούμενα στρατιωτικά πραξικοπήματα που εκδηλώθηκαν το
1958, το 1969 και το 1977 στο Πακιστάν, ο Μουσάραφ δεν κήρυξε στρατιωτικό
νόμο, δηλαδή δεν έχει διαλύσει τη Βουλή, ούτε και έχει καταργήσει ή αναστείλει
το σύνταγμα της χώρας.

Με την κατάληψη της εξουσίας από τον στρατό, επισημαίνουν οι παρατηρητές,
διακυβεύονται δισεκατομμύρια δολάρια σε δάνεια από διεθνείς πιστωτικούς
οργανισμούς και η βελτίωση των σχέσεων με τον «άσπονδο» πυρηνικό γείτονα, την
Ινδία, όσο και με τη Δύση.

Ενώ όμως διεθνώς εντείνονται οι αντιδράσεις, στο εσωτερικό της χώρας υπάρχουν
πολλοί που εγκρίνουν την κατάληψη της εξουσίας από τους στρατιωτικούς,
επικρίνοντας τη διαφθορά που, όπως τονίζουν, χαρακτήριζε τις κυβερνήσεις των πολιτικών.

Οι ισλαμικές ομάδες δεν κρύβουν την ικανοποίησή τους για την ανατροπή της
κυβέρνησης του Ανουάζ Σαρίφ, τον οποίον κατηγορούσαν ότι εφάρμοζε
αντι-ισλαμική πολιτική καθ’ υπαγόρευσιν των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ινδίας.

Αλλά και η πρώην πρωθυπουργός Μπεναζίρ Μπούτο, ο πατέρας της οποίας Ζουλφικάρ
Αλί Μπούτο ανετράπη από την πρωθυπουργία το 1977 και απαγχονίστηκε από τον
προηγούμενο στρατιωτικό δικτάτορα Ζία Ουλ Χακ, φαίνεται ιδιαίτερα ευτυχής για
την ανατροπή του πολιτικού αντιπάλου της.

Την αντίθεσή της με το πραξικόπημα εκφράζει η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
του Πακιστάν, η οποία καλεί τον στρατό να αποκαταστήσει τη δημοκρατία στη χώρα
εντός εβδομάδων ή το αργότερο μηνών. Δεν παραλείπει ωστόσο να επισημάνει ότι η
κυβέρνηση Σαρίφ είχε «στριμώξει τη χώρα στη γωνία», με αποτέλεσμα «την
κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

«Γεράκι» στις σχέσεις με την Ινδία

Περβέζ Μουσάραφ: ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού απευθύνει διάγγελμα από την τηλεόραση

Ο στρατηγός Περβέζ Μουσάραφ, ανήκε στους κομάντος του στρατού του Πακιστάν και
θεωρείται «γεράκι» στο θέμα των σχέσεων του Πακιστάν με την Ινδία.

Ο Μουσάραφ, ο οποίος μπήκε στον στρατό το 1964, υπηρέτησε δις στη Ομάδα
Ειδικών Δυνάμεων (μονάδα κομάντος) του Πακιστάν. Πολέμησε εναντίον των Ινδών,
το 1965, στον πόλεμο που διεξήγε, επί 17 ημέρες, το Πακιστάν εναντίον της
Ινδίας, για το επίμαχο θέμα του Κασμίρ. Και γι’ αυτήν του τη δράση τιμήθηκε με
παράσημο ανδρείας.

Σύμφωνα με τους περισσότερους Δυτικούς αναλυτές, ο Μουσάραφ ήταν ο άνθρωπος
που βρισκόταν πίσω από το επεισόδιο του περασμένου καλοκαιριού, μεταξύ Ινδίας
και Πακιστάν: την κατοχή ινδικού εδάφους στο Κασμίρ από ισλαμιστές
παραστρατιωτικούς. Οι μάχες που επακολούθησαν δημιούργησαν φόβους πυρηνικού
πολέμου ανάμεσα στις δύο νεότερες πυρηνικές δυνάμεις του κόσμου.

Οι αναφορές όμως των τελευταίων εβδομάδων, έφεραν τον Μουσάραφ να είναι
οργισμένος με την απόφαση που είχε λάβει η κυβέρνηση του Πακιστάν, να
αποσυρθούν οι παραστρατιωτικοί από το Κασμίρ.

Γεγονός είναι πάντως ότι ο Μουσάραφ έχει κρατήσει τις αποστάσεις του από τις
ακροδεξιές ισλαμικές ομάδες.

Η Ινδία επιθυμεί επανέναρξη διαλόγου

Έντονες ανησυχίες προκαλεί το στρατιωτικό πραξικόπημα στο Πακιστάν στη
γειτονική Ινδία, δύο παραδοσιακών εχθρών των οποίων ο ανταγωνισμός κλιμακώθηκε
σε αιματηρή συνοριακή αναμέτρηση την περασμένη άνοιξη.

Αν και ο επανεκλεγείς πρωθυπουργός της Ινδίας, Ατάλ Μπιχαρί Βαζπαγί, ο οποίος
ορκίστηκε χθες, δήλωσε ανοιχτός στον διάλογο με το Ισλαμαμπάντ, δεν έκρυψε την
ανησυχία του για τις εξελίξεις στη γειτονική χώρα.

«Είμαστε διατεθειμένοι να συνομιλήσουμε με οποιοδήποτε καθεστώς στο Πακιστάν.
Παραμένουμε προσηλωμένοι στην ανάπτυξη φιλικών δεσμών με το Πακιστάν,
βασισμένων στην αμοιβαία εμπιστοσύνη», δήλωσε ο Ινδός πρωθυπουργός, ο οποίος
ωστόσο τόνισε ότι το Ισλαμαμπάντ πρέπει να δημιουργήσει τις κατάλληλες
συνθήκες για την επανέναρξη του διαλόγου.

Στη Λαχώρη. Άνδρες του πακιστανικού στρατού φρουρούν την είσοδο της εθνοσυνέλευσης του Πουντζάμπ

Ο πρωθυπουργός της Ινδίας είχε δηλώσει ότι ένα από τα πρώτα καθήκοντα της νέας
κυβέρνησης θα ήταν η επανάληψη των συνομιλιών με το Πακιστάν για το Κασμίρ, οι
οποίες είχαν παγώσει μετά τις μεθοριακές συγκρούσεις. Αλλά ο διάλογος ανάμεσα
στις δύο χώρες, που κατέχουν πυρηνικά όπλα, θεωρείται βέβαιο ότι θα
καθυστερήσει, εφόσον ο στρατηγός Περβέζ Μουσάραφ, ο οποίος ανέτρεψε τον
εκλεγμένο πρωθυπουργό του Πακιστάν, Ναβάζ Σαρίφ, θεωρείται σκληροπυρηνικός
στις σχέσεις με την Ινδία. Ως αρχηγός του στρατού, ο στρατηγός Περβέζ Μουσάραφ
οδήγησε το Πακιστάν στην αιματηρή αναμέτρηση με την Ινδία, κοντά στην πόλη
Καργκίλ, στην αμφισβητούμενη περιοχή του Κασμίρ, πριν από πέντε μήνες.

Εν τούτοις, ο Ατάλ Μπιχαρί Βαζπαγί πιστεύει ότι ότι δεν θα υπάρξουν συνέπειες
για την Ινδία από το στρατιωτικό πραξικόπημα του Πακιστάν.

«Δεν θα υπάρξει καμία επίπτωση στην Ινδία από το πραξικόπημα στη γειτονική
χώρα. Η δημοκρατία στην Ινδία πέτυχε μετά τις εκλογές. Η δημοκρατία στο
Πακιστάν απέτυχε. Και αυτό είναι που μας ανησυχεί», τόνισε.

Αλλά και ο Ινδός υπουργός Άμυνας Τζορτζ Φερνάντες εξέφρασε την άποψη ότι οι
εξελίξεις στο Πακιστάν δεν θα επηρεάσουν την Ινδία και ότι δεν έχει
παρατηρηθεί καμία ασυνήθιστη κίνηση κατά μήκος των συνόρων ανάμεσα στους δύο
παραδοσιακούς εχθρούς.

Ανησυχίες από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη

Τις έντονες ανησυχίες τους για το στρατιωτικό πραξικόπημα στο Πακιστάν, αλλά
και την ελπίδα τους για αποκατάσταση της συνταγματικής δημοκρατίας εξέφρασαν
οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ε.Ε., η Ρωσία και άλλες χώρες.

Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι επιθυμεί την αποκατάσταση της πολιτικής
διακυβέρνησης στο Πακιστάν όσο το δυνατόν συντομότερα, ενώ η υπουργός
Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Μαντλίν Ολμπράιτ προειδοποίησε πως το
πραξικόπημα δημιούργησε ένα νέο βαθμό αστάθειας στην περιοχή».

«Σ’ αυτή την περιοχή υπάρχουν δύο χώρες ­ η Ινδία και το Πακιστάν ­ που έχουν
μία διαμάχη για την κυριαρχία του Κασμίρ, έχουν κοινά σύνορα και είναι
πυρηνικές δυνάμεις. Ευχόμαστε την επιστροφή στη συνταγματική νομιμότητα»,
τόνισε η Μαντλίν Ολμπράιτ, προσθέτοντας ότι «η ανάληψη της εξουσίας στο
Πακιστάν από τους στρατιωτικούς δημιούργησε έναν βαθμό αστάθειας».

Με ανακοίνωση της φινλανδικής προεδρίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση καταδίκασε το
στρατιωτικό πραξικόπημα, υπογραμμίζοντας ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να
εγκρίνει εξωσυνταγματικές και μη δημοκρατικές εξελίξεις σε οποιαδήποτε χώρα.

Την ελπίδα να αποφευχθούν οι ακρότητες και να αποκατασταθούν οι δημοκρατικοί
και συνταγματικοί κανόνες εξέφρασε η Ρωσία, ενώ στην Άγκυρα εκπρόσωπος του
τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι η Τουρκία παρακολουθεί από κοντά
τις εξελίξεις στο Πακιστάν.

Το Κασμίρ πολύπλοκο πρόβλημα για τις δύο χώρες

Η κοιλάδα του Κασμίρ περιβάλλεται από μερικά από τα υψηλότερα βουνά στον
κόσμο. Περιοχή αξεπέραστου φυσικού κάλλους αλλά και στρατηγικής σημασίας,
θεωρείται από την Ινδία «αναπόσπαστο τμήμα της χώρας» και από το Πακιστάν
«αμφισβητούμενη περιοχή».

Το Κασμίρ έχει δημιουργήσει ένα πολύπλοκο πρόβλημα που προκαλεί έντονη
συναισθηματική φόρτιση και στις δύο πλευρές των συνόρων. Από τα οκτώ
εκατομμύρια πληθυσμού του Κασμίρ, το 60% είναι μουσουλμάνοι, αλλά οι
ινδουιστές και οι βουδιστές θεωρούν ότι αποτελούν το αναπόσπαστο τμήμα του
πολιτισμού του.

Το Πακιστάν και η Ινδία είχαν πολεμήσει για το Κασμίρ από το 1947 έως το 1949
οπότε συμφωνήθηκε κατάπαυση του πυρός με 65% της περιοχής κάτω από ινδική
κυριαρχία. Το 1957 το Κασμίρ ενσωματώθηκε επίσημα στην Ινδία.

Άγριες μάχες ξέσπασαν το 1965 ανάμεσα στους δύο αντιπάλους και πάλι για το
Κασμίρ. Η κατάπαυση του πυρός συμφωνήθηκε το 1966 στην Τασκένδη.

Το 1971 Ινδία και Πακιστάν πολεμούν για τρίτη φορά για το Κασμίρ.

Το 1972, όμως, η Ίντιρα Γκάντι και ο Πακιστανός πρωθυπουργός Ζουλφικάρ Αλί
Μπούτο υπογράφουν τη συμφωνία Σίμλα που επαναβεβαιώνει τη συνθήκη της Τασκένδης.

Ινδία και Πακιστάν πραγματοποιούν πυρηνικές δοκιμές τον Μάιο του 1998.

Το καλοκαίρι άγριες μάχες ξεσπούν, αλλά, ύστερα από έντονες πιέσεις της Δύσης,
οι πακιστανικές δυνάμεις και οι αντάρτες αποχωρούν από το Κασμίρ πριν οι μάχες
οδηγήσουν σε γενική πολεμική σύγκρουση.