Απειλές Τούρκων για την Πάφο

Έμμεση προειδοποίηση προς Αθήνα και Λευκωσία, να μην προσγειωθούν ελληνικά
μαχητικά αεροσκάφη στο αεροδρόμιο της Πάφου, απηύθυνε χθες ο κ. Μπ. Ετζεβίτ,
ενώ το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε «ανησυχητική εξέλιξη» την
πραγματοποίηση της άσκησης «Νικηφόρος» στην Κύπρο.

Την ίδια ώρα η τουρκική πολεμική αεροπορία δήλωνε «παρούσα» στον εναέριο χώρο
μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, περιόρισε όμως τις προκλήσεις της σε παραβάσεις
μόνον των FIR Αθηνών και Λευκωσίας. Στην Κωνσταντινούπολη, οι υπουργοί
Εξωτερικών των δύο χωρών, κ.κ. Γ. Παπανδρέου και Ι. Τζεμ, είχαν μία ακόμα
συνάντηση… ρουτίνας στη διάρκεια της οποίας επιβεβαίωσαν τη βούληση των δύο
πλευρών να συνεχίσουν τη διαδικασία προσέγγισης.

Οι σχέσεις

Η έντονη κινητικότητα στο Κυπριακό, αλλά και γενικότερα στις σχέσεις Ελλάδας –
Τουρκίας, επιβεβαιώθηκε και κατά τη συνάντηση του Πρωθυπουργού κ. Κ. Σημίτη με
τον καγκελάριο της Γερμανίας κ. Γκ. Σρέντερ, που πραγματοποιεί επίσημη
επίσκεψη στην Αθήνα. Το θέμα της ενδεχόμενης αποδοχής της Τουρκίας ως
υποψήφιας χώρας για την Ευρωπαϊκή Ένωση απασχόλησε, μεταξύ άλλων, τους δύο
άνδρες.

Ο κ. Κ. Σημίτης, όπως δήλωσε μετά, εξέθεσε την ελληνική θέση ότι για να
υπάρξει εξέλιξη στο θέμα αυτό «θα πρέπει να υπάρχουν από πλευράς Τουρκίας
κάποιες κινήσεις». Από την πλευρά του, ο Γερμανός καγκελάριος τόνισε ότι το
κατά πόσον θα καταστεί δυνατή η λήψη μιας θετικής απόφασης «εξαρτάται και από
τις δύο πλευρές».

Παρ’ όλο που απέφυγε να προσδιορίσει τις προϋποθέσεις που θεωρεί πως πρέπει να
πληροί η Άγκυρα για να χαρακτηριστεί «υποψήφια χώρα», ο κ. Σρέντερ δέχθηκε,
απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ότι στα βήματα που πρέπει να γίνουν
περιλαμβάνονται και όσα αναφέρει για τον «χάρτη διαδρομής» της Τουρκίας στη
γνωστή επιστολή του προς τον Τούρκο πρωθυπουργό.

Παπανδρέου – Τζεμ

Όσον αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τις σχετικές αναφορές έκαναν οι κ.κ.
Γ. Παπανδρέου και Ι. Τζεμ, σε ομιλίες τους στο Πανεπιστήμιο της
Κωνσταντινούπολης, σε γεύμα που παρέθεσαν οι πρυτανικές αρχές.

Στις δηλώσεις τους, αμέσως μετά, οι δύο υπουργοί τόνισαν τη σημασία της
ελληνοτουρκικής προσέγγισης. Ανέφεραν όμως και ορισμένα άλλα πράγματα, που
δείχνουν τον προβληματισμό και τις διεργασίες εκατέρωθεν. Ο κ. Τζεμ, για
παράδειγμα, χαρακτήρισε «δύσκολο διαπραγματευτή» τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών
­ και διευκρίνισε πως Αθήνα και Άγκυρα διατηρούν τις θέσεις τους, αλλά
προσπαθούν ο ένας να κατανοήσει τον άλλο.

Ο κ. Παπανδρέου, από την πλευρά του, προειδοποίησε πως από την προσέγγιση δεν
θα πρέπει να αναμένονται άμεσα αποτελέσματα, ενώ η βιασύνη «είναι ένας τρόπος
να κλείσει το παράθυρο», που μόλις έχει ανοίξει. Στις θέσεις της Άγκυρας που
μένουν αμετάβλητες, έλεγαν διπλωματικές πηγές, θα πρέπει να αποδοθεί και η
αντίδρασή της σε ό,τι αφορά την άσκηση «Νικηφόρος». Αλλά, προσέθεταν, και σε
ένα ακόμη στοιχείο ­ ότι ειδικά για το Κυπριακό η «σκληρή γραμμή» είναι η
μοναδική και κυρίαρχη, βοηθούντος και του πανίσχυρου πολιτικά στρατού.

Ο Ισμαήλ Τζεμ αρνήθηκε να σχολιάσει τη θέση των άλλων εταίρων στην Ευρωπαϊκή
Ένωση για τις ευρωτουρκικές σχέσεις, καθώς ­ όπως λένε πηγές του υπουργείου
Εξωτερικών ­ επικρατεί κάποια αμηχανία για το θέμα στην Άγκυρα: η απόφαση της
Αθήνας να διεκδικήσει από την Ένωση τα ανταλλάγματα για την τουρκική
υποψηφιότητα υποχρεώνει εκ των πραγμάτων την τουρκική κυβέρνηση να κάνει πλέον
τη δική της διαπραγμάτευση με τις Βρυξέλλες.

Με την έννοια αυτή, ίσως δεν είναι τυχαία η απόφαση της φινλανδικής προεδρίας
να μην επιδιώξει τη σύγκληση Συμβουλίου Σύνδεσης με την Τουρκία τον Νοέμβριο,
όπως ήταν αρχικά στις προθέσεις της. «Φοβούνται μια αποτυχία ένα μήνα πριν από
το Ελσίνκι», έλεγε έμπειρος περί τα κοινοτικά διπλωμάτης.

Οι ΗΠΑ

Εν τω μεταξύ, ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τζέιμς Ρούμπιν δήλωσε χθες
ότι η αμερικανική πλευρά θα ήθελε να δει πρόοδο, τόσο στις ελληνοτουρκικές
σχέσεις όσο και στο Κυπριακό.

«Ελπίζουμε ότι η επίσκεψη Παπανδρέου στην Κωνσταντινούπολη θα βοηθήσει στις
προσπάθειές μας για την επανέναρξη των συνομιλιών στο Κυπριακό, χωρίς όρους,
υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και
της δήλωσης των “G8″», είπε ο κ. Ρούμπιν.

Η άσκηση

Όσον αφορά την εξέλιξη της ελληνοκυπριακής άσκησης «Νικηφόρος – Τοξότης», το
χαρακτηριστικό της χθες ήταν η προσπάθεια της Άγκυρας να δηλώσει «παρούσα»
στον χώρο μεταξύ Κρήτης – Κύπρου. Και αυτό το έκανε με την αποστολή 28
αεροσκαφών της που προχώρησαν μεν σε παραβάσεις των FIR Αθήνας και Λευκωσίας,
αλλά με λιγότερες προκλήσεις απ’ ό,τι στο παρελθόν.

Τα ελληνικά μαχητικά ­ F-16, Μιράζ 2000, Α-7 και Φάντομ ­ πέταξαν πάνω από την
Κύπρο σε δύο κύματα και προέβησαν σε εικονικές προσβολές στόχων έξω από τη
Λευκωσία και την Πάφο. Άλλα μαχητικά περιπολούσαν στον εναέριο χώρο ανοικτά
της Κύπρου.

Τόσο κατά τη μετάβαση όσο και κατά την επιστροφή των ελληνικών αεροσκαφών από
την Κύπρο, τουρκικά F-16 μπήκαν παράνομα στο FIR Αθήνας και Λευκωσίας και
επιχείρησαν να αναχαιτίσουν τα ελληνικά. Όταν όμως έφθαναν στην περιοχή τα
αεροσκάφη περιπολίας της Πολεμικής Αεροπορίας, οι Τούρκοι πιλότοι επέστρεφαν
στον εναέριο χώρο της Τουρκίας, αποφεύγοντας εμπλοκές και παραβιάσεις του
εθνικού εναέριου χώρου.

Συνολικά, παραβάσεις των FIR Αθήνας και Λευκωσίας έκαναν τα 20 από τα 28
τουρκικά F-16 που κινήθηκαν στην περιοχή, ενώ από ελληνικής πλευράς πήραν
μέρος στην άσκηση και στις αναχαιτίσεις περίπου 50 αεροσκάφη. Αξίζει να
σημειωθεί ότι πολλά τουρκικά αεροσκάφη ανεφοδιάστηκαν εν πτήσει από ιπτάμενα
τάνκερ που πετούσαν μέσα στον εναέριο χώρο της Τουρκίας. Η άσκηση θα
συνεχιστεί μέχρι την Πέμπτη.

Βαρύ κλίμα

Εν τω μεταξύ, βαρύ κλίμα έχει διαμορφωθεί στις σχέσεις Λευκωσίας και Λονδίνου,
με αφορμή την απουσία του Βρετανού ύπατου αρμοστή κ. Κλέι από τις εκδηλώσεις
για την επέτειο της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.

Από πλευράς του, ο Βρετανός ύπατος αρμοστής διαβεβαίωσε ότι ουδέν πρόβλημα
υπάρχει στις σχέσεις των δύο χωρών, τονίζοντας πως η κυπριακή κυβέρνηση
ενημερώθηκε προ τριών εβδομάδων για το γεγονός ότι θα απουσίαζε. Ο κ. Κλέι
είπε ακόμα ότι η στάση της χώρας του έναντι της Κύπρου δεν έχει αλλάξει.