Καλημέρα, γείτονα

Στην αρχή η βοή, μετά το χάος της σκέψης της ύπαρξης και μετά τι;..

Από τις 3 παρά 5 (τόσο δεν ήταν;), γιατί και το ρολόι σταμάτησε, όπως και στη
Χιροσίμα, σε αναζητώ. Μέσα από τα μπάζα της πολυκατοικίας που κόπηκε στη μέση,
μέσα από το τσιμέντο, τα σίδερα, μέσα από το σύννεφο της σκόνης που κατακάθησε
σαν παχιά άμμος σ’ όλη τη γειτονιά, σε αναζητώ… Τρέξανε όλοι, μόλις λίγο
σταμάτησε, ξέρεις, «αυτός» που μας κάνει να ανατρέχουμε στα περασμένα, «αυτός»
που μας κάνει να βγάζουμε τον πραγματικό μας εαυτό, ναι αυτόν που τον λένε
Εγκέλαδο. Σκάβουν όλοι με τα χέρια, νέα παλικάρια και άνδρες της γειτονιάς,
παρ’ όλο ξέρεις που «αυτός» συνέχιζε να δίνει το «παρών» του. Τα χέρια
μάτωσαν, τα πρόσωπα, παρ’ όλο που ήταν τόσο νέα, από τις συσπάσεις της αγωνίας
είχαν διασταλεί, κι όμως συνέχιζαν… Και ξαφνικά, γείτονα, το παλικαράκι ο
Βασίλης κατεβαίνει από τα χαλάσματα και κρατά στο χέρι του ένα πουλάκι, ένα
καναρίνι… Με ένα αχνό χαμόγελο, το παραδίνει στους άλλους. Ήταν τόσο
τρακαρισμένο, σκονισμένο, με τη μύτη στραβή, όπως ζούσε κι ανέπνεε. Ναι,
ξέρεις, γείτονα, ήταν εκείνη την ώρα Η ΖΩΗ για όλους εμάς που με κομμένη την
αναπνοή παρακολουθούσαμε κι ελπίζαμε… Το βγάλαμε αμέσως «σεισμίκι», του
δώσαμε όνομα. Εγώ, όμως, γείτονα, ήξερα ότι ήταν το δικό σου καναρίνι, που
σίγουρα δεν είχε αυτό το όνομα, όταν του μιλούσες εκεί στο μπαλκόνι σου. Ναι,
εκεί που έπαιζες το τάβλι σου, έπινες τον καφέ σου με τον φίλο σου κι από πάνω
το καναρίνι κελαηδούσε, παρ’ όλο που ο θόρυβος του δρόμου στη γωνία της Πίνδου
και Γ. Παπανδρέου ήταν ανυπόφορος. Σου έκανε όμως συντροφιά σ’ εσένα και στις
δύο σου εγγονές, την Παυλίνα και την Ειρήνη, που κυριολεκτικά λάτρευες. Σε
έβλεπα, γείτονα, όταν εγώ πότιζα τα λουλούδια, ακριβώς στο απέναντι μπαλκόνι
που του μιλούσες.

«Το σεισμίκι»

Όμως, γείτονα, μην «ανησυχείς», περιποιηθήκαμε το «σεισμίκι». Του δώσαμε φαΐ,
νεράκι, γιατί αυτό μας έδωσε το στίγμα της ζωής. Και συνέχιζαν τα παλικάρια
της γειτονιάς να ψάχνουν, γείτονα, κάτω από τους όγκους του μπετόν, κάτω από
τα χαλάσματα, να σε βρούνε εσένα τον παππού τον Χρήστο με τις εγγονές σου, τη
γυναίκα σου και την κόρη σου, γιατί θέλανε να τους απαντήσεις, εσύ και μόνο
εσύ, σ’ ένα μεγάλο ερώτημα: πώς λεγότανε το καναρίνι. Είμαι σίγουρη, γείτονα,
ότι δεν λεγόταν «σεισμίκι». Δεν πέρασε πολύς χρόνος, έτσι λέει η γειτονιά, εγώ
όμως, γείτονα, πιστεύω ότι ήταν ένας αιώνας, κι ήρθανε όλοι. Οι άνδρες της
ΕΜΑΚ, τα παλικάρια αυτά με το πιο ανθρώπινο βλέμμα που έχω ποτέ συναντήσει,
ήταν όλοι παρόντες, το «κράτος» ήταν εκεί μεταξύ αυτών κι εκείνα τα παλικάρια
με τις πορτοκαλί φόρμες που κι αυτοί είναι γείτονες από την Τουρκία, όπως
είπανε. Τα παλικαράκια και οι άνδρες της γειτονιάς απομακρύνθηκαν από τα
χαλάσματα, γιατί, ξέρεις, δεν ήταν ειδικοί. Ανέλαβαν πλέον οι άλλες οι ομάδες
των ειδικών, γείτονα Χρήστο, να σε βρούνε εσένα και τη φαμίλια σου. Οι ώρες,
οι ημέρες περνούν, γείτονα. Στις εκκλήσεις των ανδρών της ΕΜΑΚ, στα γαυγίσματα
των καταπληκτικών σκύλων, στη σιγή που απλώνεται όταν σταματούν τα κομπρεσέρ,
και το σφύριγμα δίνει το σύνθημα και οι εκατοντάδες άνθρωποι τριγύρω παγώνουν
και δεν αναπνέουν, εσύ, γείτονα, γιατί δεν μας απαντάς; Γιατί; Γιατί; Δεν
ήθελα τίποτα άλλο, γείτονα, παρά μόνο να σου πω την απλή, καθημερινή μου
καλημέρα και, το πιο σημαντικό, γείτονα, να σε ρωτήσω ποιο είναι το όνομα του
καναρινιού. Είμαι πολύ σίγουρη ότι δεν το έλεγες «σεισμίκι». Το καναρίνι,
γείτονα, έχει νέο σπιτικό, εκεί στην αυλή της Άλκηστης. Το κλουβί του,
καινούργιο υπέροχο, έχει τροφή, νεράκι.

Όμως, γείτονα, δεν αναγνωρίζει τις φωνές μας, εμείς είμαστε οι «άγνωστοι».
Θέλει τη δική σου φωνή και τις φωνές της φαμίλιας σου και θέλει ν’ ακούσει το
πραγματικό του όνομα. Είμαι σίγουρη ότι δεν το έλεγες «σεισμίκι». Γι’ αυτό,
γείτονα, είναι ανήσυχο κι όλο κοιτάει ψηλά με τα τρομαγμένα μάτια του, εκεί
προς τον ουρανό… Γιατί; Καλημέρα και καλό ταξίδι, γείτονα…

Η Αφρ. Τεπέρογλου είναι κοινωνιολόγος ερευνήτρια στο Εθνικό Κέντρο
Κοινωνικών Ερευνών.