Πίτερ Μπερτ: ο επιθετικός Σκωτσέζος τραπεζίτης

Ο Πίτερ Μπερτ (αριστερά) και ο Γκέβιν Μάστερσον, διευθύνων σύμβουλος και γενικός διευθυντής της Μπανκ οφ Σκότλαντ αντίστοιχα, σχεδίασαν την προσφορά επιθετικής εξαγοράς της Νάτγουεστ

Την περασμένη εβδομάδα ο Πίτερ Μπερτ είχε αλλεπάλληλες συσκέψεις με τα στελέχη
της Κρεντί Σουΐς Φερστ Μπόστον. Σφυρηλατούσε τις τελευταίες λεπτομέρειες της
μεγαλύτερης προσφοράς επιθετικής εξαγοράς στη βρετανική ιστορία. Παρ’ όλα αυτά
ο Μπερτ, διευθύνων σύμβουλος της Μπανκ οφ Σκότλαντ, βρήκε χρόνο για να
εντοπίσει μια μικρότερου βεληνεκούς επιχειρηματική ευκαιρία. «Ένα ΑΤΜ και ένα
μικρό κατάστημα με δύο υπαλλήλους μπορούν να στήσουν μια πολύ σημαντική
επιχείρηση», είπε σε μια συνέντευξη αμέσως μετά την ανακοίνωση της προσφοράς
των 34,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά της Τράπεζας Νάτγουεστ.

Πρόκειται για αυτήν την προσοχή στη λεπτομέρεια που έδωσε στον Μπερτ ­ ο
οποίος βρίσκεται στη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της Μπανκ οφ Σκότλαντ τα
τελευταία τέσσερα χρόνια ­ τη φήμη του πιο έξυπνου τραπεζίτη της Βρετανίας. Το
διοικητικό συμβούλιο της Μπάρκλεϊς είχε τόσο πολύ εντυπωσιαστεί από τις
ικανότητές του που του προσέφερε δύο φορές στο παρελθόν τη θέση του
διευθύνοντος συμβούλου, μετά τη δραματική παραίτηση του Μάρτιν Τέιλορ στα τέλη
του 1998. Τη δεύτερη φορά που του προτάθηκε η θέση του Τέιλορ, ο Μπερτ είπε
στην Μπάρκλεϊς ότι θα την δεχθεί μόνον αν του δώσουν τη δυνατότητα να
οργανώσει μια προσπάθεια επιθετικής εξαγοράς της Μπανκ Οφ Σκότλαντ.

Όπως ήταν φυσικό η Μπάρκλεϊς αρνήθηκε αυτόν τον όρο. Ο Μπερτ επέστρεψε στο
προσκήνιο την περασμένη εβδομάδα με τάσεις εκδίκησης. Από οποιαδήποτε σκοπιά
και αν τη δει κανείς, η επιθετική προσφορά εξαγοράς της Νάτγουεστ που
εξαπέλυσε η Μπανκ οφ Σκότλαντ ήταν μια κίνηση που τάραξε τα νερά.

Ωστόσο, ο Μπερτ δεν έχει την εικόνα του αμείλικτου επιχειρηματία. Δεν χάνει
σχεδόν ποτέ την ψυχραιμία του, είναι ήπιος άνθρωπος και τον χαρακτηρίζει η
ελαφρά σκωτσέζικη προφορά του. Ενώ παίζει εκπληκτικό γκολφ ­ θα μπορούσε να
είναι επαγγελματίας ­ τα πάντα πάνω του δείχνουν ότι είναι ένας πετυχημένος
τραπεζικός μάνατζερ.

Παρά την άψογη συμπεριφορά του, μέχρι πριν από λίγους μήνες, ήταν μια από τις
πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες στη Σκωτία. Μπορεί οι τραπεζικές καινοτομίες
του να ξεσήκωναν πολλά σχόλια, ωστόσο, προχωρούσε σε κινήσεις που για άλλους
τραπεζίτες θα ήταν αυτοκαταστροφικές. Παράδειγμα; Πρότεινε τη σύνδεση της
Μπανκ οφ Σκότλαντ με τον Πατ Ρόμπερτσον, τον δεξιό Αμερικανό ευαγγελιστή. Η
προτεινόμενη συμμαχία αποσκοπούσε στην προώθηση των τραπεζικών προϊόντων της
Μπανκ οφ Σκότλαντ μέσω του χριστιανικού ραδιοφωνικού και τηλεοπτικού δικτύου
του Ρόμπερτσον, το οποίο παρακολουθούν περίπου 55 εκατομμύρια Αμερικανοί.

Η Τράπεζα επεδίωκε να αποκτήσει περίπου πέντε εκατομμύρια πελάτες σε τρία
χρόνια ­ ένας στόχος που θα διπλασίαζε την πελατειακή βάση της. Παρ’ όλα αυτά,
η προσπάθεια εξελίχθηκε σε καταστροφή για τις δημόσιες σχέσεις της Τράπεζας: ο
Ρόμπερτσον δήλωσε ότι η Σκωτία ήταν ένας «σκοτεινός τόπος» γεμάτος από
ομοφυλόφιλους. Ενώσεις ομοφυλοφίλων της Σκωτίας ξεκίνησαν μια μεγάλη καμπάνια
ενάντια στην Τράπεζα. Στο τέλος, η καμπάνια αυτή έφερε αποτέλεσμα και ο Μπερτ
αναγκάστηκε να ακυρώσει τα σχέδιά του για συνεργασία με τον Ρόμπερτσον.

Ο Μπερτ, ωστόσο, ήταν περισσότερο τυχερός στην εφαρμογή ενός άλλου σχεδίου.
Την ανάληψη του μάνατζμεντ της Σέινσμπερι Μπανκ ­ Τράπεζα που ανήκει στην
ομώνυμη αλυσίδα σούπερ μάρκετ ­ από την Μπανκ οφ Σκότλαντ. Η δίχρονη
συνεργασία τους απέδωσε τεράστια έσοδα στην Μπανκ οφ Σκότλαντ, αφού μόνο από
τραπεζικές καταθέσεις είδε τα διαθέσιμά της κεφάλαια να αυξάνονται κατά δύο
δισεκατομμύρια στερλίνες.

Από την πληροφορική, στις Τράπεζες

Παρά την επιτυχία του στην τραπεζική βιομηχανία της Βρετανίας και μια καριέρα
που ξεπερνά τα 25 χρόνια στην Μπανκ οφ Σκότλαντ, ο Μπερτ δεν ξεκίνησε την
καριέρα του δουλεύοντας σε κάποια Τράπεζα. Γιος ενός Σκωτσέζου διευθυντή
επιχείρησης, γεννήθηκε στην Κένυα πριν από 55 χρόνια και έζησε εκεί μέχρι την
ηλικία των 11. Αφού αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο Σεν Άντριους, πήρε μάστερ
στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (ΜΒΑ) και στην Πολιτική Οικονομία από το
Πανεπιστήμιο της Πενσυλβανίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ακόμη και η πρώτη του
επαγγελματική επιλογή δείχνει ότι έβλεπε μπροστά. Ο νεαρός Μπερτ πήγε στην
Καλιφόρνια για να δουλέψει ως αναλυτής πληροφορικών συστημάτων στην εταιρεία
Χιούλετ Πάκαρντ. Στη συνέχεια γύρισε στη Σκωτία προκειμένου να στήσει τη δική
του επιχείρηση πληροφορικής. «Εκείνη την εποχή αν ξεστόμιζες τη λέξη
“λογισμικό” (software) οι άνθρωποι πίστευαν ότι φορούσες γυναικεία εσώρουχα»,
θυμάται αστειευόμενος.

Πέρασε τρείς μήνες στη νέα του επιχείρηση και το 1975 προσελήφθη από την Μπανκ
οφ Σκότλαντ ως βοηθός διευθυντή ­ μια επαγγελματική εμπειρία που καθόρισε το
στυλ μάνατζμεντ που εφάρμοσε στη συνέχεια. Παρά το γεγονός ότι οι απώλειες
θέσεων εργασίας στη Νάτγουεστ θα ανέλθουν «σε μερικές χιλιάδες», αν η
προσπάθεια επιθετικής εξαγοράς στεφθεί με επιτυχία, θα υπάρξουν μαζικές
απολύσεις. Αντιθέτως, θα γίνει προσπάθεια να διατηρηθούν όσο το δυνατόν
περισσότερες θέσεις εργασίας, λέει ο Μπερτ. Για τον ίδιο, η μεταμόρφωση μια
εμπορικής Τράπεζας «είναι σαν σβήνεις τα φώτα σε ένα δωμάτιο και να ψάχνεις να
βρεις χαρτονομίσματα».

Το σχέδια της Νάτγουεστ για βελτίωση των οικονομικών της μέσω της εξαγοράς της
ασφαλιστικής εταιρείας Λίγκαλ εντ Τζένεραλ είναι, σύμφωνα με τον Μπερτ,
λανθασμένη στρατηγική επειδή θα διαμελίσει το μάνατζμεντ της Τράπεζας. «Η
Λίγκαλ εντ Τζενεραλ είναι μια καλή επιχείρηση, αλλά τα βασικά προβλήματα της
Νάτγουεστ παραμένουν. Δεν τα έχει επιλύσει. Είναι σαν να βρίσκεις ένα
προβληματικό σημείο στον μπροστινό τοίχο του σπιτιού σου και να λες ότι η λύση
είναι να χτίσεις έναν καινούργιο τοίχο. Δεν είναι έτσι. Η λύση είναι να
επισκευάσεις μόνο το σημείο που έχει σαπίσει».

Υπόσχεται εξυγίανση

Η Μπανκ οφ Σκότλαντ ελπίζει ότι θα καταφέρει να πείσει τους μετόχους της
Νάτγουεστ δίνοντας έμφαση στις τραπεζικές ικανότητές της και πείθοντας ότι θα
εξυγιάνει όλες τις θυγατρικές επιχειρήσεις της. Η καριέρα του Μπερτ στη
βιομηχανία πληροφορικής θα του δώσει κύρος τη στιγμή που όλη η τραπεζική
βιομηχανία αγκαλιάζει την πληροφορική. Ο Μπερτ δίνει μεγάλο βάρος στη σημασία
αυτού που αποκαλεί «πολυκαναλική» τραπεζική εξυπηρέτηση ­ με άλλα λόγια, να
δώσει τη δυνατότητα στους πελάτες του να εκτελούν συναλλαγές μέσω του
τηλεφώνου, του Διαδικτύου Ίντερνετ αλλά και μέσω των παραδοσιακών τρόπων.

«Η τραπεζική βιομηχανία αλλάζει δραματικά. Πιστεύουμε ότι οι επιτυχημένες
Τράπεζες θα είναι αυτές που θα επικεντρωθούν στα πλεονεκτήματά τους, όπως το
χαμηλό κόστος, και θα αγκαλιάσουν τη νέα τεχνολογία και τη δυνατότητα
πολυκαναλικής εξυπηρέτησης που προσφέρει. Το 1959, η Μπανκ οφ Σκότλαντ ήταν η
πρώτη που εγκατέστησε ηλεκτρονικό υπολογιστή. Ωστόσο, ο βασικός στόχος της
εξαγοράς της Νάτγουεστ είναι η περικοπή του κόστους. Η Μπανκ οφ Σκότλαντ
σκοπεύει να διατηρήσει τα υποκαταστήματα της Νάτγουεστ στον Νότο, αλλά να
ενοποιήσει όλες τις κεντρικές λειτουργίες της Τράπεζας με τις δικές της.

Μεγαλύτερη σημασία για τους πελάτες έχουν τα σχέδιά της για το κλείσιμο των
μεγάλων υποκαταστημάτων της Νάτγουεστ και την αντικατάστασή τους με μικρές
«θυρίδες». Είναι το κατάστημα με τους δύο υπαλλήλους και το ένα ΑΤΜ για το
οποίο έλεγε ο Μπερτ.

«Κανείς δεν θέλει πλέον να σπαταλά τον χρόνο του σε μια ουρά με άλλους πενήντα
πελάτες μπροστά του. Η αύξηση του αριθμού των μικρών καταστημάτων είναι η
λύση. Αυτό που η Μπανκ οφ Σκότλαντ σχεδιάζει να κάνει είναι η μείωση του
φυσικού μεγέθους των καταστημάτων».