ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Το χρηματιστικό κεφάλαιο

Τα μηνύματα από την Ευρώπη είναι αναμενόμενα, διασκεδαστικά, διδακτικά. Οι
Ευρωπαίοι σοσιαλιστές ηγέτες βυθίζονται ταχύτατα σε τέλμα, πανωλεθρία και φιάσκο.

Λόγος της οικτρής αποτυχίας δεν είναι ότι ηττώνται στις μάχες που διεξάγουν
ενάντια στα κατεστημένα, κεφάλαιο και αντίδραση, αλλ’ ακριβώς ο αντίθετος:
σαρώνονται από τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων, διότι αθετούν προεκλογικές
υποσχέσεις εν ονόματι των οποίων είχαν ψηφισθεί. Με την παγίωση της
σοσιαλιστικής εξουσίας στην Ευρώπη, δεν εκδηλώθηκε ρεύμα κοινωνικών
μεταρρυθμίσεων, παρά μόνον περιθωριακά. Ενώ, αντιθέτως, εκδηλώθηκε ρεύμα
εμβάθυνσης του ήδη αποτυχημένου νεοφιλελευθερισμού και μονεταρισμού.

Στη Βρετανία, ο «τρίτος δρόμος» Τόνι Μπλερ αποδοκιμάσθηκε τελεσίδικα από το
πρόσφατο συνέδριο των εργατικών συνδικάτων. Ο φραστικός συμβιβασμός του Άγγλου
πρωθυπουργού ήταν αμίμητος: «Εσείς υπερασπίζεστε τα συμφέροντα των
εργαζομένων, εμείς έχουμε την ευθύνη διακυβέρνησης της χώρας». Έμεινε προς
διευκρίνιση: άραγε νοείται διακυβέρνηση της χώρας με μόνιμο λιβάνισμα στο
κεφάλαιο, αγορές και χρηματιστήρια, ενώ συστηματικά σπιλώνεται και αγνοείται η
γνώμη των εργαζομένων;

Στη Γερμανία, το «νέο κέντρο» του Σρέντερ σαρώθηκε εν τη γενέσει του. Η
εκλογική κατάρρευση του SPD στις ευρωεκλογές του Ιουνίου επιβεβαιώθηκε κατ’
επανάληψη στα γερμανικά κρατίδια. Επί 6 εκλογικών τοπικών αναμετρήσεων, το
κυβερνών κόμμα εισέπραξε 6 ταπεινωτικές ήττες: Σάαρ και Βρανδεμβούργο, Σαξονία
και Θουριγγία, Έσση και Βόρεια Ρηνανία – Βεστφαλία έδωσαν προτεραιότητα στους
χριστιανοδημοκράτες, ενώ οι σοσιαλδημοκράτες κατήλθαν μέχρι 10%. Σε αρκετές
περιπτώσεις, έρχονται στην τρίτη θέση, πίσω από τους πρώην κομμουνιστές, ενώ
οι πράσινοι σύμμαχοί τους καταποντίζονται επίσης. Πέτρα του σκανδάλου: ο
προϋπολογισμός του 2000 που περικόπτει 30 δισ. μάρκα, των οποίων το κόστος
επιρρίπτεται σε εργαζομένους και συνταξιούχους.

Η συμμαχία SPD – Πρασίνων «δεν ανταποκρίνεται στο πνεύμα των καιρών»; Όμως
τότε πώς ψηφίσθηκε από τον γερμανικό λαό; Οι ψηφοφόροι κατηγορούνται σήμερα
για «σχιζοφρένεια», ενώ η αλήθεια είναι ότι επιδεικνύουν χαρακτήρα και
σταθερότητα. Απορρίπτουν σήμερα τον Σρέντερ, όπως χθες απέρριψαν τον Κολ, με
το αυτό πάντα θετικό όραμα: κατοχύρωση του κοινωνικού κράτους.

Στη Γαλλία, ο Ζοσπέν, παρά τον υποτιθέμενο «αρχαϊσμό» του, βυθίζεται κι αυτός
ραγδαία στην κινούμενη άμμο της κυριαρχίας του χρηματιστηρίου. Μετά την
υπαναχώρησή του απέναντι στις απολύσεις της Ρενό (Βίλβορντ), εμφανίζεται
σήμερα το αξιοθρήνητο παράδειγμα της Μισελέν. 7.500 εργαζόμενοι απολύονται
χωρίς προειδοποίηση, χωρίς απόφαση του Συμβουλίου Επιχείρησης, χωρίς νόμιμη
οικονομική αιτία. Η Μισελέν παρουσιάζει υψηλή διεθνή ανταγωνιστικότητα και
κερδοφορία. Απολύσεις εργαζομένων οικονομικά αδικαιολόγητες είναι
καταχρηστικές και συνιστούν παράβαση κανόνων εργατικού δικαίου και κοινωνικού
συστήματος. Ο Ζοσπέν δήλωσε ότι η κυβέρνηση δεν έχει εξουσία πάνω στην
οικονομία και ότι αυτή ανήκει στις αγορές. Όμως, όταν επρόκειτο να ψηφισθεί το
1997, άλλα είχε υποσχεθεί στους εκλογείς.

Αντ’ αυτών σήμερα, στο όνομα των αγορών, ο υπουργός Οικονομικών Στρος – Καν
προωθεί συστηματικά συγκέντρωση του μεγάλου κεφαλαίου σε μονοπώλια αγοράς και
χρήματος, με πρόσχημα τον ανταγωνισμό της Ευρώπης με την Αμερική. Μετά το
χρηματιστήριο παραγώγων για καθαρή κερδοσκοπία που εγκαινίασε επί Μιτεράν ο
Μπερεγκοβουά (1985), σήμερα ενθαρρύνονται μέσω φοροαπαλλαγών παρεμβάσεις Stock
– Options και συντάξεις με κεφαλαιοποίηση και ανταποδοτικότητα. Ο
πολυσυζητημένος φόρος Τόμπιν επί των χρηματιστικών συναλλαγών, ως εργαλείο
κάποιου στοιχειώδους ελέγχου των κινήσεων κεφαλαίων, εγκαταλείπεται ως
«ουτοπικός και ανόητος», παρά τη ρητή προεκλογική δέσμευση του Ζοσπέν περί του αντιθέτου.

Ο Γάλλος πρωθυπουργός δηλώνει «ναι στην οικονομία της αγοράς, όχι στην
κοινωνία της αγοράς». Σήμερα, η έννοια «κοινωνία» καταλύεται από το
χρηματιστήριο. Η Μισελέν απολύει χωρίς θεμιτό οικονομικό λόγο, για να
προσαρμοστεί στους νόμους του χρηματιστηρίου. Οι κάτοχοι χρήματος εξωθούν σε
απολύσεις, για να μειώσουν το χάσμα ανάμεσα σε επιχειρηματικές και
χρηματιστηριακές αποδόσεις. Όταν καταλύονται βάναυσα δικαιώματα του πολίτη
στην εργασία, κοινωνική ασφάλιση, διαχείριση ανεργίας, στον κώδικα εργασίας,
οι σοσιαλιστές μπορούν ίσως να παριστάνουν τους Πιλάτους, αλλά δεν μπορούν να
πουλούν άλλο το παραμύθι ότι δήθεν άλλαξαν η εποχή, η κοινωνία, οι τάξεις και
το εκλογικό σώμα.