Βουτιά 70Ψ με 555 χλμ. την ώρα

Απότομη «βουτιά» γωνίας 70 μοιρών, ενώ πετούσε με ταχύτητα περίπου 555
χιλιομέτρων την ώρα, έκανε το πρωθυπουργικό Φάλκον το μοιραίο βράδυ της 14ης
Σεπτεμβρίου, σκορπώντας τον θάνατο πάνω από το Βουκουρέστι.

Αυτό προκύπτει από τις καταθέσεις των δύο πιλότων Γιάννη Ανδρουλάκη και
Γρηγόρη Σινέκογλου στις ανακριτικές αρχές, καθώς και στους εμπειρογνώμονες που
διερευνούν τα αίτια του δυστυχήματος.

Τις καταθέσεις τους αυτές φαίνεται να επιβεβαιώνουν τα στοιχεία του «μαύρου
κουτιού» του αεροσκάφους (flight recorder), που αποκρυπτογραφήθηκε στη
Γερμανία και στο οποίο έχει καταγραφεί ολόκληρη η πτήση του από την Αθήνα έως
το Βουκουρέστι.

Η ταινία του δεύτερου «μαύρου κουτιού» του Φάλκον (voice recorder) στην οποία
έπρεπε να έχουν εγγραφεί οι τελευταίες συνομιλίες μεταξύ των δύο πιλότων,
καθώς και με τον πύργο ελέγχου του αεροδρομίου του Βουκουρεστίου, τελικά
βρέθηκε… κομμάτια!

Ανεξήγητη ζημιά

Τεχνικοί της Ολυμπιακής Αεροπορίας δεν μπορούσαν χθες να εξηγήσουν το γεγονός
αυτό και ανέφεραν ότι το συγκεκριμένο «μαύρο κουτί» δεν είχε παρουσιάσει ποτέ
προβλήματα. Πρόσθεταν δε πως εάν η κατάστασή του δεν ήταν καλή, αυτό θα έπρεπε
να έχει εντοπιστεί στον αντίστοιχο έλεγχο (self check) που γίνεται πριν από
την πτήση.

Οι ίδιοι συμπλήρωναν ότι δεν επιτρέπεται στους τεχνικούς της Ο.Α. να ανοίγουν
τα «μαύρα κουτιά» και πως αρμοδιότητα γι’ αυτό έχει μόνον η κατασκευάστρια
εταιρεία (εν προκειμένω η Ντασό). Στο μεταξύ, τα μέλη της επιτροπής των
Ελλήνων εμπειρογνωμόνων συνεχίζουν το έργο της αξιολόγησης των στοιχείων του
flight recorder και χθες κάλεσαν για κατάθεση τους πιλότους της Ολυμπιακής
Αεροπορίας Γιώργο Κανελλία και Παναγιώτη Στέφα, οι οποίοι έχουν διατελέσει
κυβερνήτες του Φάλκον.

Πάντως, όπως έγινε χθες γνωστό, εμφανίστηκαν ήδη οι πρώτες διχογνωμίες μεταξύ
των Ελλήνων και των Ρουμάνων εμπειρογνωμόνων, κυρίως όσον αφορά το θέμα της
λειτουργίας του αυτόματου πιλότου του Φάλκον στα κρίσιμα δευτερόλεπτα της τραγωδίας.

Η ρουμανική πλευρά φέρεται να υποστηρίζει ότι στη διάρκεια των ισχυρών
αναταράξεων του αεροσκάφους ­ την ώρα που αυτό βυθιζόταν ανεξέλεγκτα ­ ο
αυτόματος πιλότος του «μπήκε» και «βγήκε» από το σύστημα πλοήγησής του αρκετές
φορές, χωρίς όμως να υποστεί βλάβη.

Αντίθετα, η ελληνική πλευρά φέρεται να υποστηρίζει ότι στο κρίσιμο διάστημα ο
αυτόματος πιλότος δεν απεμπλάκη από το όλο σύστημα πλοήγησης του Φάλκον.

Διευκρινίζεται ότι σε περιπτώσεις ισχυρών αναταράξεων οι πιθανότητες
απεμπλοκής του αυτόματου πιλότου είναι ιδιαίτερα αυξημένες. Στις περιπτώσεις
αυτές οι χειριστές ­ οι οποίοι, ούτως ή άλλως, πρέπει να βρίσκονται πάντα σε
εγρήγορση ­ καθοδηγούν το αεροσκάφος με το χειροκίνητο σύστημα πηδαλίων
(manual). Στις καταθέσεις τους οι δύο πιλότοι του Φάλκον αναφέρουν ότι «μετά
την πρωτοφανή και ανεξήγητη βύθιση του Φάλκον», κατάφεραν τελικά να το
ελέγξουν και να το προσγειώσουν στο αεροδρόμιο του Βουκουρεστίου με το
χειροκίνητο σύστημα πηδαλίων (manual). Για το δυστύχημα οι δύο κυβερνήτες ­
που ήδη έχουν τεθεί σε διαθεσιμότητα ­ ανέφεραν ότι συνέβη την ώρα που το
αεροσκάφος βρισκόταν σε τροχιά καθόδου προς το αεροδρόμιο του Βουκουρεστίου.

Σύμφωνα με τις καταθέσεις τους στις ανακριτικές αρχές, ήταν περίπου στις 10.15
το βράδυ όταν το αεροσκάφος από τα 15.000 πόδια βούτηξε απότομα προς το έδαφος
με γωνία 70 μοιρών. Τη στιγμή εκείνη, σημειώνουν, το Φάλκον κατέβαινε για την
προσγείωση με βαθμό καθόδου 2.000 πόδια το λεπτό και πετούσε με ταχύτητα
περίπου 300 κόμβων (555 χιλιομέτρων) την ώρα.

Χωρίς προειδοποίηση

Όπως υποστηρίζουν οι δύο πιλότοι, η πρώτη μεγάλη και απότομη βουτιά του
αεροσκάφους ήρθε χωρίς καμιά προειδοποίηση. Ύστερα από λίγο ­ αναφέρουν ­ το
Φάλκον έδειξε να σταθεροποιείται. Όμως αυτό κράτησε μόνο για δύο-τρία
δευτερόλεπτα, καθώς το αεροσκάφος βούτηξε και πάλι προς τα κάτω. Αυτό
επαναλήφθηκε τέσσερις ή πέντε φορές, λένε οι πιλότοι και επισημαίνουν ότι το
αεροσκάφος δεν παρουσίασε απώλεια στήριξης ούτε βρέθηκε σε κατάσταση περιδίνησης.

Οι ίδιοι αναφέρουν ότι το αεροσκάφος απέκτησε και πάλι ομαλή πορεία σε ύψος
περίπου 8.500-9.000 ποδιών. Αποδίδουν δε τους θανάτους των επιβατών στη μεγάλη
«αρνητική πίεση» (περίπου 6 βαθμών G) που αναπτύχθηκε στο εσωτερικό του
αεροσκάφους την ώρα της απότομης βύθισής του προς το έδαφος.

Συχνές βλάβες

Οι δύο πιλότοι του Φάλκον στις καταθέσεις τους αναφέρουν ακόμα ότι
παρουσιαζόταν συχνά ένδειξη βλάβης (pitch feel) στον αισθητήρα των πηδαλίων. Ο
συγκεκριμένος αισθητήρας ανάλογα με την ταχύτητα του αεροσκάφους ρυθμίζει τη
«σκληρότητα» των πηδαλίων (στις υψηλές ταχύτητες το πηδάλιο «σκληραίνει» και
απαιτεί περισσότερη μυϊκή δύναμη για τον χειρισμό του, ενώ στις χαμηλές «μαλακώνει»).

Η ίδια ένδειξη, αναφέρουν, παρουσιάστηκε και στο μοιραίο ταξίδι προς το Βουκουρέστι.

Οι κυβερνήτες του Φάλκον, όταν τους ζητήθηκε από τους εμπειρογνώμονες να
αιτιολογήσουν την ξαφνική βύθιση του αεροσκάφους, απάντησαν ότι δεν ήταν σε
θέση να δώσουν κάποια συγκεκριμένη εξήγηση. Ανέφεραν όμως ότι για τέτοια
περιστατικά ευθύνονται ή ο αυτόματος πιλότος ή το το φαινόμενο των «ισχυρών
αναταράξεων εν αιθρία».

Και δεύτερος πραγματογνώμονας

Στον διορισμό και δεύτερου πραγματογνώμονα προχώρησε ο εισαγγελέας Πρωτοδικών
κ. Ισίδωρος Ντογιάκος, ο οποίος διενεργεί την προκαταρκτική εξέταση για τα
αίτια του αεροπορικού δυστυχήματος με το πρωθυπουργικό Φάλκον. Ο κ. Ντογιάκος
εκτός από τον πρώην αξιωματικό της Πολεμικής Αεροπορίας κ. Αλέξανδρο – Ροβέρτο
Φίσερ διόρισε και τον πρώην σύμβουλο ασφαλείας πτήσεων της Υπηρεσίας Πολιτικής
Αεροπορίας (ΥΠΑ) Ακριβό Τσολάκη, προκειμένου να διενεργήσουν πραγματογνωμοσύνη
για τα αίτια που προκάλεσαν την αεροπορική τραγωδία. Οι δύο πραγματογνώμονες
έχουν προθεσμία 20 ημέρες για να ολοκληρώσουν την έρευνα και να συντάξουν τις
σχετικές εκθέσεις που θα παραδώσουν στον εισαγγελικό λειτουργό.