Λίγα ψίχουλα για τους φτωχούς

Τα βιομηχανικά κράτη, έπειτα από πολύχρονες διαφωνίες, συμφώνησαν επιτέλους
να βοηθήσουν τις φτωχές χώρες στον κόσμο να απαλλαγούν από τα δυσβάσταχτα χρέη
τους προς τα διεθνή οικονομικά ιδρύματα.

Φιλόδοξο σχέδιο. Θα χαριστούν χρέη, αλλά οι κάτοικοι των φτωχών χωρών δεν θα καταλάβουν τη διαφορά

Εφαρμόζοντας την απόφαση που είχε λάβει η ομάδα G-7 το καλοκαίρι στην Κολωνία,
ο πρόεδρος Κλίντον δήλωσε έτοιμος να χαρίσει τα χρέη προς τις ΗΠΑ από τις
φτωχές χώρες του κόσμου, με δεδομένο ότι τα χρήματα αυτά θα πάνε στον αγώνα
εναντίον της φτώχειας.

Το 100%

«Ενημέρωσα την κυβέρνηση προκειμένου να καταστεί δυνατόν να χαριστεί το 100%
των χρεών από αυτές τις χώρες, είπε ο Αμερικανός πρόεδρος μιλώντας στους
οικονομικά ισχυρούς της Γης.

«Δεν νομίζω πως υπάρχει κάποιος που να συμφωνεί στην ιδέα ότι αυτά τα κράτη
που είναι τόσο φτωχά, θα πρέπει να παραμείνουν έτσι για πάντα», είπε ο
πρόεδρος Κλίντον στο ετήσιο συνέδριο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της
Παγκόσμιας Τράπεζας, στην Ουάσιγκτον. Όπως είπε, ορισμένες χώρες δεν θα πρέπει
να μπαίνουν στο δίλημμα αν θα πρέπει να προχωρήσουν στην αποπληρωμή των τόκων
του δανείου τους ή να επενδύσουν στην υγεία των παιδιών και στη μόρφωση».

Έξι δισ.

Το συνολικό χρέος των φτωχών χωρών προς τις ΗΠΑ είναι έξι δισεκατομμύρια
δολάρια, μόλις το 3% του συνολικού ανοίγματος. Περισσότερες από τις μισές
χώρες όπως η Μοζαμβίκη, είναι υπερχρεωμένες σε διεθνείς οργανισμούς όπως το
Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και πολλοί είναι εκείνοι που αναμένουν να
ακολουθήσει το παράδειγμα των ΗΠΑ και να προχωρήσει σε παραγραφή των χρεών. Η
πρόταση Κλίντον θα δώσει την ευκαιρία στις φτωχές χώρες να διαθέσουν τα ποσά
που πήγαιναν στην αποπληρωμή του χρέους τους στη χρηματοδότηση ανέγερσης
σχολικών κτιρίων και κλινικών, επιστρέφοντας στον δρόμο της ανάπτυξης. Αυτό
φυσικά αν η χειρονομία δεν συνοδεύεται με τη διακοπή της βοήθειας για την
ανάπτυξη των χωρών αυτών.

Το ένα τρίτο

Η πρόταση Κλίντον ήρθε ύστερα από συμφωνία που επιτεύχθηκε με το ΔΝΤ και την
Παγκόσμια Τράπεζα για βελτίωση των όρων αποπληρωμής στο 40% των φτωχότερων
κρατών στον κόσμο. Οι υπερχρεωμένες φτωχές χώρες έτσι, θα δουν να περικόπτεται
κάπου το ένα τρίτο από το δυσβάστακτο χρέος των 214 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Με το φιλόδοξο αυτό σχέδιο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ πιστεύει πως θα ευνοήσει
περίπου 430 εκατομμύρια κατοίκους των υπερχρεωμένων φτωχών χωρών. Και όπως
είπε, έχει ζητήσει από το Κογκρέσο να εγκρίνει τη χορήγηση ενός
δισεκατομμυρίου δολαρίων, που θα αποτελεί την αμερικανική συνεισφορά στο
πρόγραμμα παραγραφής των χρεών αυτών.

Και χρυσός

Περίπου το μισό από το σύνολο του χρέους οφείλεται σε κυβερνήσεις όπως της
Ιαπωνίας, της Βρετανίας, των ΗΠΑ, του Καναδά, της Γαλλίας, της Γερμανίας και
της Ιταλίας ­ των χωρών της ομάδας G-7 δηλαδή. Το μεγαλύτερο μέρος του
υπολοίπου είναι οφειλή προς την Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό
Ταμείο. Το ΔΝΤ συμφώνησε ήδη να διαθέσει μέρος των αποθεμάτων του σε χρυσό για
το πρόγραμμα.

Μοζαμβίκη

Όταν ανακοινωθεί επίσημα αργότερα φέτος το πρόγραμμα ελαφρύνσεων, στη
Μοζαμβίκη για παράδειγμα, αυτό θα σημαίνει πως από το συνολικό χρέος των 108
εκατομμυρίων δολαρίων θα έχει απαλλαγεί μόλις από τα 12 εκατομμύρια δολάρια.
Δηλαδή και πάλι θα πληρώνει περισσότερα για την αποπληρωμή των χρεών της παρά
για την υγεία και την εκπαίδευση. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΝΤ, μια άλλη
αφρικανική χώρα, η Μπουρκίνα Φάσο, θα δει το χρέος της να μειώνεται από τα 55
εκατομμύρια δολάρια στα 33.

Το ακανθώδες πρόβλημα, είναι πως τα κράτη που θα ευνοηθούν με τις χαριστικές
διατάξεις για τα χρέη τους, θα υπόκεινται και πάλι στις αυστηρές διατάξεις του
Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα θα είναι εκείνα
που θα αποφασίσουν ποιες είναι οι χώρες που θα ευνοηθούν από την περικοπή του χρέους.

Έξι χρόνια

Ως τώρα για να περιληφθεί κάποια χώρα σε πρόγραμμα περικοπών του ΔΝΤ, έπρεπε
να ακολουθήσει ένα πρόγραμμα έξι χρόνων που της επιβαλλόταν. Τώρα θα μπορεί να
περιληφθεί στο πρόγραμμα, αφού επί τρία χρόνια επιδείξει υπακοή σε προγράμματα
περιστολής δαπανών, περικοπής του ελλείμματος στον προϋπολογισμό, απόλυτη
ευθυγράμμιση με την οικονομία της αγοράς και καλή διακυβέρνηση. Ως τώρα μόνο
τέσσερις χώρες έχουν κριθεί πως διαθέτουν τα κριτήρια για να περιληφθούν σε
πρόγραμμα περικοπής χρεών: η Βολιβία, η Ουγκάντα, η Γουιάνα και η Μοζαμβίκη.