Αλλαγές για εξαγορές, δείκτες, όρια, ωράριο

Ο πρόεδρος του ΧΑΑ κ. Σπύρος Κουνιάκης, μιλώντας για τα πρόσφατα μέτρα για την
ενίσχυση της διαφάνειας και τη βελτίωση της πληροφόρησης του επενδυτικού
κοινού, επισημαίνει ότι «δεν πρέπει να τα δει κανείς μεμονωμένα. Εντάσσονται
σε μια σειρά μέτρων, που από περίπου ένα χρόνο έχουμε ξεκινήσει να παίρνουμε
με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου θεσμικού πλαισίου, που θα διασφαλίσει
την ομαλή λειτουργία του Χρηματιστηρίου στα επόμενα χρόνια».

«Συνοπτικά αναφέρω την αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου για την εισαγωγή των
μετοχών στην Κύρια και την Παράλληλη Αγορά, τη δημιουργία της Νέας
Χρηματιστηριακής Αγοράς (ΝΕΧΑ), την απόφαση που αφορά τις μεθόδους και
διαδικασίες διαπραγμάτευσης των μετοχών, την απόφαση για τις υποχρεώσεις των
εισηγμένων εταιρειών σε περιπτώσεις συγχωνεύσεων και εξαγορών, αλλαγής κύριας
δραστηριότητας και απόσχισης κλάδου.

Και, βέβαια, θα ακολουθήσει η λήψη και άλλων θεσμικών μέτρων, όπως είναι η
ολοκλήρωση του νέου πλαισίου για τις εξαγορές που επεξεργάζεται η Επιτροπή
Κεφαλαιαγοράς από κοινού με το Χρηματιστήριο, η θέσπιση κανόνων όσον αφορά
τους δείκτες και η κωδικοποίηση των υποχρεώσεων των εισηγμένων εταιρειών».

Αναφερόμενος ο κ. Κουνιάκης στον χρόνο ανακοίνωσης της δέσμης μέτρων, απάντησε
ότι «τα μέτρα αυτά χρειάζονται μια επεξεργασία, η οποία απαιτούσε ένα
συγκεκριμένο χρόνο για να πραγματοποιηθεί. Κατά συνέπεια, θεωρώ ότι ήταν η
κατάλληλη στιγμή κατά την οποία πήραμε τα μέτρα».

Τα μέτρα

Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν την περασμένη Δευτέρα δεν έχουν ως στόχο την
αξιολόγηση των τιμών των μετοχών στο Χρηματιστήριο. Επίσης, δεν στοχεύουν στο
να στιγματίσουν μια εταιρεία ή μετοχή. Αυτό διαβεβαιώνει ο πρόεδρος του
Χρηματιστηρίου, διευκρινίζοντας ότι «τα μέτρα αποσκοπούν στην ενίσχυση της
διαφάνειας και της μεγαλύτερης πληροφόρησης του επενδυτικού κοινού».

«Εκείνο που αισθάνομαι ότι έχει ευθύνη το Χρηματιστήριο είναι να φροντίσει το
κοινό να έχει όσο το δυνατόν πληρέστερη ενημέρωση. Από εκεί και πέρα υπάρχουν
επενδυτές που θέλουν να επενδύσουν σε χαμηλού ρίσκου μετοχές, υπάρχουν
επενδυτές που θέλουν να επενδύσουν σε υψηλού κινδύνου μετοχές. Είναι θέμα
επιλογής του επενδυτή.

Το Χρηματιστήριο δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υποδείξει: αγοράστε το Α’ ή
αγοράστε το Β’», τονίζει χαρακτηριστικά ο κ. Κουνιάκης.

Αναφερόμενος ο πρόεδρος του Χρηματιστηρίου ένα προς ένα στα μέτρα που
ανακοινώθηκαν έδωσε σημαντική βαρύτητα στην υποχρέωση των εισηγμένων εταιρειών
να αναφέρουν στις λογιστικές τους καταστάσεις το πού διοχετεύθηκαν τα κεφάλαια
που αντλήθηκαν από το Χρηματιστήριο. Επίσης, οι εταιρείες θα πρέπει να
αναφέρουν τις δραστηριότητες από τις οποίες προήλθε ο τζίρος τους. Με τον
τρόπο αυτό, ο επενδυτής θα γνωρίζει για παράδειγμα ότι ένα κομμάτι του τζίρου
προέρχεται από τον βιομηχανικό κλάδο και ένα άλλο κομμάτι από τον
χρηματοοικονομικό. Επίσης, τα μέτρα αναγκάζουν τις εταιρείες να ενημερώνουν το
Χρηματιστήριο για τις ανακοινώσεις που δημοσιεύουν, «και όταν λέω
Χρηματιστήριο, πίσω στο μυαλό μου έχω το επενδυτικό κοινό», λέει
χαρακτηριστικά ο κ. Κουνιάκης. «Το Χρηματιστήριο δεν θέλει καμία εσωτερική
πληροφόρηση. Θέλει πληροφόρηση για ενημέρωση του κοινού».

Στη συνέχεια αναπροσαρμόστηκε το ύψος των πακέτων σε 200 εκατ. δρχ., από 100
εκατ. δρχ. Το μέτρο αυτό στοχεύει στην ενίσχυση της ρευστότητας της αγοράς. Κι
αυτό διότι τα πακέτα αποτελούν διμερείς σχέσεις. Οι μετοχές που αποτελούν
αντικείμενο διαπραγμάτευσης των πακέτων δεν «πέφτουν» στα χέρια των
μικροεπενδυτών. Ένα άλλο μέτρο είναι η αυστηροποίηση του Π.Δ. 51/92, το οποίο
αναφέρεται στις σημαντικές μετοχικές συμμετοχές. «Δεν μπορεί δηλαδή ο
μικροεπενδυτής να μη γνωρίζει ότι ο κύριος μέτοχος μεταβίβασε το 3%, για
παράδειγμα, των μετοχών του», επισημαίνει ο κ. Κουνιάκης. Μάλιστα, η ενημέρωση
θα γίνεται την επόμενη μέρα της μεταβίβασης και όχι εντός πενθημέρου, όπως
ίσχυε. Ιδιαίτερα αυστηρό είναι για τους προέδρους των εταιρειών και για όσους
ασκούν τη διοίκηση. Αυτοί οφείλουν να γνωστοποιούν οποιαδήποτε μεταβολή,
ανεξάρτητα από το ποσοστό τους στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας.

Ακόμη, προτείνεται το ποσοστό της διασποράς των μετοχών των εταιρειών στην
Παράλληλη Αγορά να αυξηθεί σε 25%, από 15%. Γίνεται, δηλαδή, ίσο με το
αντίστοιχο ποσοστό που ισχύει στην Κύρια Αγορά. «Αυτό γίνεται διότι στην
Παράλληλη Αγορά εισάγονται μικρές εταιρείες. Επομένως, πρέπει να έχουν μεγάλη
διασπορά, ώστε να μη χειραγωγείται η τιμή τους», εξηγεί ο κ. Κουνιάκης.

«Ένα άλλο μέτρο, επίσης, ουσιαστικό είναι ο τρόπος διαμόρφωσης τιμής
κλεισίματος. Η τιμή κλεισίματος, επειδή διαμορφώνεται με την τελευταία πράξη,
υπάρχει η δυνατότητα επηρεασμού της τελευταίας πράξης. Θέτουμε, λοιπόν, τον
μέσο σταθμισμένο όρο του τελευταίου ημίωρου που είναι πάρα πολύ δύσκολο αν όχι
ανέφικτο να επηρεαστεί. Κι αυτό κινείται προς την κατεύθυνση της διαμόρφωσης
πιο αντιπροσωπευτικής τιμής κλεισίματος. Διότι ξέρουμε καλά ότι με την τιμή
κλεισίματος ξεκινάει την επόμενη ημέρα η συνεδρίαση.

Επίσης, θερούν ότι είναι αναγκάια η αναπροσαρμογή των ποσών των πακέτων όσο
αφορά τη δυνατότητα απόκλισης από την τρέρχουσα τιμή. Υπήρχε μια δυνατότητα
για πακέτα από 200 εκατ. δρχ. μέχρι 300 εκατ. δρχ. να αποκλίνουν κατά 5%.
Αναπροσαρμόσαμε τα μεγέθη. Θεωρούμε ότι τα μεγέθη έχουν αυξηθεί πάρα πολύ, και
συνεπώς χρειαζόταν μια αναπροσαρμογή».

Στη συνέχεια ο κ. Κουνιάκης αναφέρθηκε στις δύο «επίμαχες» κατηγορίες
εταιρειών. Στην κατηγορία «υπό επιτήρηση» και στην κατηγορία «χαμηλής
ρευστότητας». Για την πρώτη, ο πρόεδρος του Χρηματιστηρίου εξηγεί ότι «στόχος
μας είναι οι εταιρείες που παρουσιάζουν κάποια ιδιαιτερότητα να κατατάσσονται
σε μια χωριστή κατηγορία, ώστε να έχει μεγαλύτερη πληροφόρηση ο επενδυτής γι’
αυτές. Ταυτόχρονα, υποχρεώνουμε τις εταιρείες αυτές να δώσουν συγκεκριμένη
πληροφόρηση για το τι κάνουν σε σχέση με το θέμα για το οποίο κατατάχθηκαν σε
αυτή την κατηγορία».

«Οφείλει, δηλαδή, η εταιρεία να αναφέρει στις επόμενες οικονομικές καταστάσεις
και με αναφορές που θα κάνει στο Χρηματιστήριο για το τι θα κάνει σε σχέση με
αυτό το θέμα. Εάν υποθέσουμε πως έχει μείζονα οικονομικά προβλήματα, τότε θα
πρέπει να μας πει πώς εξελίσσονται τα πράγματα», διευκρινίζει ο κ. Κουνιάκης
και συμπληρώνει λέγοντας ότι η ένταξη εταιρειών σε αυτή την κατηγορία δεν
αποτελεί «ρετσινιά». Διότι οι μετοχές αυτές διαπραγματεύονται στο
Χρηματιστήριο. Απλώς ο επενδυτής ενημερώνεται ότι οι εταιρείες αυτές δεν έχουν
εκδηλώσει κάποιες υποχρεώσεις που προβλέπονται από τη χρηματιστηριακή
νομοθεσία. Ταυτόχρονα ο επενδυτής ενημερώνεται και για την εξέλιξη του προβλήματος.

Για την κατηγορία «χαμηλής ρευστότητας», ο κ. Κουνιάκης εξηγεί ότι σε αυτήν θα
ενταχθούν αυτές που έχουν μικρή διασπορά. Προηγουμένως όμως θα επισημανθεί το
θέμα στις εταιρείες και θα τους ζητηθεί εντός ολίγου χρόνου να
πραγματοποιήσουν την απαιτούμενη διασπορά. Εφόσον, αντιμετωπίσουν το πρόβλημα
είναι προφανές ότι δεν τίθεται θέμα ένταξης στην ενότητα αυτή. «Το μέτρο αυτό
αφορά περισσότερο θέμα δεοντολογίας και λιγότερο θέμα προστασίας του κοινού.
Εμείς όμως έχουμε υποχρέωση να λειτουργεί η αγορά. Όταν μια μετοχή είναι
εισηγμένη στο Χρηματιστήριο, πρέπει να λειτουργεί η αγορά. Η αγορά με ελάχιστα
τεμάχια δεν μπορεί να λειτουργήσει. Θα πρέπει να κατανοήσει ο επιχειρηματίας
ότι όταν θέλει η μετοχή του να είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο, πρέπει να
λειτουργεί η αγορά.

Εάν θέλει να έχει όλες τις μετοχές αυτός, δεν υπάρχει λόγος να είναι στο
Χρηματιστήριο». «Αυτά είναι τα μέτρα, λοιπόν. Αυτές είναι οι στοχεύσεις μας
και, βεβαίως, θεωρώ πως αυτά τα μέτρα το μόνο που κάνουν είναι να ενισχύουν τα
όπλα και τα εργαλεία του επενδυτή» καταλήγει ο κ. Κουνιάκης.

Φούσκες και κερδοσκοπία

Ο πρόεδρος του Χρηματιστηρίου διατυπώνει την εκτίμησή του ότι δεν υπάρχει
καμία μετοχή-φούσκα. «Αν θεωρήσουμε ότι ο όρος φούσκα υπονοεί τις μετοχές
εταιρειών με μεγάλη κεφαλαιοποίηση, αλλά άνευ περιεχομένου, τότε εκτιμώ ότι
δεν υπάρχουν. Άλλωστε, αν υπήρχαν, θα οφείλαμε να τις βγάλουμε εκτός
διαπραγμάτευσης», επισημαίνει ο κ. Κουνιάκης και συμπληρώνει: «Αν εννοούμε ότι
οι μετοχές ορισμένων εταιρειών βρίσκονται πιο πάνω από τη λογιστική τους αξία,
τότε, υπ’ αυτήν την έννοια, νομίζω ότι υπάρχουν. Πρόκειται, όμως, για ένα
γεγονός που συμβαίνει σε όλα τα Χρηματιστήρια. Δεν ξέρω σε πόσα Χρηματιστήρια
υπάρχουν μετοχές που η τιμή τους είναι ίδια με την πραγματική τους αξία. Το
Χρηματιστήριο δεν αποτιμά μόνο λογιστικές αξίες, αλλά ενσωματώνει και μια
σειρά από άλλα θέματα που είναι προσδοκίες όσον αφορά την πορεία της ίδιας της
εταιρείας, της οικονομίας και της χώρας γενικότερα. Θέλω, επίσης, να τονίσω
ότι στο Χρηματιστήριο λειτουργούν οι κανόνες της αγοράς. Επομένως, οι τιμές
διαμορφώνονται με βάση την προσφορά και τη ζήτηση. Είναι πάρα πολύ δύσκολο να
πει κανείς ότι αυτή η τιμή ως εδώ είναι καλή και ότι από εκεί και πάνω είναι
υπερτιμημένη ή από εκεί και κάτω είναι υποτιμημένη».

Σε ερώτησή μας για την ύπαρξη κερδοσκοπικών κεφαλαίων στο Χρηματιστήριο, ο κ.
Κουνιάκης εξήγησε ότι δεν συμφωνεί με τον όρο «κερδοσκοπικά» κεφάλαια, αλλά
δέχεται τον όρο βραχυπρόθεσμα κεφάλαια. Μάλιστα, εκτιμά ότι τα βραχυπρόθεσμα
κεφάλαια στην οδό Σοφοκλέους αποτελούν αρκετά μεγάλο ποσό. Διευκρίνισε,
ωστόσο, ότι ο επενδυτικός ορίζοντας των κεφαλαίων αυτών είναι περίπου ένας
μήνας και όχι λιγότερο. Βέβαια το μεγαλύτερο μέρος αυτού του κεφαλαίου επανεπενδύεται.

Κωδικοποίηση των υποχρεώσεων των εισηγμένων εταιρειών

«Ένα άλλο μέτρο για την ενίσχυση της διαφάνειας και της πληροφόρησης των
επενδυτών είναι η κωδικοποίηση των υπαρχουσών υποχρεώσεων των εισηγμένων
εταιρειών και η συμπλήρωσή τους με νέες. Έτσι, εξετάζεται να δημιουργηθούν
πρόσθετες υποχρεώσεις για τις εταιρείες που υπάγονται στα παραπάνω μέτρα. Οι
υποχρεώσεις αυτές θα αφορούν, κυρίως, την ενημέρωση για την εξέλιξη του
προβλήματος που τις κατέταξε στην ειδική επίμεμπτη κατηγορία».

«Μεταξύ άλλων», συμπληρώνει ο κ. Κουνιάκης, «έχουμε επισημάνει μια σειρά από
παρατηρήσεις που κάνουν οι ξένοι επενδυτές σε σχέση με την πληροφόρηση που
υπάρχει από τις ελληνικές εταιρείες. Αυτές τις παρατηρήσεις τις έχουμε
καταγράψει, τις επεξεργαζόμαστε και επιδιώκουμε οι ελληνικές εισηγμένες
εταιρείες να δίνουν την ίδια πληροφόρηση με εκείνη των αντίστοιχων σε άλλα
μεγάλα διεθνή χρηματιστήρια». Όπως ανέφερε ο κ. Κουνιάκης, το συνολικό πλαίσιο
για τις υποχρεώσεις των εισηγμένων εταιρειών πρόκειται να έχει ολοκληρωθεί
μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου.

Επιθετικές εξαγορές

«Ταυτόχρονα, προς την ενίσχυση της διαφάνειας και τη διασφάλιση των
δικαιωμάτων των επενδυτών κινείται και το νέο πλαίσιο που αφορά τις επιθετικές
εξαγορές.

Η πρόσφατη περίπτωση της εξαγοράς της Τράπεζας Εργασίας κατέδειξε ότι υπάρχουν
κενά. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς σε συνεργασία με το Χρηματιστήριο επεξεργάζεται
το πλαίσιο, το οποίο εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου».

Διευκρινίζεται ότι το υπάρχον πλαίσιο του 1992 στηρίζεται σε σχέδιο της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο ακόμη δεν έχει γίνει κοινοτική οδηγία.

«Ωστόσο, το σχέδιο αυτό», διευκρινίζει ο κ. Κουνιάκης, «αποτελεί τη βάση για
να ξεκινήσει κανείς να ετοιμάζει το νέο πλαίσιο. Άλλωστε, κεντρικό σημείο του
πλαισίου είναι η κατοχύρωση των επενδυτών και κυρίως της μειοψηφίας των μετόχων».

«Ενδεικτικά αναφέρω δύο κεντρικά σημεία: πρώτον, το ποσοστό που μπορεί να
διεκδικήσει κάποιος πρέπει να είναι μεγαλύτερο τού 51%.

Δεύτερον, αυτός που προτίθεται να κάνει την επιθετική εξαγορά είναι
υποχρεωμένος να ικανοποιήσει όλα τα αιτήματα των μετόχων της εξαγοραζόμενης
εταιρείας και ιδιαίτερα της μειοψηφίας».

Limit up και limit down

Οκ. Κουνιάκης παραδέχεται ότι τα limit up και τα limit down έχουν
μειονεκτήματα, ότι δεν αποτελούν το ιδανικότερο μέτρο. «Πιστεύω ότι σε μια
ελεύθερη αγορά θα πρέπει σταδιακά, με τρόπο όμως σταθμισμένο και ασφαλή, να
προχωρήσουμε σε κατάργηση των limit up και των limit down.

Νομίζω ότι μπορεί να ξεκινήσει με μια χαλάρωση και με τελικό στόχο, όταν
βεβαίως κριθεί ότι οι συνθήκες είναι ώριμες, την τελική κατάργηση.

Πάντοτε, όμως, θα έχουμε κατά νου ότι και σε περίπτωση κατάργησης θα υπάρχουν
δικλίδες ασφαλείας, όπως υπάρχουν σε όλα τα Χρηματιστήρια του κόσμου.

Δηλαδή, σε μια έκτακτη κατάσταση θα μπορεί ο πρόεδρος να διακόψει τη
συνεδρίαση. Πρέπει να υπάρχουν δικλίδες ασφαλείας».

Στο μεταξύ, γίνεται μελέτη για τα limit up και τα limit down. «Είναι ένα θέμα
που απασχολεί τόσο το Χρηματιστήριο όσο και τις υπόλοιπες αρχές, δηλαδή την
Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας. Είναι ένα θέμα που
θα το δούμε, μας απασχολεί».

Όσον αφορά το ωράριο των συνεδριάσεων, ο κ. Κουνιάκης τόνισε ότι «σύντομα θα
αρχίσουμε να το διευρύνουμε. Νομίζω ότι χρειάζεται μια διεύρυνση, αλλά με μέτρο».

_{Γιατί έπεσε το Χρηματιστήριο}

Ερμηνεύοντας την πτώση των τιμών των μετοχών στο Χρηματιστήριο τις
προηγούμενες μέρες, ο κ. Κουνιάκης επεσήμανε ότι «ένας κεντρικός λόγος είναι
ότι η αγορά είχε ανέβει σε επίπεδα που έδιναν την εικόνα σε ορισμένους
επενδυτές ότι μπορούν να ρευστοποιήσουν κέρδη.

Ένας άλλος λόγος είναι το κλίμα που δημιουργήθηκε από διάφορες αιτίες, που δεν
ήταν και το καλύτερο.

Δεν μπορώ να προσδιορίσω συγκεκριμένες αιτίες. Γενικά νομίζω ότι στην αγορά
υπήρχε μια διάχυτη άποψη ότι επίκειται κάποια διόρθωση. Αυτό το διοχέτευαν
τόσο ο Τύπος όσο και χρηματιστηριακές εταιρείες». Εξάλλου, όπως προσθέτει ο κ.
Κουνιάκης, «το Χρηματιστήριο έχει ένα πολύ μεγάλο διάστημα που κινείται
ανοδικά.

Κάποια στιγμή θα μπορούσε να γίνει διόρθωση. Έγινε. Δεν θεωρώ όμως πως ξέφυγε
από τα φυσιολογικά πλαίσια.

Το Χρηματιστήριο κάνει διορθώσεις και θα ξανακάνει στο μέλλον. Πάντως, αυτοί
που σπεύδουν να πουλήσουν, υπό το κράτος πανικού, κάνουν ζημιά.

Είναι αυτό που λέω επανειλημμένα: ο επενδυτής πρέπει να συμπεριφέρεται με
ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση».