ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Μαύρες τρύπες

Εκρήξεις στη Ρωσία. Άλλη μια «μαύρη τρύπα»

Οι μαύρες τρύπες, έλεγε ο φυσικός Τζων Γουίλερ, δεν έχουν τρίχωμα. Μ’ αυτό
εννοούσε ότι, πέρα από τη μάζα τους, το φορτίο και την ταχύτητα περιστροφής,
οι μαύρες τρύπες δεν έχουν άλλα χαρακτηριστικά γνωρίσματα. Ένας μαθητής του
στο Πρίνστον, ο Τζέικομπ Μπέκενσταϊν, υποστήριξε στη συνέχεια ότι αφού η μάζα
που απορροφάται από τις μαύρες τρύπες έχει εντροπία (όρος που περιγράφει την
αταξία που επικρατεί σ’ ένα σύστημα) και αφού σύμφωνα με τη δεύτερη αρχή της
θερμοδυναμικής η εντροπία αυξάνεται διαρκώς, πρέπει κατά συνέπεια και οι
μαύρες τρύπες να έχουν εντροπία. Αρκετά χρόνια αργότερα, ο Στήβεν Χώκινγκ
ανακάλυψε ότι οι μαύρες τρύπες δεν είναι καθόλου μαύρες, αφού ακτινοβολούν
ενέργεια και σιγά-σιγά εξατμίζονται. Με άλλα λόγια, και θερμοκρασία διαθέτουν,
και εντροπία. Άρα, και «τρίχωμα».

Σε κάθε περίπτωση, σημειώνει στην «Ελ Παΐς» ο Ισπανός διπλωμάτης Κάρλος Αλόνσο
Σαλντίβαρ, οι μαύρες τρύπες εξακολουθούν να εγείρουν ενδιαφέροντα ερωτήματα.
Τι συμβαίνει, για παράδειγμα, με τις πληροφορίες που περιέχονται στην ύλη την
οποία «καταπίνουν» οι μαύρες τρύπες; Εξαφανίζονται για πάντα ή επανέρχονται
όταν οι μαύρες τρύπες εξατμιστούν; Η φυσική δεν έχει δώσει ακόμη μια πειστική
απάντηση. Θα μπορούσε όμως να αποπειραθεί να το κάνει η πολιτική. Δύο
σημαντικές εξελίξεις αυτής της δεκαετίας, τα γεγονότα στη Ρωσία μετά το 1991
και ο πόλεμος στο Κόσοβο, έχουν όλα τα χαρακτηριστικά μιας «μαύρης τρύπας»,
που κατάπιε ανθρώπινες ζωές, αρχές του διεθνούς δικαίου, ηθικούς κανόνες,
συντάξεις, αποταμιεύσεις μιας ζωής, δισεκατομμύρια δολάρια του Διεθνούς
Νομισματικού Ταμείου. Ούτε ο διαστημικός σταθμός Mir δεν γλίτωσε από τη «μαύρη
τρύπα» της Ρωσίας. Ούτε οι Σέρβοι ηλικιωμένοι του Κοσόβου δεν γλίτωσαν από τη
«μαύρη τρύπα» της αλβανικής εκδίκησης.

Επιβεβαιώνοντας τον Χώκινγκ, αυτές οι «μαύρες τρύπες» εκπέμπουν ακτινοβολία,
μια ακτινοβολία φτιαγμένη από πόνο, πικρία, μίσος και απελπισία. Με τις
πληροφορίες, όμως, τι γίνεται; Οι τελευταίες εξελίξεις στη Ρωσία αρχίζουν να
ρίχνουν κάποιο φως στο μυστήριο που περιβάλλει την αποδοχή από τον Μιλόσεβιτς
της συμφωνίας με την οποία τερματίστηκε ο πόλεμος. Γνωρίζουμε σήμερα ότι το
περασμένο φθινόπωρο και χειμώνα έφθασαν στην Τράπεζα της Νέας Υόρκης, με σκοπό
να «ξεπλυθούν», από 4 ώς 10 δισεκατομμύρια δολάρια που προέρχονταν από τη
Ρωσία. Μήπως αυτή η μετακίνηση χρήματος, την οποία γνώριζαν οι υψηλά ιστάμενοι
στην Ουάσιγκτον, εξηγεί την αιφνίδια αλλαγή στάσης της Μόσχας απέναντι στο
Βελιγράδι, που έπεισε τελικά τον Μιλόσεβιτς να υποχωρήσει; Με άλλα λόγια,
μήπως το περιεχόμενο εκείνου του ταξιδιού του Στρόουμπ Τάλμποτ στη Μόσχα ήταν
ένας ωμός εκβιασμός;

Η υπόθεση αυτή δημιουργεί βέβαια περισσότερα ερωτήματα από αυτά στα οποία
προσπαθεί να απαντήσει. Γιατί δέχθηκε ο ρωσικός στρατός αυτό το εξευτελιστικό
τέλος του πολέμου; Ποιος «ήξερε» και ποιος όχι; Τι σχέση έχουν όλα αυτά με τις
συνεχείς αλλαγές των πρωθυπουργών; Εν τέλει, ποιος κυβερνά στη Ρωσία; Το μόνο
βέβαιο είναι ότι στη Ρωσία και στο Κόσοβο υπάρχει εντροπία. Όπως σε κάθε μαύρη τρύπα.