Ο νέος νόμος «περί μεταμοσχεύσεων»

Από τον πρόεδρο του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου χειρουργό κ. Εμμανουήλ
Καλοκαιρινό, πήραμε την ακόλουθη επιστολή:

«Η ανταλλαγή απόψεων μεταξύ επιστημόνων αναγνωρισμένου κύρους πάνω σε σοβαρά
θέματα υγείας είναι και ευκταία και χρήσιμη.

Με αφορμή δημοσιεύματα εις την έγκριτη εφημερίδα σας για τον νέο νόμο “περί
μεταμοσχεύσεων ανθρωπίνων ιστών και οργάνων” των διακεκριμένων καθηγητών κ.κ.
Ιωάννη Βλαχογιάννη της Παθολογίας και Νεφρολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών και
του κ. Ιωάννη Παπαδημητρίου της Χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και
προέδρου της Ελληνικής Εταιρείας Μεταμοσχεύσεων, θεωρώ σαν πρόεδρος του ΠΙΣ
αναγκαίες ορισμένες επισημάνσεις.

Οι απόψεις του κ. Βλαχογιάννη εκφράζονται από τη θέση του προέδρου του
αρτισύστατου Εθνικού Συμβουλίου Μεταμοσχεύσεων που ήδη κατέχει αφενός και
αφετέρου “βάλλουν ευθέως και αδιακρίτως” κατά των “μεταμοσχευτών” εις τους
οποίους ο ίδιος δεν ανήκει, χωρίς βεβαίως να παραγνωρίζεται η μεγάλη αξία της
επιστημονικής του συνδρομής.

Ωστόσο η φθίνουσα πορεία των μεταμοσχεύσεων στον ελλαδικό χώρο έχει και
αφορμές και αίτια που επιβάλλουν σύμπνοια και συνεργασία για την ανάσχεσή τους
και αποκλείουν τους εξ οφίτσιο δογματισμούς.

Στους γενικότερους προβληματισμούς, για παράδειγμα, δεν κατανοούμε την εγγύηση
για συνεχή και απρόσκοπτη λειτουργία του Εθνικού Συμβουλίου Μεταμοσχεύσεων, τα
εννέα εκ των έντεκα μελών του οποίου εκλέγονται από τη συγκυριακή πολιτική
ηγεσία του υπουργείου Υγείας στην περίπτωση αλλαγής πολιτικού σχήματος ή ακόμη
και εσωτερικής “γραμμής πλεύσης” από νέο υπουργό της ίδιας κυβέρνησης όπως
συχνότατα συνέβη και συμβαίνει στη χώρα μας.

Επομένως ο κυβερνητικός “εναγκαλισμός” του νέου φορέα πέρα από τις επιτυχείς ή
όχι επιλογές προσώπων, δημιουργεί αμφιβολίες βιωσιμότητας του θεσμού οι οποίες
σε καμιά περίπτωση δεν προωθούν το σκοπούμενο αποτέλεσμα χωρίς την παραμικρή
αμφιβολία ότι αποτελεί τη συνισταμένη της επιθυμίας του ζήλου και του μόχθου
όλων μας.

Στο νέο νόμο υπάρχουν αναμφίβολα σημαντικές διατάξεις που βελτιώνουν και
εξομαλύνουν το πλαίσιο των μεταμοσχεύσεων όπως τα ελεγχόμενα πλέον ποσοστά
επιτυχιών ανά μεταμοσχευτικό κέντρο, αλλά και αοριστίες και ασάφειες ως προς
τους αναγκαίους οικονομικούς πόρους και πολλές ακόμη “ρυθμίσεις” που θα
συντελεστούν με μελλοντικές υπουργικές αποφάσεις κ.λπ.

Η παρατήρησή μας έγκειται στο ότι για μια ακόμη, πολλοστή φορά, η προπαρασκευή
ενός νομοθετήματος στις λεπτομερειακές, φαινομενικά, διατάξεις του, δεν μπορεί
να ξεπεράσει τις εγγενείς, για τον τόπο μας, βιασύνες και προχειρολογίες, που
τόσο ακριβά κόστισαν σε όλα τα επίπεδα του δημόσιου βίου.

Είχαμε όλοι ελπίσει ότι με τον ορυμαγδό ενημέρωσης στο πρόβλημα του AIDS, θα
είχε επιτευχθεί η συρρίκνωση του προβλήματος, αλλά, παραδόξως, εισπράττομε την
στατιστικά τεκμηριωμένη αυξητική του πορεία.

Επομένως τα “περί καταγραφής της βούλησης των ενηλίκων και ικανών” για τη
μεταθανάτια δωρεά οργάνων ή ιστών του σώματός των στην προσεχή, μετά διετία,
απογραφή του πληθυσμού, αποτελεί κραυγαλέο ευχολόγιο σε συνδυασμό με τον χρόνο
που απαιτείται για τη δομή και τη λειτουργία των περιφερειακών μεταμοσχευτικών
μονάδων και τη σύνδεσή τους με το Κεντρικό Όργανο μέσω των σύγχρονων
δυνατοτήτων της πληροφορικής.

Ανθρώπινο ειδικό δυναμικό και μέσα αποτελούν, επί του παρόντος, το ζητούμενο
και όχι το δεδομένο, σύμφωνα με την αισιόδοξη άποψη του καθηγητού κ.
Βλαχογιάννη. Το πρόγραμμα TAXIS που άρχισε εφαρμοζόμενο προ πενταετίας στις
ΣΔΟΥ και που ακόμη βρίσκεται στα “σπάργανα” επιβεβαιώνει του λόγου το ασφαλές.

Εύλογα όμως προκύπτει το ερώτημα: Τότε τι κάνουμε;

Με δεδομένη τη συμφωνία όλων μας πάνω στο κριτήριο του “εγκεφαλικού θανάτου”,
συγκαλούμε “πανστρατιά” των εμπλεκόμενων από επιστημονικής, νομικής,
θρησκευτικής (φιλοσοφικής) και κοινωνικής απόψεως στο θέμα των μεταμοσχεύσεων
χωρίς ιεραρχικές προκαταλήψεις και με μοναδικό γνώμονα τις άριστες συνθήκες
δοσοληψίας μοσχευμάτων με αποκλεισμό κάθε περίπτωσης εμπορευματοποίησης.

Αυτονόητο είναι βέβαια το προνόμιο και η ευθύνη συγκρότησης και υλοποίησης των
νομοθετημάτων από την κυβέρνηση, αλλά και αναμφίλεκτη η υποχρέωσή της να
συμβουλεύεται σε κρίσιμα θέματα πέραν των πολιτικών και τους θεσμικούς της
συμβούλους, όπως τα πανεπιστήμια, τα εξειδικευμένα επιστημονικά όργανα και τον
επίσημο σύμβουλο του υπουργείου Υγείας, Πρόνοιας, τον Πανελλήνιο Ιατρικό
Σύλλογο, διασφαλίζοντας έτσι πολύπλευρα το δημόσιο συμφέρον.

Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος προσκαλεί και παρακαλεί κάθε αρμόδιο και μέχρι
τότε εύχεται “την μάχαιραν εις την θήκην”».