ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Ποιος θα καλμάρει τους μεταδότες;

Ας μη ζητάμε τα αδύνατα. Θα ήταν υπερβολικό να περιμένουμε από τους
τηλεπαρουσιαστές να αναγγέλλουν τις καταστροφές (σεισμούς, αεροπορικά
ατυχήματα κ.τλ.) με ύφος Νορβηγού θαλασσόλυκου αντιμέτωπου με τα βόρεια κύματα.

Στον Νότο βρισκόμαστε και είναι φυσικό να μην μπορεί κανείς εύκολα να
συγκρατήσει αυτό που πάει να ξεχειλίσει από μέσα του, απειλώντας να τον
μουσκέψει ολόκληρο. Άλλο όμως αυτό και άλλο να γίνεται ο αγγελιαφόρος της
μικρής οθόνης το έκτυπο της συμφοράς.

Είδαμε πολλούς τέτοιους τις τελευταίες μέρες να προλαμβάνουν τον φόβο του
κοινού τους. Θεώρησαν χρέος τους να δείχνουν ταραγμένοι ή πανικόβλητοι σε μια
προσπάθεια να μοιραστούν τις συγκινήσεις καθενός. Από ανησυχία μήπως τους πουν
«ψυχρούς πληροφοριοδότες» έκριναν σκόπιμο να διαλύσουν τις υποψίες με το να
φανεί πως μόλις αναπήδησαν μέσα από κάποιες σκοτεινές σχισμές. Επιστρατεύοντας
πρώτα απ’ όλα τα παθήματα της φωνής τους που από βραχνιασμένη έπρεπε να γίνει
ραγισμένη και από ραγισμένη συντετριμμένη εντελώς.

Τηλεπαρουσιάστριες αδίκησαν το καλογραμμένο στόμα τους στραβώνοντάς το προς τα
κάτω και άλλες έγερναν στο πλάι το λαιμό ή ανεβοκατέβαζαν τα φρύδια τους
πασχίζοντας να αποδώσουν τους κραδασμούς των κρίσιμων στιγμών με κινήσεις
μαριονέτας σε υπερδιέγερση.

Ευτυχώς υπήρξαν και εξαιρέσεις. Ελάχιστοι ήταν αυτοί (όπως ο Δ. Γιαννακόπουλος
της ΕΤ1) οι οποίοι πραγματικά αγωνίστηκαν να περιμαζέψουν τους συναδέλφους
τους με τους οποίους υποτίθεται ότι θα έπρεπε να συντονίζονταν στην ίδια
γραμμή αυτοσυγκράτησης. Θα μου πείτε πώς είναι δυνατόν να μείνει κανείς
ψύχραιμος σε τέτοιο χαλασμό.

Εδώ όμως δεν μιλάμε για τα συναισθήματα που αναπόφευκτα κυρίευσαν την
τρανταγμένη πρωτεύουσα. Μιλάμε για τον επαγγελματία τον επιφορτισμένο να
ανακοινώσει σε όλους τα δυσάρεστα. Και στην περίπτωση αυτή δεν καταπολεμάς ένα
συναίσθημα (φόβος) ούτε με τη διάνοια ούτε με ένα αντίρροπο συναίσθημα (σφοδρή
επιθυμία για ζωή). Όταν βρίσκεται κανείς στη σκηνή, στο βήμα ή στη μικρή
οθόνη, το συναίσθημα που τον αναστατώνει το περιορίζει μ’ έναν μόνο τρόπο:
παίρνοντας το ύφος ενός άλλου συναισθήματος. Με άλλα λόγια το ράσο κάνει τον
παπά, η εξωτερικότητα δημιουργεί τον χαρακτήρα.

Δεν ενδιαφέρει καθόλου αν μέσα του τρέμει ο περίοπτος. Το μόνο που μας νοιάζει
είναι να κατορθώσει να δείξει πως για χάρη όλων, αυτός ο ένας στέκεται ορθός.
Πίσω από την απαίτηση αυτή του κοινού για ψυχραιμία υπάρχει η προσδοκία των
πολλών να ανακτήσουν τη δύναμή τους. Θέλουν να ξέρουν πως επειδή είναι αυτοί
εκεί, όλο μάτια και αυτιά, έτοιμοι να επευφημήσουν ή να γιουχαΐσουν, το
δημόσιο πρόσωπο θα προσπαθήσει να κερδίσει την εκτίμησή τους.

Πώς; Με το να είναι ταυτόχρονα όμοιος και διαφορετικός. Μετέχοντας στην κοινή
δυστυχία, αλλά και δίνοντάς μας μια καλή της περίληψη.

Το λάθος που κάνουν οι περισσότεροι ρεπόρτερ είναι ότι παραβλέπουν την αξίωση
αυτή των θεατών. Δεν τους αρκεί να είναι δημοσιογράφοι, να λένε τις ειδήσεις.
Θα ‘θελαν να χειροκροτηθούν όχι γιατί μετέδωσαν κάτι, αλλά γιατί το έζησαν
«πειστικά». Ζηλεύουν τους ηθοποιούς. Δανείζονται τις χειρονομίες τους,
μιμούνται τη μιμική τους. Ανώφελα όλα. Κάποιος πρέπει να τους πει πως ο θεατής
δεν ταυτίζεται παρά μόνο με πρόσωπα, ποτέ με γκριμάτσες. Δεν υπάρχει ένας
σκηνοθέτης – παιδαγωγός να τους λυπηθεί; Είναι κρίμα να μορφάζουν έτσι τόσο
νέοι. Δεν θέλουμε να βλέπουμε κάθε βράδυ αυτές τις ρυτίδες του ζήλου, όταν η
πούδρα τους σκάει πάνω στο γυαλί. Δεν θέλουμε να μας λένε καληνύχτα σαν να
ξορκίζουμε τη νύχτα να τελειώσει γρηγορότερα.

Ο Βασίλης Καραποστόλης είναι καθηγητής Πολιτισμού και Επικοινωνίας στο
Πανεπιστήμιο Αθηνών.