Ο χρυσός ξανακερδίζει τη λάμψη του

Πανηγυρισμούς έφερε στην ­ επί πολλούς μήνες καταπιεσμένη ­ αγορά πολυτίμων μετάλλων η απόφαση των κεντρικών τραπεζών της Ευρώπης να περιορίσουν τις πωλήσεις χρυσού

Οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρώπης συμφώνησαν την περασμένη Κυριακή να
περιορίσουν τις ετήσιες πωλήσεις των αποθεμάτων τους σβήνοντας τους φόβους για
την κατάρρευση της αγοράς του πολύτιμου μετάλλου. Η κίνησή τους ­ που σε
μεγάλο βαθμό θυμίζει απόφαση του ΟΠΕΚ για την περικοπή της παραγωγής
πετρελαίου ­ δεν είναι εύκολο να εξηγηθεί για ποιο λόγο δεν έγινε νωρίτερα.
Από το 1996, όταν οι φόβοι για μαζικές πωλήσεις χρυσού από κεντρικές τράπεζες
φούντωναν πιέζοντας τις τιμές, ο χρυσός έχασε περίπου το 40% της αξίας του.
Και το παράδοξο είναι ότι από αυτήν την πτώση έχασαν μεγάλο μέρος της αξίας
τους και τα αποθέματα χρυσού των κεντρικών τραπεζών.

Τουλάχιστον αυτή η καθυστερημένη κίνηση αποδείχθηκε αποτελεσματική. Η τιμή του
χρυσού ανέβηκε κατά 14 δολάρια τη Δευτέρα, ενώ την Τρίτη κέρδισε άλλα 22
δολάρια, κάνοντας πράξεις στην αγορά πολυτίμων μετάλλων της Νέας Υόρκης πάνω
από τα 300 δολάρια. Οι μετοχές των εταιρειών παραγωγής και εμπορίας χρυσού
απογειώθηκαν. Η μετοχή της Νιούμοντ Μάινινγκ έκανε τη Δευτέρα ένα άλμα 21%,
ενώ η μετοχή της Μπάρικ κέρδισε 16%, καλύπτοντας όλες τις απώλειες που
κατέγραψαν από τον περασμένο Μάιο.

Κανείς, πάντως, δεν μπορεί να ξέρει τι θα καταφέρει σε μακροπρόθεσμη βάση αυτή
η προσπάθεια διάσωσης της τιμής του χρυσού. Και αυτό διότι δεν δόθηκαν στη
δημοσιότητα λεπτομέρειες για το σχέδιο. Επιπλέον, οι αγοραστές μπορεί να
αρχίσουν να φεύγουν από την αγορά αντιδρώντας στην ταχύτατη άνοδο της τιμής
του χρυσού. Πολλοί αναλυτές πιστεύουν ότι αυτό θα συμβεί όταν η τιμή του
χρυσού σταθεροποιηθεί κοντά στα 300 δολάρια ανά ουγγιά.

Η περαιτέρω άνοδος της τιμής θα εξαρτηθεί από τον τρόπο που θα εφαρμοστεί η
συμφωνία των κεντρικών τραπεζιτών, από το πώς θα αντιδράσουν οι άλλες
κεντρικές τράπεζες και από το κατά πόσο η συμφωνία για τον περιορισμό του
δανεισμού χρυσού θα αποθαρρύνει τους κερδοσκόπους. «Ο δαίμονας κρύβεται στις
λεπτομέρειες του σχεδίου», λέει ο Πίτερ Μπομόντ, επικεφαλής του τμήματος της
αγοράς πολυτίμων μετάλλων στον επενδυτικό οίκο Βάρμπουργκ Ντίλον Ριντ. «Η
επίδραση της συμφωνίας δεν είναι ούτε ξεκάθαρη ούτε προβλέψιμη».

Παρ’ όλα αυτά, το σίγουρο είναι ότι η συμφωνία αποτελεί μια νίκη για τους
παραγωγούς χρυσού. Οι παραγωγοί κέρδισαν επίσης μια μάχη και απέναντι στο
Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το οποίο το περασμένο Σαββατοκύριακο ανακοίνωσε
ότι δεν πρόκειται να πουλήσει μεγάλο μέρος των αποθεμάτων του στην αγορά για
να εξασφαλίσει κεφάλαια οικονομικής διάσωσης χωρών του Τρίτου Κόσμου.

Οι παραγωγοί χρυσού οργανώθηκαν προκειμένου να μπλοκάρουν την πώληση χρυσού
από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ενώ ζητούσαν την πραγματοποίηση πωλήσεων
από τις κεντρικές τράπεζες μέσω μια ομαλής διαδικασίας που δεν θα προκαλούσε
προβλήματα στην αγορά.

«Πρόκειται για μια συντονισμένη προσπάθεια να ελεγχθεί η εισροή του χρυσού των
κεντρικών τραπεζών στην αγορά και κανείς δεν μπορεί να υποτιμήσει τη δύναμη
αυτής της συμφωνίας», προσθέτει ο Μπομόντ. «Πρόκειται για μια σημαντική
μεταβολή στην αγορά χρυσού».

Η πτώση και η άνοδος

Για πολλά χρόνια η τιμή του χρυσού πιεζόταν από την απειλή πωλήσεων από την
μια ή την άλλη κεντρική τράπεζα. «Οι πωλήσεις χρυσού από τις κεντρικές
τράπεζες δεν ήταν το πρόβλημα», λέει ο Τζορτζ Μίλινγκ-Στάνλι, διευθυντής του
Παγκοσμίου Συμβουλίου Χρυσού, του οργάνου που εκπροσωπεί τους μεγαλύτερους
παραγωγούς χρυσού στον κόσμο. «Το πρόβλημα ήταν η προσδοκίες για τις
περιπτώσεις που θα είχαν οι πωλήσεις χρυσού».

Οι κεντρικές τράπεζες πούλησαν από το 1989 μέχρι σήμερα 2.053 τόνους χρυσού,
ποσότητα που ισούται με τη συνολική περυσινή παραγωγή η οποία προέρχεται από
εξόρυξη, ανακύκλωση και πωλήσεις από κεντρικές τράπεζες, σύμφωνα με την Γκολντ
Φιλντς Μίνεραλ Σέρβισις, μια λονδρέζικη εταιρεία αναλύσεων της αγοράς
πολύτιμων μετάλλων. Η χαριστική βολή για την αγορά χρυσού ήρθε τον Μάιο, όταν
η κεντρική τράπεζα της Βρετανίας ανακοίνωσε πως θα πουλήσει 415 τόνους χρυσού.
Η τιμή του πολύτιμου μετάλλου έπεσε εκείνη την ημέρα επτά δολάρια.

Η συμφωνία που ανακοινώθηκε την Κυριακή το βράδυ, κατά τη διάρκεια της
εξαμηνιαίας συνόδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας
Τράπεζας στην Ουάσιγκτον, οι 15 κεντρικές τράπεζες δεσμεύτηκαν να περιορίσουν
τις ετήσιες πωλήσεις του χρυσού στους 400 τόνους, ή το 10% της συνολικής
προσφοράς για τα επόμενα πέντε χρόνια. Αυτό σημαίνει μια μέση ποσότητα 315
τόνων καθαρών ετήσιων πωλήσεων τα τελευταία δέκα χρόνια ­ πωλήσεις μείον
αγορές ­ από όλες τις κυβερνήσεις και τους οργανισμούς τους, όπως το Διεθνές
Νομισματικό Ταμείο.

Οι 2.000 τόνοι που προβλέπει η συμφωνία για τα επόμενα πέντε χρόνια
περιλαμβάνουν τους 1.300 τόνους που σκοπεύουν να πουλήσουν οι Ελβετοί και τους
365 που πρόκειται να πουλήσει η Τράπεζα της Αγγλίας για να ολοκληρώσει το
σχέδιο που έχει ανακοινώσει. Κατά συνέπεια ελάχιστες είναι οι ποσότητες που
μπορούν να πουληθούν από άλλες κεντρικές τράπεζες, περιλαμβανομένης της
Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ­ η οποία αντιπροσωπεύει τις 11 χώρες που
υιοθέτησαν το ευρώ ­, την Εθνική Τράπεζα της Ελβετίας και την Τράπεζα της Αγγλίας.

Φραγμοί στους κερδοσκόπους

Οι κεντρικές τράπεζες δεσμεύτηκαν, επίσης, ότι θα περιορίσουν τον δανεισμό
χρυσού. Οι κερδοσκόποι, οι οποίοι σε γενικές γραμμές πωλούν χρυσό τον οποίο
έχουν προηγουμένως δανειστεί και βγάζουν κέρδος από την διολίσθηση της τιμής
του αγοράζοντάς τον σε χαμηλότερα επίπεδα, πρέπει να δανείζονται χρυσό.
Παράλληλα, οι παραγωγοί χρυσού δανείζονται χρυσό προκειμένου να «κλειδώνουν»
τις τιμές και να καλύπτονται από το ενδεχόμενο πτώσης της τιμής του. Οι
συναλλαγές που εκτελούσαν τους τελευταίους δύο μήνες κερδοσκόποι και παραγωγοί
δημιούργησαν ισχυρές πιέσεις στην τιμή του πολύτιμου μετάλλου. Το βασικό
ερώτημα είναι σε ποιο επίπεδο θα βρεθεί μακροπρόθεσμα η τιμή του χρυσού. Η
απάντηση εξαρτάται από τον τρόπο που θα αντιδράσουν οι άλλες κεντρικές
τράπεζες, οι κερδοσκόποι και οι παραγωγοί χρυσού. Ο Φίλιπ Κλάπβικ, γενικός
διευθυντής της εταιρείας αναλύσεων Γκολντ Φιλντς Μίνεραλ Σέρβισις είπε ότι η
αρχική πρόβλεψη της εταιρείας του για το επίπεδο μεταξύ 240 και 270 δολαρίων
έχει ήδη διασπαστεί. Τόνισε όμως ότι αν η αβεβαιότητα των επενδυτών σχετικά με
τις πωλήσεις χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες «ήταν το μοναδικό εμπόδιο για
την αγορά, τότε η τιμή θα είχε ανέβει πολύ περισσότερο τις πρώτες ημέρες της εβδομάδας».

Αν η Ρωσία, η Βενεζουέλα και άλλοι μεγάλοι ιδιοκτήτες χρυσού ­ οι οποίοι δεν
δεσμεύονται από τη συμφωνία ­ προχωρήσουν σε πωλήσεις τώρα που η τιμή
ανεβαίνει τότε θα προκαλέσουν αναταράξεις στην αγορά. Ο Κέβιν Κρισπ,
αντιπρόεδρος και αναλυτής της αγοράς πολυτίμων μετάλλων του οίκου Τζέι Πι
Μόργκαν στο Λονδίνο τόνισε: «Υπάρχει μια πλειάδα κεντρικών τραπεζών που δεν
δεσμεύονται από τη συμφωνία. Αναρωτιέμαι τι θα κάνουν».

Η κατά 5% άνοδος της τιμής του χρυσού την εβδομάδα πριν από την ανακοίνωση της
συμφωνίας μπορεί να εξηγηθεί από την αλλαγή των θέσεων των κερδοσκόπων οι
οποίοι προσπάθησαν να κατοχυρώσουν τα κέρδη ή να περιορίσουν τις ζημίες τους.
Η κούρσα εκείνης της εβδομάδας ήταν αποτέλεσμα της μεγάλης ζήτησης που
εκδηλώθηκε για τους 25 τόνους χρυσού που έβγαλε στο σφυρί η Τράπεζα της Αγγλίας.