Τεστ για την ασθένεια… Ίντερνετ

Οι εθισμένοι του Δικτύου δεν ξεκολλούν… με τίποτα από την οθόνη και πολλοί χρειάζονται ειδική θεραπεία

Ο εθισμός στο Ίντερνετ είναι σοβαρή ψυχική διαταραχή, την οποία όμως οι
περισσότεροι γιατροί ακόμα αγνοούν. Γι’ αυτό Αμερικανοί ειδικοί δημιούργησαν
το πρώτο ιατρικό τεστ για τη διάγνωση της πάθησης, η οποία πλήττει εκατομμύρια
χρήστες του Δικτύου.

Στόχος του τεστ είναι να διαχωρίσει τους χρήστες που εξαρτώνται από τους
υπολογιστές τους από αυτούς που δεν έχουν κανένα πρόβλημα να κλείσουν το
κομπιούτερ οποιαδήποτε στιγμή. Απώτερος σκοπός των ερευνητών είναι να
χαρακτηριστεί επίσημα ως πάθηση ο εθισμός στο Ίντερνετ, όπως συμβαίνει π.χ. με
τον αλκοολισμό.

«Ο εθισμός στο Ίντερνετ είναι ένα φαινόμενο το οποίο οι περισσότεροι γιατροί
αγνοούν και δεν είναι προετοιμασμένοι να θεραπεύσουν», εξηγεί η Κίμπερλι
Γιανγκ, Αμερικανίδα ψυχολόγος, ειδική στην πάθηση αυτή. Η εργασία της για το
θέμα δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα στο ιατρικό περιοδικό «Student British
Medical Journal». «Πολλοί γιατροί δεν την αναγνωρίζουν ως πραγματική διαταραχή».

Σύμφωνα με τις έρευνες, το κλειδί για τον εθισμό στο Ίντερνετ είναι η έλξη των
χρηστών από την ανωνυμία που προσφέρει το Δίκτυο, λέει η δρ Γιανγκ. Η ανωνυμία
είναι αυτή που χαρίζει στους χρήστες μια διέξοδο από τα προβλήματα στην
προσωπική τους ζωή, στις σχέσεις τους με τους άλλους και από το στρες. Αυτό
όμως είναι και το πιο επικίνδυνο χαρακτηριστικό της ανωνυμίας: η ενθάρρυνση μη
κοινωνικά αποδεκτής συμπεριφοράς, όπως η ανάπτυξη σεξουαλικά επιθετικής οnline
προσωπικότητας ή η αντιγραφή στον υπολογιστή παράνομων φωτογραφιών, π.χ. με
θέματα παιδικής πορνογραφίας.

«Κυβερνοσέξ» – «κυβερνοσχέσεις»

Ένα από τα πιο συνηθισμένα είδη εθισμού στο Ίντερνετ είναι το «κυβερνοσέξ» και
οι «κυβερνοσχέσεις», όταν δηλαδή το άτομο δεν μπορεί να ελέγξει την έλξη του
για το κυβερνοπορνό ή μια ρομαντική σχέση online. Άλλα προβλήματα είναι ο
εθισμός στα online παιχνίδια, όπως στο Doom ή στην πασιέντζα, καθώς και ο
εθισμός στους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς.

Το τεστ του εθισμού, σχεδιασμένο από τη δρα Γιανγκ, βοηθό καθηγητή στο
Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ, είναι βασισμένο στον επίσημο ιατρικό ορισμό για
τον εθισμό στον τζόγο που χρησιμοποιείται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το
χρησιμοποιεί για να θεραπεύσει ασθενείς στο Κέντρο για τον Online Εθισμό, που
λειτουργεί εδώ και πέντε χρόνια στο Μπράντφορντ της Πενσυλβανίας. Το Κέντρο
προσφέρει στους πάσχοντες συμβουλευτική αγωγή μέσω email και chat με στόχο να
μειώσει την εξάρτησή τους από το Ίντερνετ. Η δρ Γιανγκ πιστεύει ότι η μέθοδος
της online θεραπείας είναι η κατάλληλη για τις περιπτώσεις αυτές, γιατί είναι
ο πιο γρήγορος τρόπος να έρθει κανείς σε επαφή με τον περιορισμένο αριθμό
ειδικών που υπάρχουν στην Αμερική, αλλά και προσφέρει τη δυνατότητα στους
«ασθενείς» να εξερευνήσουν τα συναισθήματά τους με περισσότερη ειλικρίνεια.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, περίπου το 6% των online χρηστών είναι
εθισμένοι, αλλά οι περισσότεροι δεν μπορούν να βρουν τρόπους θεραπείας.

Η αγωγή

Στην αρχή της αγωγής, που ακολουθούν οι ειδικοί του Κέντρου, το ζητούμενο
είναι ο χρήστης να κατανοήσει τη συμπεριφορά του. «Εξετάζουμε τις προσδοκίες
που έχει κάποιος από το Ίντερνετ και μαθαίνουμε τον τρόπο να αντιμετωπίζουμε
την κατάσταση, αντί να το χρησιμοποιούμε ως μέσο διαφυγής. Περίπου το 38% όσων
έρχονται σε μένα διατηρούν “κυβερνοσχέσεις”. Όσοι είναι παντρεμένοι
χρειάζονται βοήθεια από ειδικό για θέματα γάμου».

Η Αμερικανίδα γιατρός προσθέτει ότι η διαταραχή αυτή είναι παρόμοια με τον
εθισμό στα παιχνίδια τζόγου, καθώς πρόκειται για «απώλεια ελέγχου μιας
παρόρμησης». Όσοι υποφέρουν από εθισμό στο Ίντερνετ, παραπονιούνται συχνά για
έλλειψη ύπνου, πόνο στην πλάτη και απώλεια της αίσθησης του χρόνου.

Η έρευνα της δρος Γιανγκ ενισχύεται από ανάλογα συμπεράσματα που είχαν βγει
από μελέτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον περασμένο μήνα. Σύμφωνα με αυτά, όποιος
σερφάρει στο Δίκτυο περισσότερες από τέσσερις ώρες τον μήνα δημιουργεί υψηλά
επίπεδα ντοπαμίνης στον εγκέφαλο, μια χημική ουσία που μοιάζει με την
αδρεναλίνη και υπάρχει σε μεγάλες ποσότητες στους εθισμένους στον τζόγο.

Η μελέτη της Ε.Ε. προβλέπει ότι 400.000 Βρετανοί θα παρουσιάσουν συμπτώματα
εθισμού στο Ίντερνετ την επόμενη δεκαετία και προειδοποιούν ότι το πρόβλημα
συχνά ξεκινά στο πανεπιστήμιο, όπου ένας στους 10 Βρετανούς φοιτητές
χρησιμοποιεί το Δίκτυο 229 λεπτά τη μέρα, κατά μέσο όρο. Το τυπικό παράδειγμα
ενός εθισμένου Βρετανού στο Ίντερνετ αφορά έναν άντρα ή γυναίκα κοντά στα 30,
με υψηλό μορφωτικό επίπεδο και κοινωνικά εσωστρεφή. Πάντως στη Βρετανία δεν
υπάρχει εξειδικευμένο κέντρο θεραπείας του εθισμού στο Δίκτυο. Οι γιατροί το
αντιμετωπίζουν όπως τις αντίστοιχες διαταραχές για τα ψώνια και τον τζόγο.

Online διευθύνσεις:

*http://www.netaddiction.com –
Εικονική κλινική του Κέντρου για τον Online Εθισμό.

*http://www.onelist.com/community/1AInternetAddiction
– online ομάδα υποστήριξης για εθισμένους στο Ίντερνετ.

*http://web20.mindlink.net/htc/4­1.html
– προσφέρει υποστήριξη στις «κυβερνοχήρες», όσους δηλαδή αισθάνονται
παραμελημένοι από τους συντρόφους τους, λόγω του εθισμού τους στο Ίντερνετ.

ΤΕΣΤ:

Είστε εθισμένοι στο Διαδίκτυο;

Αν απαντήσετε «ναι» σε περισσότερες από πέντε ερωτήσεις, είστε εθισμένοι
στο Ίντερνετ.

1) Σκέπτεστε συχνά για την πιο πρόσφατη ή την επόμενη περιήγησή σας στο Δίκτυο;

2) Χρειάζεστε ολοένα και περισσότερο χρόνο on-line για να αισθάνεστε ικανοποίηση;

3) Έχετε επιχειρήσει στο παρελθόν χωρίς επιτυχία να ελέγξετε, να μειώσετε ή
να σταματήσετε τη χρήση του Ίντερνετ;

4) Σας χαλά η διάθεση, παθαίνετε κατάθλιψη ή εκνευρίζεστε όταν μειώνεται ο
χρόνος που περνάτε στο Δίκτυο;

5) Μένετε οn-line περισσότερη ώρα από ό,τι αρχικά σκοπεύατε;

6) Έχετε διακινδυνεύσει την απώλεια μιας σημαντικής σχέσης, δουλειάς ή
άλλης ευκαιρίας λόγω του Ίντερνετ;

7) Έχετε πει ψέματα σε συγγενείς, θεραπευτές ή άλλους για να κρύψετε τον
χρόνο που καταναλώνετε στο Ίντερνετ;

8) Χρησιμοποιείτε το Ίντερνετ ως μέσο διαφυγής ή ανακούφισης από
προβλήματα, όπως ενοχή, στρες ή κατάθλιψη;