Κρίσιμη στροφή της Τουρκίας

Η Τουρκία φαίνεται να κάνει την κρίσιμη στροφή εν όψει της Συνόδου Κορυφής
στο Ελσίνκι και αποδέχεται τώρα τη διασύνδεση της ευρωπαϊκής προοπτικής της με
εξελίξεις στο Κυπριακό.

Μόλις 24 ώρες μετά την ανωτάτου επιπέδου σύσκεψη της οποίας προήδρευσε ο Σ.
Ντεμιρέλ την αλλαγή πολιτικής ανήγγειλε ο ίδιος ο Ρ. Ντενκτάς. Η αποδοχή της
Τουρκίας ως υποψήφιου μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούσε να εξομαλύνει
τον δρόμο για διευθέτηση του Κυπριακού, δήλωσε στο Ρώυτερ. Ο Ντενκτάς είπε
ακόμη ότι από τη στιγμή που η Τουρκία θα αποτελεί υποψήφια χώρα η Ευρωπαϊκή
Ένωση θα έχει μεγαλύτερο λόγο για την Τουρκία και το Κυπριακό απ’ ό,τι έχει τώρα.

Στο Ελσίνκι

Η Άγκυρα φαίνεται να προετοιμάζεται για τη Σύνοδο του Ελσίνκι και σχεδιάζει
κινήσεις που θα διευκολύνουν τον χαρακτηρισμό της ως υποψήφιας χώρας, όπως της
ζητούν όχι μόνον οι Ευρωπαίοι αλλά και οι Αμερικανοί.

Ο αρμόδιος για τη διεύρυνση επίτροπος Χ. Φερχόιγκεν δήλωσε χθες ότι η
Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να χαρακτηρίσει την Τουρκία ως υποψήφια προς ένταξη
και να αρχίσει διαπραγματεύσεις μαζί της. Προειδοποίησε ταυτόχρονα ότι πρέπει
να διαπιστωθούν σαφείς αλλαγές και υπενθύμισε ότι αποκλείονται
διαπραγματεύσεις σε μία χώρα όπου παραβιάζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η αμερικανική πρωτοβουλία

Η αποδοχή από την Άγκυρα της διασύνδεσης της ευρωπαϊκής της πορείας με
εξελίξεις στο Κυπριακό, αν τελικώς υλοποιηθεί, διευκολύνει την αμερικανική
πρωτοβουλία για διαπραγματεύσεις τον Οκτώβριο μεταξύ Κληρίδη – Ντενκτάς.
Υπάρχουν όμως και άλλα στοιχεία που φαίνεται να συγκροτούν το «παζλ» των
δυνατών εξελίξεων.

Στη σύσκεψη της Άγκυρας, σύμφωνα με πληροφορίες τουρκικών πηγών, συζητήθηκε η
αμερικανική «προτροπή» για συνομιλίες Κληρίδη – Ντενκτάς αλλά και
συγκεκριμένες ιδέες που αφορούν όχι μόνο τη διαδικασία αλλά και την ουσία των
διαπραγματεύσεων.

Ο πρέσβης Ινάλ Μπατού που πήρε μέρος στη σύσκεψη μίλησε αμέσως μετά για μια
φόρμουλα διευρυμένων συνομιλιών, ώστε ο πρόεδρος Κληρίδης και ο Ρ. Ντενκτάς να
μη βρεθούν εντελώς μόνοι.

Διευρυμένες συνομιλίες

Στη Λευκωσία ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επιβεβαίωσε την ύπαρξη της φόρμουλας
προσθέτοντας ότι αυτή προτάθηκε στον Ντενκτάς ο οποίος την απέρριψε. Σύμφωνα
με πληροφορίες, η ιδέα ανήκει στους Αμερικανούς και προβλέπει διευρυμένες
συνομιλίες στις οποίες εκτός από τον πρόεδρο Κληρίδη και τον Ρ. Ντενκτάς θα
λάβουν μέρος οι εγγυήτριες δυνάμεις (Ελλάδα – Τουρκία – Βρετανία) και τα
μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Σύμφωνα με πληροφορίες του τουρκικού Τύπου, στη σύσκεψη συζητήθηκε και άλλη
αμερικανική πρόταση που προβλέπει τρεις κυριαρχίες στο μελλοντικό κράτος, δύο
για τα κρατίδια και μία που θα υποδηλώνει την κρατική οντότητα. Σύμφωνα με τις
ίδιες πληροφορίες, η Άγκυρα αποφάσισε να υποστηρίξει υπό όρους την ιδέα αυτή.

Όλα αυτά δείχνουν πως «κάτι κινείται» και εξηγούν γιατί ο Ινάλ Μπατού μίλησε
για κρίσιμη φάση του Κυπριακού στην οποία χρειάζεται σωφροσύνη και ψυχραιμία.
Εξηγούν ακόμα γιατί οι Τούρκοι επίσημοι επαναλαμβάνουν αυτό τον καιρό
αδιάλλακτες θέσεις τους προσθέτοντας όμως τη λέξη «μετριοπάθεια».

Στη Λευκωσία ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είπε ότι ο πρόεδρος Κληρίδης αναμένει
ότι περί το τέλος Σεπτεμβρίου ο Κόφι Ανάν θα αποστείλει προσκλήσεις για
συνομιλίες οι οποίες θα γίνουν το τρίτο δεκαήμερο του Οκτωβρίου.