Ο πανικός έκλεισε στο λίμιτ απ!

Κατάσταση πανικού επικράτησε και χθες στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών, όπου
ο Γενικός Δείκτης συνεχίζοντας την ελεύθερη πτώση έφτασε στη μέση της
συνεδρίασης να σημειώνει απώλειες 6,97%. Χρειάστηκαν μαζικές αγορές από
θεσμικούς επενδυτές στο τέλος της συνεδρίασης για να περιοριστεί η μείωση του
Γενικού Δείκτη στο 4% και να κλείσει στις 5.283,42 μονάδες.

Οι αντικρυστές χθες στην αίθουσα συναλλαγών του Χρηματιστηρίου έβλεπαν την κατακόρυφη πτώση των τιμών των μετοχών, καθώς οι αγοραστές ήταν, σχεδόν, σπάνιοι, ενώ οι πωλητές άφθονοι

Οι μαζικές πωλήσεις από πανικόβλητους μικροεπενδυτές οδήγησαν 248 από 306
μετοχές που διαπραγματεύτηκαν στο κατώτατο ημερήσιο επιτρεπτό όριο διακύμανσης
(-8%). Η κατακόρυφη πτώση στο σύνολο σχεδόν των μετοχών έγινε «εύκολα και
γρήγορα», καθώς δεν υπήρχαν αγοραστές. «Όπως τις προηγούμενες εβδομάδες δεν
υπήρχαν πωλητές με αποτέλεσμα οι τιμές των μετοχών να κλειδώνουν, σχεδόν
αμέσως, στο ανώτατο ημερήσιο επιτρεπτό όριο από ανοικτές αγορές, τις
τελευταίες ημέρες συνέβη το αντίθετο», ανέφερε χαρακτηριστικά ένας αντικρυστής.

Σταθερά καθοδική

Η διαπραγμάτευση ξεκίνησε με καθυστέρηση, λόγω τεχνικού προβλήματος στο
Αυτόματο Σύστημα Ηλεκτρονικών Συναλλαγών (ΑΣΗΣ). Έτσι, η συνεδρίαση τελείωσε
στις 2.30 το μεσημέρι αντί στις 1.30, όπως κάθε ημέρα.

Η αγορά ξεκίνησε πτωτικά με τον Γενικό Δείκτη στις 5.485,53 μονάδες και
ακολούθησε σταθερά καθοδική πορεία φτάνοντας τις 5.119,77 μονάδες που ήταν και
η κατώτερη τιμή. Σε αυτό το επίπεδο πραγματοποιήθηκαν παρεμβάσεις από θεσμικά
χαρτοφυλάκια τα οποία αγόραζαν τραπεζικές μετοχές και μετοχές θυγατρικών
εταιρειών τραπεζών, μετοχές ασφαλειών, ΟΤΕ και Ελληνικών Πετρελαίων. Η
παρέμβαση αυτή, που εκδηλώθηκε τα τελευταία λεπτά, περιόρισε τις απώλειες του
Γενικού Δείκτη στο 4%.

Ο τζίρος, από την άλλη, κυμάνθηκε σε χαμηλά σχετικά επίπεδα, όπως συνηθίζεται
στις πτώσεις, και διαμορφώθηκε σε 272 δισ. δραχμές.

Το κλείσιμο του «αέρα»

Ως κύρια αιτία των μαζικών πωλήσεων θεωρείται το κλείσιμο του «αέρα», το οποίο
είχε ξεκινήσει από την περασμένη εβδομάδα όταν η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ζήτησε
από τις χρηματιστηριακές εταιρείες να της υποβάλλουν στοιχεία για την
κεφαλαιακή τους επάρκεια και τα μεγάλα χρηματοδοτικά τους ανοίγματα. Έτσι,
χρηματιστηριακές εταιρείες έπρεπε να κλείσουν τυχόν αγορές μετοχών «αέρα» από
πελάτες τους και από εντολές μέσω των ΕΛΔΕ που συνεργάζονται. Το κλείσιμο όμως
του «αέρα» γίνεται με δύο κυρίως τρόπους:

Πρώτον, με ρευστοποίηση του χαρτοφυλακίου του πελάτη σε οποιεσδήποτε τιμές
μετοχών περνούν εκείνη τη στιγμή από το ταμπλό.

Δεύτερον, με πληρωμή της αξίας των μετοχών που είχαν αγοραστεί με «αέρα» από
τον πελάτη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, κάποιες χρηματιστηριακές
εταιρείες αναγκάζονται να ρευστοποιήσουν τις μετοχές του πελάτη τους από μόνες
τους, όταν ο τελευταίος δεν έχει χρήματα ή δεν θεωρείται από τη
χρηματιστηριακή εταιρεία αρκετά φερέγγυος.

Κάτω και η ψυχολογία

Από το θεωρείο στην αίθουσα συναλλαγών, οι επενδυτές παρακολουθούσαν και χτες την ελεύθερη πτώση του Γενικού Δείκτη

Το κλείσιμο του «αέρα» αλλά και φήμες που κυκλοφόρησαν ότι αρκετές
χρηματιστηριακές εταιρείες παρουσίαζαν μεγάλα χρηματοδοτικά ανοίγματα
ενίσχυσαν το κλίμα πανικού και χειροτέρεψαν την αρνητική ψυχολογία στην οδό
Σοφοκλέους. Πάντως, σύμφωνα με εκτιμήσεις χρηματιστών οι περισσότεροι από τους
πωλητές ήταν ιδιώτες επενδυτές οι οποίοι είχαν προλάβει να επανεπενδύσουν
κέρδη. Με τις πωλήσεις προσπάθησαν να διασφαλίσουν μέρος των κερδών τους. Όσον
αφορά τους επενδυτές που τοποθέτησαν τα χρήματά τους πιο πρόσφατα και σε
υψηλότερα επίπεδα τιμών, ακολούθησαν κυρίως δύο στάσεις. Όσοι ήταν ανοιχτοί
προχώρησαν σε ρευστοποιήσεις μετοχών. Οι υπόλοιποι φάνηκαν πιο συγκρατημένοι,
είτε διότι ήταν πιο ψύχραιμοι, είτε διότι δεν πρόλαβαν να πραγματοποιήσουν
κέρδη. Πηγές ανέφεραν χθες ότι οι χρηματιστηριακές εταιρείες που παρουσίασαν
μεγάλα χρηματοδοτικά ανοίγματα και μικρό δείκτη φερεγγυότητας ήταν αρκετά
λιγότερες από δέκα. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τα πρώτα στοιχεία που έφτασαν
στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δεν δημιούργησαν ιδιαίτερη ανησυχία καθώς
κυμαίνονταν σε φυσιολογικά πλαίσια. Διευκρινίζεται ότι η Επιτροπή
Κεφαλαιαγοράς κάνει σε τακτά χρονικά διαστήματα, κυρίως κάθε τρίμηνο, τον
συγκεκριμένο έλεγχο, με στόχο να διαπιστωθεί η κατάσταση της ρευστότητας στο
σύστημα και όχι για να τιμωρήσει. Από την άλλη, τα στοιχεία που ζητούσε η
Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς πρέπει να τα έχουν διαθέσιμα οι χρηματιστηριακές
εταιρείες ανά πάσα στιγμή. Σημειώνεται ότι ο δείκτης φερεγγυότητας
υπολογίζεται με ένα σύνθετο τύπο που λαμβάνει υπόψη στοιχεία του ενεργητικού
και του παθητικού των χρηματιστηριακών εταιρειών και τους λογαριασμούς
χρεογράφων των πελατών. Για το λόγο αυτό η ΑΣΥΚ έχει δημιουργήσει ένα
λογισμικό πακέτο το οποίο διαθέτει η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς αλλά και οι
χρηματιστηριακές εταιρείες.

Στα πηγαδάκια, μέσα και έξω από το Χρηματιστήριο, επενδυτές και χρηματιστές
προσπαθούσαν να εκτιμήσουν το πότε θα σταματήσει ο πανικός. Ορισμένοι συνέδεαν
την πορεία του Γενικού Δείκτη με τον εναπομείναντα «αέρα». Σύμφωνα με
εκτιμήσεις, ο «αέρας» χθες υπολογίζονταν σε 15%-20% των συναλλαγών έναντι
30%-40% περίπου που ήταν τους καλοκαιρινούς μήνες.

Μόνο 8 με άνοδο

Ενδεικτικό του κλίματος που επικράτησε ήταν το γεγονός πως από τις 306 μετοχές
που διαπραγματεύτηκαν μόλις 8 τερμάτισαν με άνοδο. Τη μεγαλύτερη άνοδο
σημείωσε στην πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσής της η μετοχή της Hyatt, που είχε
κέρδη 99%. Στο ανώτατο ημερήσιο επιτρεπτό όριο (λίμιτ απ) τερμάτισαν ακόμη ο
Λαμπρόπουλος, η Γενικών Αποθηκών, η Εμπορική Τράπεζα και η Βις. Άνοδο
σημείωσαν ακόμη ο Τιτάνας και η Ανέκ με 3,45%, τα ΚΑΕ με 2,16% και η Εθνική
Ασφαλιστική με 2%.

Η συνεδρίαση

Συνολικά διακινήθηκαν 26.105.000 μετοχές και έγιναν 92.579 πράξεις. Τη
μεγαλύτερη συναλλακτική δραστηριότητα σημείωσαν ο ΟΤΕ με 2.604.384 μετοχές, τα
Ελληνικά Πετρέλαια με 1.961.055 μετοχές, η Εθνική Τράπεζα με 903.052 μετοχές,
η Τράπεζα Πειραιώς με 811.934 μετοχές, οι Μινωικές Γραμμές με 525.186 μετοχές,
ο Μυτιληναίος με 513.008 μετοχές, η Πάναφον με 493.581 μετοχές, η Επενδύσεις
Εργασίας με 482.972 μετοχές, η Τράπεζα Πίστεως με 449.871 μετοχές και η Αεγέκ
με 447.025 μετοχές.