«Στ’ αριστερά μου δεν βλέπω κανέναν»

«Αν δεν ήταν το ΒΑΝ, τώρα θα ήμασταν πρώτο θέμα στις εφημερίδες», είπε έντονα
δυσαρεστημένος ο Κώστας Σημίτης στο προεδρείο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, που
τον επισκέφθηκε το μεσημέρι της περασμένης Τετάρτης στο γραφείο του, στο
Μέγαρο Μαξίμου.

Είχε προηγηθεί το θρίλερ με την ονομαστική ψηφοφορία στη Βουλή για τη
μετοχοποίηση της ΕΥΔΑΠ, όπου οι «λοχίες» της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ
Κώστας Γείτονας και Σωκράτης Κοσμίδης είχαν κάνει αγώνα δρόμου για να
συγκεντρώσουν τον μαγικό αριθμό «51», που ήταν απαραίτητος για να περάσει το
νομοσχέδιο. Μια προσπάθεια στην οποία είχαν μετάσχει και άλλοι παράγοντες της
Βουλής και στη διάρκεια της οποίας σημειώθηκαν διάφορα ευτράπελα, όπως αυτό
που συνέβη με τον Στέφανο Τζουμάκα.

Κάποια στιγμή που δεν τον εύρισκαν οι «λοχίες» ή δεν απαντούσε ο ίδιος,
ανέλαβε την πρωτοβουλία να του τηλεφωνήσει ένα κορυφαίο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ,
που έλκει την (κομματική) καταγωγή του από την προδικτατορική Ένωση Κέντρου.

­ Στέφανε, ελπίζω ότι θα έρθεις στη Βουλή να ψηφίσεις, είπε το συγκεκριμένο στέλεχος…

­ Σ’ εμένα το λες; Εγώ τόσα χρόνια πάλευα να καθαρίσω το κόμμα από την Ένωση
Κέντρου, απάντησε ο Τζουμάκας, σκασμένος στα γέλια…

Δυσφορία

Κώστας Σημίτης. Η ιστορία του χάλασε το κέφι από τις θετικές δημοσκοπήσεις

Ό, τι συνέβη όμως τη νύχτα της Τρίτης και το μεσημέρι της Τετάρτης στη Βουλή,
δεν ήταν καθόλου τα γέλια. Αντίθετα, πάγωσε τα χαμόγελα και έδιωξε την ευφορία
που είχε καταλάβει το Μέγαρο Μαξίμου, όπου είχαν φτάσει ήδη τα πρώτα ανεπίσημα
αποτελέσματα των δύο δημοσκοπήσεων που είχαν μόλις ολοκληρωθεί.

Η μνήμη όλων γύρισε μερικούς μήνες πριν, τότε που η εσωκομματική αντιπολίτευση
του ΠΑΣΟΚ έθετε ζητήματα αλλαγής φυσιογνωμίας του κόμματος και εμφανιζόταν ως
θεματοφύλακας του ιδεολογικοπολιτικού ιστορικού παρελθόντος του ΠΑΣΟΚ. Τα
γεγονότα ήταν γνωστά: με αποκορύφωμα την κρίση της 1ης Νοεμβρίου 1998, όταν η
εσωκομματική αντιπολίτευση απείλησε ευθέως την παρουσία της κυβέρνησης στην
εξουσία, οι μήνες που ακολούθησαν έως το 5ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ τον Μάρτιο του
1999 ήταν μήνες έντονης κριτικής αντιπαράθεσης προς την κυβέρνηση. Μετά το
Συνέδριο οι τόνοι έπεσαν και πολλοί πίστεψαν, μεσολαβούντος και του
αποτελέσματος των ευρωεκλογών, ότι τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ που περιγράφονται ως
εσωκομματική αντιπολίτευση θα επανασυσπειρώνονταν, μπροστά στη διαφαινόμενη
ήττα από τη Νέα Δημοκρατία.

Το περίμενε

Ωστόσο, τα γεγονότα με το νομοσχέδιο της ΕΥΔΑΠ ήρθαν να επιβεβαιώσουν εκείνους
που υποστήριζαν ότι «το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ έχει να κάνει με το εσωτερικό του,
και όχι με την υπόλοιπη αντιπολίτευση». Η άποψη αυτή είναι και του
Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη, που λέγεται ότι «διέβλεπε» κίνηση από την πλευρά
της εσωκομματικής αντιπολίτευσης και την συνέδεε ­ αναφέρουν συνεργάτες του ­
«στο θετικό κλίμα που έχει διαμορφωθεί στην κοινωνία για την κυβέρνηση, εξ
αιτίας των πρωτοβουλιών που έχει αναλάβει». Το ερώτημα τώρα που υπάρχει και
απασχολεί τόσο τον Πρωθυπουργό όσο και την ηγετική ομάδα του ΠΑΣΟΚ, είναι
«ποια θα είναι η συνέχεια» και «τι μορφή θα λάβει αυτή η συνέχεια», με αφορμή
το γεγονός ότι αρχίζει πλέον η ολομέλεια της Βουλής και μέχρι τις εκλογές, που
όλοι συμφωνούν ότι θα γίνουν τον Μάρτιο, απομένουν μόλις έξι μήνες.

Αναστ. Πεπονής: «Το ’77 δεν με ήθελαν, γιατί με θεωρούσαν δεξιό»

(Υπάρχει βέβαια και η αισιόδοξη εκδοχή, πως ό,τι συνέβη με την ΕΥΔΑΠ έχει να
κάνει με τη συνδικαλιστική έκφραση των εργαζομένων στην επιχείρηση, που
θεωρείται ότι αποτελεί το «προπύργιο» των ερεισμάτων του ΠΑΣΟΚ στο
συνδικαλιστικό κίνημα των ΔΕΚΟ). Η πραγματικότητα αυτή, που δεν είναι άγνωστη
στην Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ, ήταν που έκανε ευκολότερη την υιοθέτηση των θέσεων των
εργαζομένων κατά της μετοχοποίησης της ΕΥΔΑΠ από περισσότερα στελέχη και
βουλευτές του κόμματος.

Το μόνο σίγουρο αφορά τη στάση του στενού πυρήνα των υποστηρικτών του Άκη
Τσοχατζόπουλου, που συμμορφώνονται με την απόφαση του υπουργού Εθνικής Άμυνας
«να μη δημιουργήσει κανένα πρόβλημα μέχρι τις εκλογές». Όπως ανέφερε στενός
συνεργάτης του κ. Τσοχατζόπουλου «η άποψή μας είναι ότι το ΠΑΣΟΚ οφείλει,
απέναντι στην ιστορία του και απέναντι στα μέλη και τα στελέχη του, να
πορευθεί ενωμένο στις εκλογές, που είναι κρίσιμες και για την πορεία της
χώρας, και για το ίδιο το ΠΑΣΟΚ». Σε ερώτηση για το πώς εξηγείται αυτή η θέση,
με το γεγονός ότι 23 μέλη της Κεντρικής Επιτροπής που θεωρούνται ότι
πρόσκεινται στον κ. Τσοχατζόπουλο υπέγραψαν τη γνωστή ­ σκληρή ­ επιστολή για
την ΕΥΔΑΠ, δήλωσε: «Υπάρχουν και άλλα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής που δεν
υπέγραψαν την επιστολή, αλλά συμφωνούν με τις θέσεις του Άκη Τσοχατζόπουλου. Η
επιστολή δεν σημαίνει τίποτε περισσότερο από αυτό που πραγματικά ήταν: η
έκφραση δηλαδή μιας διαφωνίας, για ένα θέμα στο οποίο υπάρχει μια τελείως
διαφορετική άποψη από αυτήν της κυβέρνησης. Δεν σηματοδοτεί όμως την έναρξη
μιας εσωκομματικής αντιπαράθεσης. Το κυρίαρχο είναι ότι οφείλουμε να
πορευθούμε ενωμένοι στις εκλογές».

Στο πλαίσιο αυτό δεν πρέπει να θεωρείται άσχετη η σύμπλευση του κ.
Τσοχατζόπουλου με τον Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη στο θέμα των εσωκομματικών
εκλογών που έχουν προσδιοριστεί για τον ερχόμενο Δεκέμβριο. Ο κ.
Τσοχατζόπουλος είπε στην πρόσφατη συνεδρίαση του Εκτελεστικού Γραφείου «να το
δούμε (το θέμα της αναβολής των εκλογών)» και ο κ. Σημίτης επιφυλάχθηκε «για
να έχει κάποιες επαφές». Αυτό που δεν είπαν ούτε ο ένας ούτε ο άλλος ήταν ότι
τις επόμενες ημέρες θα έχουν μια κατ’ ιδίαν συνάντηση, στη διάρκεια της
οποίας, πλην των άλλων, θα συζητήσουν και το συγκεκριμένο θέμα, που απειλεί να
επαναφέρει τον πόλεμο των εσωκομματικών στρατών και πάλι στο προσκήνιο.

Η αντιπολίτευση

Άκης Τζοχατζόπουλος. Μέχρι τις εκλογές σύμπλευση με τον Πρωθυπουργό

Σε ό,τι αφορά πάντως τα στελέχη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ που
περιγράφονται ως «εσωκομματική αντιπολίτευση», δεν αφήνουν να διαφανεί τίποτε
σχετικά με τις μελλοντικές προθέσεις τους. Όπως ανέφερε ένας βουλευτής του
ΠΑΣΟΚ που κινείται στο κλίμα της λεγόμενης εσωκομματικής αντιπολίτευσης, «το
πρόβλημα δεν είναι δικό μας, είναι εκείνων που ξεφεύγουν κάθε μέρα και πιο
πολύ από τις αρχές και τη φυσιογνωμία του ΠΑΣΟΚ». Η ιδεολογικοποίηση της
τακτικής των στελεχών που ασκούν κριτική στην κυβέρνηση, είναι ένα σημείο που
επίσης απασχολεί τον πρωθυπουργό και το περιβάλλον του. Αν και από μια άποψη
αυτό θα μπορούσε να έχει θετική επίπτωση στη συνολική παρουσία του ΠΑΣΟΚ στις
εκλογές γιατί θα μπορούσε να λειτουργήσει ανασχετικά έναντι του ΔΗΚΚΙ, εν
τούτοις τα κορυφαία στελέχη του ΠΑΣΟΚ φοβούνται ότι περισσότερα θα είναι τα
πλην, από τα ενδεχόμενα θετικά στοιχεία μιας τέτοιας τακτικής. Ενδεικτική της
τάσης ιδεολογικοποίησης της εσωκομματικής αντιπολίτευσης είναι μια φράση του
πρώην υπουργού Αναστάσιου Πεπονή, που εκφράσθηκε στους διαδρόμους της Βουλής
την ημέρα της ψήφισης του νομοσχεδίου της ΕΥΔΑΠ. Είπε σε στελέχη που τον
ρωτούσαν για τη στάση του:

­ Το 1977, που ήταν να έρθω στο ΠΑΣΟΚ, δεν με ήθελαν γιατί με θεωρούσαν δεξιό.
Τώρα δεν βλέπω κανέναν στ’ αριστερά μου…