ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ 20ος ΑΙΩΝΑΣ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1900

Η κατάσταση της χώρας στο κατώφλι του 20ού αιώνα ήταν δραματική. Η βαριά
ήττα τού 1897 και οι εξοντωτικές οικονομικές συνέπειές της αντικαθρεπτίζονται
σε κάθε επίπεδο της κρατικής δραστηριότητας. Ο Στρατός είναι διαλυμένος και η
δύναμή του μόλις προσεγγίζει τους 12.000 άνδρες. Ίδια η μοίρα και τού
Ναυτικού. Η ανυπαρξία έννομης τάξης οδηγεί σε υπολειτουργία και τη Διακιοσύνη.
Στα δικαστήρια εκκρεμούν 300.000 υποθέσεις σέ σύνολο πληθυσμού 2.700.000
κατοίκων. Το Κρητικό ζήτημα βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο με την ανακήρυξη
της αυτονομίας της νήσου και τον διορισμό του πρίγκιπα Γεωργίου ως ύπατου
αρμοστή, η υπολανθάνουσα επιθυμία τού οποίου να παγιώσει καθεστώς ισοβίου
παραμονής στην εξουσία με τη διαμόρφωση ενός προσωποπαγούς αυταρχικού
καθεστώτος τον φέρει σε σύγκρουση με τον επί της Δικαιοσύνης υπουργό του,
Ελευθέριο Βενιζέλο. Η κυβέρνηση Γ. Θεοτόκη με την ανοχή και των άλλων
πολιτικών αρχηγών εγκαινιάζει μία πολιτική διευκόλυνσης των φυγόδικων
κακοποιών να μεταναστεύσουν στις ΗΠΑ.

Το 1900 ο Τύπος της εποχής καταγράφει μίαν «ανήσυχον ηρεμίαν» στους κόλπους
τού στρατεύματος. Είναι χαρακτηριστική η είδηση που βλέπει το φως στις
εφημερίδες της 2ας Ιανουαρίου 1900.

«Κατά την 1ην του έτους άπαντες οι εν Αθήναις αξιωματικοί του πεζικού και
πλείστοι εκ των άλλων σωμάτων επεσκέφθησαν κατ’ οίκον τον τέως υπουργόν των
Στρατιωτικών κ. Κ. Κουμουνδούρον και ηυχήθησαν αυτώ επί τω Νέω Έτει. Το
γεγονός τούτο συνηθέστατον άλλως τε, εχαρακτηρίσθη επιπολαίως ως
προνουντσιαμέντο και ως διαμαρτύρησις κατά της αντικαταστάσεως του κ. Κουμουνδούρου.

Οι αξιωματικοί πάντες διαμαρτύρονται εντόνως κατά της μομφής ήτις επερρίφθη
κατ’ αυτών υπό μεταμεσημβρινού φύλλου, διαψεύδεται δ’ επισήμως η είδησις ότι
πρόκειται να μετατεθή έστω και εις των αξιωματικών τής εν Αθήναις φρουράς εξ
αφορμής της εθιμοτυπικής επισκέψεώς των προς τον τέως υπουργόν και συνάδελφον
των ανώτερον αξιωματικόν».

Τα κρούσματα απειθαρχίας στον Στρατό πληθύνονται και «κινήματα αξιωματικών»
σημειώνονται στις μονάδες της πρωτεύουσας, αλλά και της επαρχίας (π.χ.
Χαλκίδας, Πατρών, Κερκύρας).

Ομάδα λοχαγών συσκέπτεται στο σπίτι τού ενός εξ αυτών. Το γεγονός περιέρχεται
σε γνωση του Φρουράχου Αθηνών, οποίος διατάσσει τη σύλληψη και την προφυλάκιση
των αξιωματικών.

Οι εφημερίδες χαρακτηρίζουν σκάνδαλον τη σύλληψη των αξιωματικών. Ο Φρούραρχος
Ψαρροδήμος καλείται στο υπουργείο Στρατιωτικών και δέχεται τις αυστηρές
συστάσεις του υπουργού Ν. Τσαμαδού.

Και πάλι στο ρεπορτάζ της «Ακροπόλεως»: «Ο κ. Ψαρροδήμος συνταγματάρχης του
μηχανικού προσωρινώς Φρούραρχος Αθηνών, εξέδωκε διαταγήν προφυλακίσεως των
λοχαγών του πεζικού κ.κ. Δ. Καμάρα, Π. Αντωνοπούλου και Π. Καστρησιάδου.
Πράγματι δε την 6 πρωινήν ώραν της χθες αξιωματικοί του Φρουραρχείου
μεταβάντες εις τας οικίας των ειρημένων αξιωματικών ανήγγειλαν αυτοίς, ότι από
της στιγμής εκείνης διετέλουν εν προφυλακίσει, τους προσεκάλεσαν να τους
ακολουθήσουν και τους ωδήγησαν εις τους στρατώνας του πυροβολικού όπου
διετάχθη η αστηρά αυτών απομόνωσις.

Το γεγονός ηγγέλθη την 10 πρωινήν ώραν διά της υπηρεσίας εις τον υπουργόν των
Στρατιωτικών κ. Ν. Τσαμαδόν, όστις ηγνόει εντελώς τα λαβόντα χώραν. Ο κ.
υπουργός έσπευσε να διατάξη την απόλυσιν των κρατηθέντων αξιωματικών οίτινες
και κατά σύμπτωσιν ήταν όλοι αποσπασμένοι εις τας ιδιαιτέρας υπηρεσίας του
υπουργείου των Στρατιωτικών και δη εις το τμήμα του προσωπικού».

Τα «κινήματα των αξιωματικών» λαμβάνουν πλέον εκρηκτικές διαστάσεις, όταν
ύστερα από λίγες ημέρες νέα συνάντηση αξιωματικών εντοπίζεται σε κέντρο του
Νέου Φαλήρου. Η κυβέρνηση ανησυχεί και με την παρέμβαση των ανακτόρων
αποφασσίζει να λάβει πειθαρχικά μέτρα, ενώ ταυτόχρονα το υπουργείο
Στρατιωτικών σε εγκύκλιό του το κείμενο της οποίας καταχωρείται στις
εφημερίδες, παρατηρεί:

«… ένιοι των κ. Αξιωματικών επιλήσμονες γινόμενοι της θέσεως και του
αξιώματός των:

Α’) Φοιτώσιν εις οινοπωλεία, παντοπωλεία, οινοπνευματοπωλεία και
εδωδιμοπωλεία, επιδιδόμενοι εις την πόσιν οινοπνευματωδών ποτών.

Β’) Συνοδεύουσιν εις περιπάτους, εις θέατρα, εις ζυθοπωλεία και άλλα δημόσια
μέρη, γυναίκας ελευθερίων ηθών.

Γ’) Παίζουσιν εν καφείοις διάφορα τυχηρά παιγνίδια (τζογάτα)…»

Έναν αιώνα μπροστά…

Καθώς άρχιζε ο 20ός αιώνας μία από τις λαϊκές διασκεδάσεις ήταν η διατύπωση
προβλέψεων για τα θαυμαστά πράγματα που επρόκειτο να φέρει η καινούργια εποχή.
Σε έγχρωμη γαλλική τράπουλα που ετιτλοφορείτο «Προβλέψεις», απεικονίζονται
τεθωρακισμένες μοτοσυκλέτες, κινούμενα σπίτια, υποβρύχιο ψάρεμα,
οπτικο-ακουστική εκπαίδευση, ηλεκτρική σκούπα και ένα σωρό άλλα διαβολικά
εφευρήματα για την εξυπηρέτηση των αναγκών της καθημερινής ζωής

Δανδήδες αξιωματικοί

Ο «Κέλσιος» τον Σεπτέμβριο του 1900 σε υψηλά επίπεδα. Τα πάντα κινούνται στην
«υπερθέρμανση» του καλοκαιριού. Τα θέατρα παρατείνουν τη σεζόν και οι νεαροί
δανδήδες αξιωματικοί, επιλέγουν τα πεδία της θεμιτής και αθέμιτης… γοητείας τους.

Αλλά εκεί «που πάνε για μαλλί…».

Το περιστατικό από το «αστυνομικό ρεπορτάζ» της «Ακροπόλεως» (7.9.1900).

_* Χθες την νύχτα αρκετά θορυβώδες επεισόδιον εγένετο εις το
θέατρον Τσόχα με συνέχειαν επί της οδού Σοφοκλέους.

Ενώ ο κ. Αθανάσιος Νατάλης μετά της συζύγου του εκάθητο εις εν κάθισμα η
κυρία του ησθάνθη κάποιον εκ των όπισθεν να την παρενοχλή και το είπεν εις τον
σύζυγόν της.

Ο κ. Νατάλης στραφείς τότε προς τα οπίσω παρετήρησε δύο κυρίους τον έναν
ανθυπολοχαγόν του πεζικού και τον άλλον φέροντα πολιτικήν ενδυμασίαν. Ο
τελευταίος ήτο και ο παρενοχλών την κυρίαν. Τον παρεκάλσε δε να την αφήση ήσυχον.

Φαίνεται όμως ότι η παράκλησις ηρέθισε τον κύριον με την πολιτική
ενδυμασίαν. Καθ’ ην στιγμήν δε εσηκώθη της θέσεώς του διά να εξέλθη τού είπε:

­ Σε θέλω απόψε. Αφού συνοδεύσης την κυρίαν να βγης έξω από το σπίτι σου.

Αλλ’ ο κ. Νατάλης, ο οποίος και εντιμότατος είνε και η καρδία του το λέει,
του απάντησεν ησύχως:

­ Ένοια σου και θα γίνη το χατήρι σου.

Και ανεχώρησε συνοδεύων την κυρία του μέχρι της οδού Σοφοκλέους όπου κατοικεί.

Εν τω μεταξύ ο κ. με την πολιτικήν ενδυμασίαν εξελθών μετά του άλλου
ανθυπολοχαγού του θεάτρου συνήντησεν ένα αστυφύλακα εις τον οποίον είπε να τον
ακολουθήση, διότι είνε και αυτός ανθυπολοχαγός ονομαζόμενος Κοντογούρης.

Ο αστυφύλαξ τον ηκολούθησε, μετ’ αυτού δε και ο άλλος ανθυπολοχαγός και
περί τους 10 κύριοι εκ περιεργείας αντιληφθέντες την σκηνήν εν τω Θεάτρω Τσόχα.

Όταν έφθασαν έξωθεν του Χρηματιστηρίου εισήλθεν εις την οικίαν του ο κ.
Νατάλης και αφού αφήκε την κυρίαν του εξήλθε πάλιν διά να λογαριασθή μετά του
κυρίου. Ευτυχώς όμως, το επεισόδιον δεν έλαβε χαρακτήρα σοβαρώτερον, διότι οι
πολίται οι παρακολουθούντες τους δύο αξιωματικούς έκριναν καλόν να τους
συστήσουν να απομακρυνθούν, διότι ο περί ου πρόκειται πολίτης δεν συνειθίζει
να χορατεύη, όταν πρόκειται περί ζητημάτων τιμής. Και οι κ.κ. αξιωματικοί απεμακρύνθησαν.

Τώρα υποθέτομεν ότι ο κ. Στάικος (υπουργός Στρατιωτικών) θα δείξη και ο
ίδιος ότι δεν χωρατεύει εις παρομοίας περιστάσεις. Η πράξις θα καταγγελθή
σήμερος εις το Φρουραρχείον _*.